Bài giảng Công Nghệ 8 - Bài 13: Mạch điện điều khiển và mô đun cảm biến

 BÀI 13. MẠCH ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN VÀ MÔ ĐUN CẢM BIẾN Có thể bật, tắt, 
 chọn tốc độ của 
 quạt điện Hình 
 13.1 bằng những 
 cách nào?
Hình 13.1. Quạt điện Có thể bật, tắt, 
 chọn tốc độ của 
 quạt điện Hình 
 13.1 bằng những 
 cách nào?
 Hình 13.1. Quạt điện
Sử dụng các nút bấm trên quạt.
Sử dụng điều khiển từ xa. 1. Quan sát hình 13.2. và cho biết mạch điện điều khiển gồm có những bộ 
phận nào
 Thiết bị đóng cắt
 Nguồn điện Phụ tải điện
 Nguồn điện
 Hình 13.2. Sơ đồ khối mạch điện điều khiển 1. Quan sát hình 13.2. và cho biết mạch điện điều khiển gồm có những bộ 
phận nào
 Thiết bị đóng cắt
 Nguồn điện Phụ tải điện
 Nguồn điện
 Hình 13.2. Sơ đồ khối mạch điện điều khiển
 Mạch điện điều khiển gồm có nguồn điện; thiết bị đóng cắt và điều 
 khiển; phụ tải điện. BÀI 13. MẠCH ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN VÀ MÔ ĐUN CẢM BIẾN
I.Mạch điện điều khiển
1.Sơ đồ khối mạch điện điều khiển
- Mạch điện điều khiển có chức năng điều khiển đóng, cắt nguồn điện cấp cho 
phụ tải điện
- Mạch điện gồm
+ Nguồn điện
+ Thiết bị đóng cắt: công tắc, nút bấm cơ khí, tiếp điểm đóng, cắt.
+ Điều khiển trực tiếp bằng tay lên công tắc, nút bấm cơ khí; từ xa hoặc tự động 
lên tiếp điểm đóng, cắt. 1. Quan sát hình 13.4. và cho biết mô đun cảm biến gồm các phần từ nào? 
Chức năng của các phần tử đó là gì
 Nguồn điện Tiếp điểm đóng cắt Phụ tải điện
 Mạch điện từ
 Cảm biến
 MÔ ĐUN CẢM BIẾN
 Hình 13.4. Sơ đồ khối mạch điện điều khiển sử dụng mô đun cảm biến Quan sát Hình 13.4 và cho biết: Mô đun cảm biến gồm có các phần tử nào? 
Chức năng của các phần tử đó là gì?
- Cảm biến: Cảm nhận và biến đổi các tín hiệu đầu vào (ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, 
áp suất, chuyển động,...) thành tín hiệu đầu ra để đưa vào mạch điện tử xử lí.
- Mạch điện tử: Nhận và xử lí tín hiệu đầu ra của cảm biến để điều khiển tiếp điểm 
đóng, cắt.
- Tiếp điểm đóng cắt: Nhận tín hiệu từ mạch điện tử để đóng, cắt nguồn điện cấp 
cho phụ tải điện. BÀI 13. MẠCH ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN VÀ MÔ ĐUN CẢM BIẾN
I.Mạch điện điều khiển
2.Mạch điện điều khiển sử dụng mô đun cảm ứng
Mô đun cảm biến gồm:
- Cảm biến: Cảm nhận và biến đổi các tín hiệu đầu vào (ánh sáng, nhiệt độ, độ 
ẩm, áp suất, chuyển động,...) thành tín hiệu đầu ra để đưa vào mạch điện tử xử 
lí.
- Mạch điện tử: Nhận và xử lí tín hiệu đầu ra của cảm biến để điều khiển tiếp 
điểm đóng, cắt.
- Tiếp điểm đóng cắt: Nhận tín hiệu từ mạch điện tử để đóng, cắt nguồn điện 
cấp cho phụ tải điện. Quan sát hình dưới cho biết
1.Kể tên một số loại mô đun cảm biến.
2. Theo em tín hiệu đầu vào, mô đun cảm biến được phân loại như thế nào?
 b)
 a)
 c)
 Một số cảm biến thông dụng Quan sát hình dưới cho biết
1.Kể tên một số loại mô đun cảm biến.
2. Theo em tín hiệu đầu vào, mô đun cảm biến được phân loại như thế nào?
 1.Một số loại mô đun cảm biến: 
 -Theo tín hiệu đầu vào: Mô đun cảm biến 
 ánh sáng; Mô đun cảm biến nhiệt độ; Mô 
 đun cảm biến độ ẩm; Mô đun cảm biến 
 hồng ngoại.
 - Theo nguyên lí làm việc: Mô đun cảm 
 a) b) biến quang dẫn; Mô đun cảm biến nhiệt 
 điện trở.
 - Theo tính năng và ứng dụng: Mô đun cảm 
 biến báo cháy; Mô đun cảm biến khí độc 
 hại; Mô đun cảm biến chuyển động.
 2. Theo em tín hiệu đầu vào, mô đun cảm 
 biến được phân loại: Mô đun cảm biến ánh 
 sáng; Mô đun cảm biến nhiệt độ; Mô đun 
 c) cảm biến độ ẩm; Mô đun cảm biến hồng 
 Một số cảm biến thông dụng ngoại... BÀI 13. MẠCH ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN VÀ MÔ ĐUN CẢM BIẾN
II.Một số mô đun cảm biến trong mạch điện điều khiển
1.Phân loại mô đun cảm biến
-Theo tín hiệu đầu vào: Mô đun cảm biến ánh sáng; Mô đun cảm biến nhiệt độ; 
Mô đun cảm biến độ ẩm; Mô đun cảm biến hồng ngoại.
- Theo nguyên lí làm việc: Mô đun cảm biến quang dẫn; Mô đun cảm biến nhiệt 
điện trở.
- Theo tính năng và ứng dụng: Mô đun cảm biến báo cháy; Mô đun cảm biến 
khí độc hại; Mô đun cảm biến chuyển động. I. Cảm biến
- Cảm biến là thiết bị cảm nhận và biến đổi đại lượng vật lý, hóa học, sinh 
học, .cần đo như nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, áp suất, nồng độ chất khí .thành 
tín hiệu điện
- Cảm biến gồm cảm biến ánh sáng, cảm biến nhiệt độ, cảm biến màu sắc, cảm 
biến độ ẩm .. 1. Nêu vai trò và ứng dụng 
 của mô đun cảm biến ánh 
 sáng.
Hình 13.7. Mô đun cảm biến ánh sáng 1. Nêu vai trò và ứng dụng 
 của mô đun cảm biến ánh 
 sáng.
 1. Vai trò: mô đun cảm biến 
 ánh sáng có sử dụng cảm 
 biến ánh sáng để đóng, cắt 
 nguồn điện cho phụ tải điện.
 Mô đun cảm biến ánh sáng 
 được sử dụng nhiều trong 
 đời sống như bật, tắt đèn tự 
 động chiếu sáng sân, vườn, 
Hình 13.7. Mô đun cảm biến ánh sáng đèn đường; đóng, mở tự 
 động rèm cửa. 2. Một số mô đun cảm biến trong mạch điện điều khiển
a.Mô đun cảm biến ánh sáng
- Vai trò: mô đun cảm biến ánh sáng có sử dụng cảm biến ánh sáng để đóng, cắt 
nguồn điện cho phụ tải điện.
- Mô đun cảm biến ánh sáng được sử dụng nhiều trong đời sống như bật, tắt đèn 
tự động chiếu sáng sân, vườn, đèn đường; đóng, mở tự động rèm cửa. 2. Nêu vai trò và ứng dụng 
 của mô đun cảm biến 
 nhiệt độ
Hình 13.8. Mô đun cảm biến nhiệt độ 2. Nêu vai trò và ứng dụng 
 của mô đun cảm biến 
 nhiệt độ
 2. Vai trò: mô đun cảm biến 
 nhiệt độ có sử dụng cảm biến 
 nhiệt độ để đóng, cắt nguồn 
 điện cho phụ tải điện.
 Mô đun cảm biến nhiệt 
 độ được sử dụng nhiều trong 
 đồ dùng điện như tủ lạnh, 
 máy điều hòa không khí, ...
Hình 13.8. Mô đun cảm biến nhiệt độ 2. Một số mô đun cảm biến trong mạch điện điều khiển
b. Mô đun cảm biến nhiệt độ
- Vai trò: mô đun cảm biến nhiệt độ có sử dụng cảm biến nhiệt độ để đóng, cắt 
nguồn điện cho phụ tải điện.
- Mô đun cảm biến nhiệt độ được sử dụng nhiều trong đồ dùng điện như tủ lạnh, 
máy điều hòa không khí, ...