Bài giảng Giáo dục công dân 8 (Chân trời sáng tạo) - Bài 9: Phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại

 GIÁO DỤC CÔNG DÂN 8
 Bài 9
Giáo viên: Mục tiêu bài học
• Kể được tên một số tai nạn vũ khí, cháy, nổ và chất độc hại; nhận diện được một 
 số nguy cơ dẫn đến tai nạn vũ khí, cháy, nổ và chất độc hại. 
• Trình bày được hậu quả của tai nạn vũ khí, cháy, nổ và chất độc hại.
• Nêu được quy định cơ bản của pháp luật về phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ 
 và các chất độc hại. 
• Nhận biết được trách nhiệm của công dân trong việc phòng ngừa tai nạn vũ khí, 
 cháy, nổ và các chất độc hại. 
• Thực hiện được việc phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại. 
• Nhắc nhở, tuyên truyền người thân, bạn bè chủ động phòng ngừa tai nạn vũ khí, 
 cháy, nổ và các chất độc hại. Hoạt động 1
KHỞI ĐỘNG Em hãy quan sát các hình ảnh dưới đây và cho biết 
 nếu cá nhân thực hiện sẽ dẫn đến nguy cơ gì. Hoạt động 2
KHÁM PHÁ Nhiệm vụ 1:
Em hãy đọc các thông tin, trường hợp trong SGK tr. 55, 56 và trả lời câu hỏi: 
 • Em hãy kể thêm một số một số tai nạn vũ khí, 
 cháy, nổ và các chất độc hại mà em biết. 
 • Em có nhận xét như thế nào về tình trạng tai 
 nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại trong 
 các thông tin này? Các vụ tai nạn này gây ra 
 thiệt hại như thế nào?
 • Theo em, hành vi, việc làm của anh A và bà B 
 có nguy cơ dẫn đến tai nạn cháy, nổ và các chất 
 độc hại không? Nhiệm vụ 2:
 Em hãy đọc các thông tin, trường hợp trong SGK tr. 56-58 
 và thực hiện yêu cầu 
• Em hãy nêu các quy định pháp luật khác 
 về phòng, chống tai nạn vũ khí, cháy, nổ và 
 các chất độc hại. 
• Em có nhận xét như thế nào về hành vi của 
 bà C, anh V và anh A? Thông tin 1. 
 Trích Luật Phòng cháy và chữa cháy năm 2001 sửa đổi, bổ sung 
 năm 2013 
 Điều 13. Các hành vi bị nghiêm cấm 
Thông tin 2. 
Trích Luật Quản lí vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2017 
sửa đổi, bổ sung năm 2020 
Điều 5. Các hành vi bị nghiêm cấm trong quản lí sử dụng vũ khí, vật liệu 
nổ, tiền chất thuốc nổ và công cụ hỗ trợ 
Trích Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 
Điều 6. Các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động bảo vệ rừng 
 Thông tin 3. 
 Trích Luật Hoá chất năm 2007 
 Điều 7. Các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động hoá chất Nhiệm vụ 3:
 Em hãy đọc trường hợp sau và trả lời câu hỏi 
Tại Trường Trung học cơ sở X, nhà trường kết hợp với 
lực lượng công an của thành phố Y, tổ chức buổi tập 
huấn “Kĩ năng thoát hiểm khi gặp tai nạn vũ khí, cháy, nổ 
và các chất độc hại”. Anh O, cán bộ công an thành phố 
Y, tuyên truyền, hướng dẫn, nói chuyện và giải đáp mọi – Em có nhận xét như thế nào 
thắc mắc của học sinh. Trước khi kết thúc buổi tập huấn, đối với ý kiến của các bạn 
anh O đặt câu hỏi: “Là công dân, em có trách nhiệm gì trong trường hợp trên? 
trong việc phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các 
chất độc hại?”. Bạn A có ý kiến: “Công dân cần tìm hiểu – Theo em, công dân có trách 
và thực hiện các quy định của pháp luật”. Bạn B tiếp lời: nhiệm gì trong việc phòng 
“Thực hiện các quy định của pháp luật là cần thiết. Tuy 
 ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ 
nhiên, chúng ta cần tự trang bị các kĩ năng để xử lí khi 
gặp tai nạn”. Diễn giả đáp: “Các ý kiến trên đúng nhưng và các chất độc hại? 
chưa đủ. Chúng ta cần thể hiện trách nhiệm một cách 
phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh”. Nhiệm vụ 4:
 Em hãy đọc các trường hợp trong SGK tr. 59,60 và trả lời câu hỏi 
Trường hợp 1:
Anh T sinh ra và lớn lên tại thôn X, xã P, nơi từng là cứ địa 
 Anh T và anh K đã thực 
quan trọng trong chiến tranh, nên còn sót lại nhiều loại bom, 
 hiện việc phòng ngừa 
mìn, vật nổ nằm trong lòng đất. Một lần, anh T thấy anh K 
đang thực hiện rà tìm và phát hiện có bom. Ngay sau đó, anh tai nạn vũ khí, cháy, nổ, 
T đã hướng dẫn anh K rằng tất cả các loại bom, mìn, vật nổ như thế nào? 
còn sót lại đều rất nguy hiểm, có thể gây nổ khi bị tác động 
hoặc có thể tự nổ do nguyên nhân cơ học, lí học hay hoá 
học. Vì vậy, anh K phải báo ngay cho chính quyền địa 
phương, không được tự ý đào, khuân vác, cưa, đục hoặc 
tháo chốt. Anh K đồng ý và thực hiện theo lời anh T. Trường hợp 2:
 Anh D đã thực hiện 
Ban Quản lí chung cư P tổ chức buổi sinh hoạt chuyên việc phòng ngừa tai 
đề “Trách nhiệm của gia đình trong việc bảo đảm an 
 nạn phòng cháy 
toàn phòng cháy, chữa cháy” cho người dân. Anh D 
 chữa cháy tại gia 
chia sẻ, bản thân và gia đình đã tự trang bị thiết bị báo 
 đình như thế nào? 
cháy, búa thoát hiểm, bình chữa cháy, chăn chữa 
cháy, mặt nạ chống khí, thang dây thoát hiểm. Ngoài 
ra, gia đình anh D cũng đã tự trang bị kiến thức thoát 
nạn, thoát hiểm trong đám cháy. Người dân chung cư 
P vỗ tay lớn với câu trả lời của anh D. Vì kĩ năng đó 
cần thiết, hữu ích. Trường hợp 3:
 Gia đình bạn B thực 
Gia đình bạn B có kinh doanh quán cơm tại thành phố H. 
 hiện việc phòng ngừa 
Một hôm, bà M là hàng xóm của gia đình B sang chơi và 
chia sẻ rằng đã sử dụng hoá chất để cơm nở ra nhiều tai nạn các chất độc hại 
hơn vì muốn việc kinh doanh quán cơm có lợi nhuận cao. như thế nào? 
Thậm chí, bà M còn chỉ từng công đoạn vo gạo, nấu cơm 
làm cơm trắng dẻo, thơm và nở cũng như địa chỉ để mua 
hoá chất cho gia đình bạn B. Gia đình bạn B kiên quyết từ 
chối, cho rằng đây là hành vi vi phạm pháp luật, có thể 
gây ngộ độc thực phẩm, cũng như cần phải phổ biến 
thông tin này để nhiều người biết và tránh xa. Trường hợp 4:
Là học sinh, em có thể Trước kì nghỉ tết Nguyên đán, Trường Trung học cơ 
làm gì để nhắc nhở sở X đã tổ chức sinh hoạt, tuyên truyền cho học sinh 
người thân, bạn bè chủ 
 về đảm bảo an ninh, trật tự trong dịp Tết, cũng như 
động phòng ngừa tai 
nạn vũ khí, cháy, nổ và giữ an toàn và hạnh phúc cho mọi người. Hưởng ứng 
các chất độc hại? hoạt động của nhà trường, bạn A là học sinh lớp 8B 
 đã thực hiện vận động, nhắc nhở người thân, bạn bè 
 chủ động phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các 
 chất độc hại. Việc làm với ý nghĩa hướng đến một 
 năm mới vui vẻ, lành mạnh, an toàn và tiết kiệm của 
 bạn A đã lan toả được đến nhiều người. TỔNG KẾT
– Một số tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại: bom, mìn nổ, bình ga nổ, 
nhiễm chất phóng xạ, chất độc da cam, thuốc bảo vệ thực vật, thuỷ ngân, 
– Nguy cơ dẫn đến tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại: 
+ Vũ khí: Cưa bom mìn, sử dụng vũ khí tự chế, 
+ Cháy, nổ: Để các đồ dễ bắt lửa sát các đồ tạo nhiệt, chập điện, sử dụng chất nổ 
trái phép, chất phóng xạ, 
+ Ngộ độc thực phẩm: Sử dụng chất bảo quản, chất phụ gia thực phẩm; kim loại 
nặng lẫn trong thực phẩm; thực phẩm bị nấm mốc, ôi thiu; 
– Tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại để lại hậu quả: Ảnh hưởng đến sức 
khoẻ; thiệt hại tài sản gia đình, cá nhân, xã hội; ô nhiễm môi trường; chết người; – Quy định cơ bản của pháp luật về phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và 
các chất độc hại: 
+ Cấm tàng trữ, vận chuyển, mua bán, sử dụng trái phép các loại vũ khí, các chất 
nổ, chất cháy, chất phóng xạ và chất độc hại. 
+ Chỉ những cơ quan, tổ chức, cá nhân được Nhà nước giao nhiệm vụ và cho 
phép mới được giữ, chuyên chở và sử dụng vũ khí, chất cháy, chất phóng xạ, 
chất độc hại. 
+ Cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm bảo quản, chuyên chở và sử dụng vũ 
khí, cháy, nổ, chất phóng xạ, chất độc hại phải được huấn luyện về chuyên môn, 
có đủ phương tiện cần thiết và luôn tuân thủ quy định về an toàn. – Trách nhiệm của công dân trong việc phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại: 
+ Tự giác tìm hiểu và thực hiện nghiêm chỉnh các quy định về phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các 
chất độc hại. 
+ Tuyên truyền, vận động bạn bè và mọi người xung quanh thực hiện tốt các quy định. 
+ Tố cáo những hành vi vi phạm hoặc xúi giục người khác vi phạm các quy định trên. 
– Thực hiện các biện pháp phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại: 
+ Đối với tai nạn bom, mìn: Không cưa, đục, mở, tháo chốt. 
+ Đối với tai nạn phòng cháy, chữa cháy: Trang bị các phương tiện chữa cháy, kiểm tra, khắc phục kịp thời 
nguy cơ cháy, nổ. 
+ Đối với tai nạn ngộ độc thực phẩm: Thực hiện việc ăn chín, uống sôi, vệ sinh sạch sẽ, không sử dụng 
phẩm màu, hoá chất, phụ gia độc hại trong bảo quản, sản xuất và chế biến thực phẩm. 
– Học sinh phải tích cực phòng ngừa và chủ động nhắc nhở, tuyên truyền người thân, bạn bè chủ động 
phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại. Hoạt động 3
LUYỆN TẬP Nhiệm vụ 1:
 Em hãy đưa ra quan điểm đối với các ý kiến sau: 
a) Sử dụng b) Tai nạn vũ c) Vũ khí và d) Học sinh nên 
hoá chất để khí, cháy, nổ các chất độc tự giác tìm hiểu 
bảo quản, chế và các chất hại được và thực hiện 
biến thực độc hại chỉ phép tàng trữ, pháp luật về 
phẩm là điều ảnh hưởng vận chuyển, phòng ngừa tai 
bình thường. đến môi buôn bán. nạn vũ khí, 
 trường. cháy, nổ và các 
 chất độc hại. Nhiệm vụ 2:
 Em hãy đọc các hành vi dưới đây và thực hiện yêu cầu:
 – Em hãy nhận diện nguy cơ của các hành vi sau. 
 – Em hãy phân tích hậu quả có thể xảy ra của từng hành vi. 
 Bác K sử dụng phẩm 
 màu không nằm 
Anh T hút thuốc lá trong danh mục của 
tại trạm xăng dầu Bộ Y tế trong chế 
 biến thực phẩm. 
 a. b. c. d.
 Chị M tiêm hoá chất Công ti P có hành 
 độc hại vào cá, tôm vi xả chất thải 
 để bán nhằm tăng chưa qua xử lí ra 
 lợi nhuận. môi trường.