Bài giảng Khoa học tự nhiên 9 - Bài 1: Công và công suất

 Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, bộ đội ta đã kéo hàng trăm khẩu pháo có 
 khối lượng vài tấn vào trận địa trên những tuyến đường dài hàng trăm 
 kilômét
Ở hoạt động này, bộ đội đã tác dụng lực và làm dịch chuyển các khẩu pháo, 
ta nói bộ đội đã thực hiện công cơ học. Vậy công cơ học được xác định như 
 thế nào? Bài 1:
 CÔNG VÀ 
CÔNG SUẤT MỤC TIÊU
Công, công suất là gì?
Đơn vị đo công, công suất
Tính được công, công suất NỘI DUNG BÀI 
 HỌC
 I. Công Cơ 
 Học cơ học
 II. Công Suất I. Công Cơ Học Cơ 
 Học 1. Thực Hiện Công Cơ 
Học
Nhân viên y tế đẩy xe cáng bằng lực F có phương ngang
→ Xe dịch chuyển theo hướng của lực F
→ Lực đẩy xe đã thực hiện công hay sinh công
 F 1. Thực Hiện Công Cơ 
Học
 Vật dịch chuyển theo phương vuông góc với lực → công bằng không
 F
 F
Bệnh nhân tác dụng lực F vuông góc với phương dịch chuyển của xe
→ Lực này không sinh công 1. Thực Hiện Công Cơ 
Học
 Lấy ví dụ một số hoạt 
 động em đã thực hiện 
 công cơ học trong cuộc 
 sống hằng ngày và giải 
 thích. Người đẩy xe hàng bằng lực F 1. Thực Hiện Công Cơ 
 Học
Xe dịch chuyển quãng đường s, vận tốc v theo hướng của lực 
Lực đẩy của xe đã thực hiện một công cơ học
 F
 s 1. Thực Hiện Công Cơ 
 Học
Công cơ học (công) được thực hiệnkhi lực tác 
dụng vào vật và làm vật đó dịch chuyển theo 
hướng của lực 1. Thực Hiện Công Cơ 
 Học
Người lực sĩ cử tạ đỡ quả tạ ở tư Người lực sĩ cử tạ đang nâng quả tạ từ 
 thế đứng thẳng. thấp lên cao.
 => Không có công cơ học => Có công cơ học Các lực được mô tả trong hình 1.3 có sinh công hay 
 không? Vì sao?
a) Lực kéo thùng hàng đi lên cần cẩu b) Lực xách túi của hành khách
 Hình 1.3 Lực tác dụng: 
 lực kéo của cần cẩu
 Quãng đường dịch chuyển: 
 từ dưới đất lên cao
 Thùng hàng có di chuyển theo hướng 
 của lực tác dụng.
 Sinh ra công
a) Lực kéo thùng hàng đi lên cần cẩu Lực tác dụng: 
lực xách của hành khách
Quãng đường dịch chuyển: 
không
túi xách không di chuyển theo hướng 
của lực tác dụng
 Không sinh ra công
 b) Lực xách túi của hành khách 2. Biểu Thức Tính 
Công
 Làm thế nào tính 
 độ lớn công cơ 
 học? 2. Biểu Thức Tính 
 Công
 Giả sử nhân viên y tế liên tục tác dụng lực để đẩy xe cáng 
 F di chuyên trên hành lang bệnh viện. Xét ba tinh huống 
 trong bảng dưới dây.
 Lực tác dụng Quãng đường 
 Tình Huống
 (N) (m)
1. Đẩy xe cáng đế ra đón bệnh nhân 
 F1 = 25 s1 = 50
trên quãng đường s1
2. Đẩy xe cáng đế ra đón bệnh nhân 
 F2 = 50 s2 = 50
trên quãng đường s2
3. Đẩy xe cáng đế ra đón bệnh nhân 
 F3 = 50 s3 = 100
trên quãng đường s3
Trong tình huống nào, nhân viên y tế thực hiện công lớn nhất? 2. Biểu Thức Tính 
Công
 Lực tác dụng Quãng đường 
 Tình Huống
 (N) (m)
 1. Đẩy xe cáng đế ra đón bệnh nhân 
 F1 = 25 s1 = 50
 trên quãng đường s1
 2. Đẩy xe cáng đế ra đón bệnh nhân 
 F2 = 50 s2 = 50
 trên quãng đường s2
 3. Đẩy xe cáng đế ra đón bệnh nhân 
 F3 = 50 s3 = 100
 trên quãng đường s3
 Tình huống thứ 3, nhân viên y tế thực hiện công lớn nhất vì lực tác 
 dụng vào vật và quãng đường vật dịch chuyển theo hướng của lực là 
 lớn nhất 2. Biểu Thức Tính 
 Công
 Công sinh ra càng lớn nêu lực tác dụng vào vật càng lớn và quãng 
 đường vật dịch chuyển theo hướng của lực càng dài
 A : công của lực F (J)
 A = trong đó F : lực tác dụng vào vật (N)
 F.s s : quãng đường vật dịch chuyển (m)
Khi F = 1N và s = 1m → A = 1N.1m = 1Nm = 1 J.
 Đơn vị công là Jun
 Kí hiệu là J ( 1J = 1Nm ) I. 
Công 
Cơ 
Học
 Kể tên các đơn vị 
 công khác mà em 
 biết 2. Biểu Thức Tính 
Công
Một số đơn vị khác của công
 Kilôjun: 1 kJ = 103 J
 Mêgajun: 1 MJ = 106 J
 BTU: 1 BTU = 1055 J
 Calo: 1 cal = 4,2 J
 Kilôoát giờ: 1 kWh = 3 600 000 J