Bài giảng Mĩ thuật 8 - Một số tác giả, tác phẩm tiêu biểu của mĩ thuật Việt Nam giai đoạn 1954-1975

 MĨ THUẬT 8
 TIẾT 11: 
 THƯỜNG THỨC MĨ THUẬT
MỘTMỘT SỐSỐ TÁCTÁC GIẢ,GIẢ, TÁCTÁC PHẨMPHẨM 
TIÊUTIÊU BIỂUBIỂU CỦACỦA MĨMĨ THUẬTTHUẬT VIỆTVIỆT 
NAMNAM GIAIGIAI ĐOẠNĐOẠN 19541954 -- 19751975 NỘI DUNG
1. Họa sĩ Trần Văn Cẩn với bức tranh 
sơn mài “Tát nước đồng chiêm”
2. Họa sĩ Nguyễn Sáng với bức tranh sơn 
mài “Kết nạp Đảng ở Điện Biên Phủ”
3. Họa sĩ Bùi Xuân Phái với các 
bức tranh về phố cổ Hà Nội I. MỘT SỐ TÁC GIẢ
Hoạ si ̃TRẦ N VĂN CẨ N Hoạ si ̃ NGUYỄN SÁ NG Hoạ si ̃ BÙ I XUÂN PHÁ I
 - Theo dõi thông tin về tiểu sử ba hoạ sĩ: Trần Văn Cẩn, 
 Nguyễn Sáng, Bùi Xuân Phái:
 Nhiệm vụ: Phát hiện những nét chung trong cuộc đời – sự 
 nghiệp ba hoạ sĩ. 1. Họa sĩ Trần Văn Cẩn với bức tranh sơn mài Tát nước đồng chiêm:
 a. Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác:
- Ông sinh ngày 13/8/1910 taị Kiến An, 
 Hải Phòng.
- Tốt nghiêp̣ trường Cao đẳng Mi ̃ thuâṭ 
 Đông Dương khóa 1931 – 1936.
- CM thá ng 8 thành công ông tham gia 
 cá c hoaṭ đôṇ g trong Hôị Văn hóa cữu 
 quốc, sá ng tá c nhiều tranh cổ đôṇ g 
 phuc̣ vu ̣khá ng chiến.
- Ông vừ a là hoạ si ̃ sáng tá c, vừ a là môṭ 
 nhà sư phaṃ , nhà quản lý. Ông là tổng 
 thư kí hôị Mi ̃ thuâṭ , là hiêụ trưở ng 
 trường cao đẳng Mi ̃ thuâṭ Viêṭ Nam 
 trong môṭ thời gian dài.
- Đươc̣ nhà nướ c trao tăṇ g nhiều danh 
 hiêụ cao quý, trong đó có giải thưở ng 
 HCM về Văn hoc̣ – Nghê ̣thuâṭ . b. Tác phẩm tiêu biểu :
-Tát nước đồng chiêm, (sơn mài)
- Nữ dân quân miền biển ( sơn dầu)
- Mùa đông sắp đến ( sơn mài)
- Em thúy ( sơn dầu)
- Gội đầu ( khắc gỗ)
- Xuống đồng ( lụa) Họa sĩ Trần Văn Cẩn
 Tá t nướ c đồng chiêm
 Mùa đông sắp đến, sơn mài
 Nữ dânGội quân đầu, miền khắc biển, gỗ. sơn dầu
 Em Thúy, sơn dầu -Tranh đươc̣ sá ng tá c 
năm 1958.
-Đề tài: Lao đôṇ g sản 
xuấ t.
-Nôị dung: Bứ c tranh 
như bài thơ ca ngơị cuôc̣ 
sống lao đôṇ g tâp̣ thể củ a 
người nông dân sau ngày 
hòa biǹ h lâp̣ laị.
-Chấ t liêụ : Sơn mai.
 ̀ Tá t nướ c đồng chiêm (Trần Văn Cẩn)
--Bố cuc̣ : mang tính ướ c 
lê,̣ giàu tính trang trí đã 
 - Mau sắ c: Ngươi va canh đươc̣ thể hiêṇ bằng 
diêñ tả nhóm người tá t ̀ ̀ ̀ ̉
 mau sắ c maṇ h me, nổi bâṭ trên nền đen sâu 
nướ c có dá ng điêụ như ̀ ̃
 thẳm cua chấ t liêụ sơn ta, taọ thanh nhip̣ điêụ 
đang mú a vui trong ngày ̉ ̀
 hai hoa.
hôị lao đôṇ g sản xuấ t. ̀ ̀ 2. Họa sĩ Nguyễn Sáng với bức tranh sơn mài Kết nạp Đảng ở 
Điện Biên Phủ : a. Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác:
 -¤ng sinh n¨m 1923 t¹i MÜ Tho, TiÒnGiang.
 - Ông tèt nghiÖp tr­êng Trung cÊp Mü thuËt 
 Gia §Þnh sau ®ã häc tiÕp tr­êng Cao ®¼ng 
 Mü thuËt §«ng D­¬ng kho¸ 1941 - 1945.
 -Trong tæng khëi nghÜa th¸ng 8,«ng tham gia 
 c­íp chÝnh quyÒn t¹i Phñ Kh©m Sai (HN) vµ 
 vÏ tranh tuyªn truyÒn cæ ®éng.
 -N¨m 1946 «ng lªn chiÕn khu ViÖt B¾c tham 
 gia chiÕn dich Biªn giíi, chiÕn dÞch §iÖn 
 Biªn Phñ 
 -¤ng lµ ng­êi vÏ mÉu tiÒn ®Çu tiªn cho 
 chÝnh quyÒn c¸ch m¹ng.
 -¤ng cã nhiÒu ¶nh h­ëng lín ®Õn nhiÒu thÕ 
 hÖ ho¹ sÜ ViÖt nam.
 - ¤ng ®­îc nhµ n­íc trao tÆng gi¶i th­ëng 
 HCM vÒ V¨n häc-NghÖ thuËt. b. Tác phẩm tiêu biểu :
n Kết nạp đảng ở Điện Biên Phủ (sơn mài - 1963)
n Giặc đốt làng tôi (sơn dầu – 1954)
n Bộ đội nghỉ trưa trên đồi
n Thiếu nữ bên hoa sen ( sơn dầu – 1972), ThiếuGiặc nữKHạnhế t Kđốt bênniaêp̣ ̀ulàng đphúchoa (aS̉ngơ tôi, nơsen,,̉ sơnĐM sơniêa nsơṇ ̀i dầuB) màiiê ndầu Phủ c. Bức tranh sơn mài Kết nạp Đảng ở 
 Điện Biên Phủ :
Tim̀ hiểu về:
- Đề tài.
- Nôị dung
- Chấ t liêụ
- Bố cuc̣
- Màu sắ c -Đề tài: Cá ch maṇ g, 
diêñ tả chấ t hào hùng 
và lý tưở ng cao đep̣ củ a 
những ngườ i Đảng 
viên.
-Nôị dung: Diêñ tả lê ̃
Kết nap̣ Đảng ngay 
trong chiến hào ngoài 
măṭ trâṇ , lú c cuôc̣ 
chiến đang xảy ra á c 
liêṭ. 
 Kết nap̣ đảng ở Điêṇ Biên Phủ (Nguyêñ Sá ng)
-- Chất liệu: sơn mài
 - Màu sắ c: Gam màu nâu vàng củ a chấ t liêụ 
-Bố cuc̣ : Hiǹ h khố i đơn 
 sơn mài đã taọ nên sư ̣ á c liêṭ, khẩn trương 
gian, chắ c khoe cua 
 ̉ ̉ ̉ củ a cuôc̣ chiến, song không kém phần trang 
hiǹ h dang va net măṭ 
 ́ ̀ ́ nghiêm, trang troṇ g củ a môṭ buổi lê ̃ kết nap̣ 
cua ngươi chiến si,̃ bố 
 ̉ ̀ Đảng ngoài măṭ trâṇ .
cuc̣ vững chãi, taọ thế 
chăṭ che ̃ cho bứ c tranh. 3. Họa sĩ Bùi Xuân Phái và các bức tranh về Phố cổ Hà Nội :
 a. Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác:
-Ông sinh ngày 1/9/1920 taị Quố c Oai, Hà Tây 
(nay là Hà Nôị).
-Ông tốt nghiêp̣ trường cao đẳng Mi ̃ thuâṭ 
Đông Dương khóa 1941 – 1945.
-Năm 1950 ông trở về Hà Nôị viêṭ bá o và ve ̃
minh hoạ .
-Hòa biǹ h lâp̣ laị ông giảng daỵ taị trườ ng Cao 
đẳng Mi ̃ thuâṭ Viêṭ Nam từ 1956 – 1957.
-Ông rấ t say mê ve ̃ phố cổ Hà Nôị, tranh phong 
cảnh, cá c diêñ viên chèo, và chân dung baṇ 
thân.
-Ông đã đươc̣ nhà nướ c trao tăṇ g giải thưở ng 
Hồ Chí Minh về Văn hoc̣ nghê ̣thuâṭ . b. Tác phẩm tiêu biểu :
- Các tác phẩm về Phố cổ Hà Nội, ( sơn dầu),1987
- Trước giờ biểu diễn, (sơn dầu), 1984, Diêñ viên chèo (Sơn dầu)
 Trước giờ diễn, Bùi Xuân Phái
Họa sĩ Bùi Xuân Phái c. Các bức tranh về Phố cổ Hà Nội : Phố cổ Hà Nôị (Bùi Xuân Phá i)
- Đề tài: quê hương
- Nội dung: những cảnh phố với những đường nét xô lêc̣ h, má i tường rêu 
phong, những đầu hồi và má i ngói đen saṃ màu thời gian.
- Chất liệu: sơn dầu
Vi ̀ thế, người yêu nghê ̣ thuâṭ đã đăṭ tên goị cho những tá c phẩm nghê ̣ thuâṭ 
củ a ông là “ Phố Phá i.” BảngBảng tómtóm tắttắt
 Trần Văn Cẩn Nguyễn Sáng Bùi Xuân Phái 
 Họa sĩ
 (1910 – 1994) (1923 – 1988) (1920 – 1988)
 Kiến An, Hải Mỹ Tho, Tiền Quốc Oai, Hà 
 Quê quán Phòng Giang Tây.
 Trường Cao Trường Cao Trường Cao 
 Đẳng Mĩ Thuật Đẳng Mĩ Thuật Đẳng Mĩ Thuật 
 Tốt nghiệp Đông Dương Đông Dương Đông Dương 
 Trường khóa 1931 - khóa 1941 - khóa 1941 - 
 1936. 1945. 1945.
 -Tham gia -Tham gia -Tham gia 
Đóng góp Cách CMT8 CMT8 CMT8
 mạng - Lên chiến khu - Lên chiến khu - Lên chiến khu 
 Việt bắc Việt bắc Việt bắc Họa sĩ Trần Văn Cẩn Nguyễn Sáng Bùi Xuân Phái 
 (1910 – 1994) (1923 – 1988) (1920 – 1988)
 - Hiệu trường cao đẳng -Một trong những - Ông giảng dạy tai 
 mĩ thuật Đông Dương. họa sĩ tìm ra màu trường Cao Đẳng 
 -Tổng thư kí hội mĩ lam, xanh cho chất Mĩ Thuật Việt 
 Đóng góp thuật liệu sơn mài Nam từ 1956 – 
 Mĩ Thuật - Giải thưởng Hồ Chí - Có ảnh hưởng 1957, sau đó ông 
 Minh về văn học - nghệ lớn đến nhiều họa dành thời gian cho 
 thuật. sĩ Việt Nam. sáng tác
 Trau chuốt, mượt mà, Hiện tượng Cách nhìn, cách 
 giàu chất trang trí. Nguyễn Sáng. cảm và cách thể 
Phong cách hiện tranh rất 
 riêng. 
 -Con đọc bầm nghe -Giặc đốt làng tôi ( -Ông say mê về đề 
 (lụa), Nữ dân quân sơn dầu), Thanh tài phố cổ Hà Nội, 
 miền biển (sơn dầu), niên thành đồng ( phong cảnh, các 
Tác phẩm Mùa đông sắp đến ( sơn dầu), diễn viên chèo và 
 sơn mài), chân dung bè bạn. Tát nước đồng chiêm, sơn mài, Kết nạp Đảng ở Điện Biên Phủ, sơn mài, 
Trần Văn Cẩn Nguyễn Sáng
 Phố cổ, sơn dầu, Bùi Xuân Phái