Bài giảng môn Ngữ Văn Lớp 6 - Bài 3: Trong lòng mẹ

 HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ KIẾN THỨC
 Tìm hiểu chung về thể kí
 Kí là một thể loại văn xuôi 
Định nghĩa: thường ghi lại sự việc và con 
 người một cách xác thực. 
 Kí bao gồm nhiều thể, nhiều tiểu loại 
 Phân loại phong phú như: kí sự, phóng sự, hồi kí, 
 du kí, nhật kí, tuỳ bút, bút kí, HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ KIẾN THỨC
 Hồi kí là một thể của kí dùng để ghi chép lại những 
 sự việc, những quan sát, nhận xét và tâm trạng có 
 thực mà tác giả đã trải qua.
Phân loại
 Du kí là một thể của kí dùng để ghi lại những điều 
 đã chứng kiến trong một chuyến đi diễn ra chưa lâu 
 của bản thân tới một miền đất khác. HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ KIẾN THỨC
Tính xác thực của sự việc mà kí ghi chép được thể hiện qua một 
hoặc nhiều yếu tố cụ thể như thời gian (ngày, tháng, năm,...); địa 
điểm diễn ra sự việc; sự có mặt của người khác như người thân 
trong gia đình, bạn bè cùng tham gia vào một sự việc.
Ngôi kể: Người kể trong kí thường kể theo ngôi thứ nhất (người 
kể xưng tôi) 6 TRONG LÒNG MẸ (1)
(Trích “Những ngày thơ ấu”)
 – Nguyên Hồng – I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả.
- Nguyên Hồng (1918 - 1982) 
- Tên: Nguyễn Nguyên Hồng. Nêu những hiểu 
- Quê: Nam Định. biết của em về nhà 
- Sự nghiệp: văn Nguyên Hồng?
+ Đề tài: hướng về những người cùng khổ.
+ Sáng tác: tiểu thuyết, kí, thơ thành công 
hơn cả là tiểu thuyết.
+ Phong cách: giàu chất trữ tình, cảm xúc 
dạt dào thiết tha, rất mực chân thành.
- Các tác phẩm chính: “Bỉ vỏ” (1938), 
“Những ngày thơ ấu” (1938), “Cửa 
biển”, 2. Tác phẩm: 
- Xuất xứ: Trích “ Những ngày ấu thơ”
- Thể loại: Hồi kí 
- PTBĐ: Tự sự 
- Sử dụng ngôi thứ nhất (lời kể của 
chú bé Hồng). 
- Văn bản chia làm 2 phần
+ P1: Từ đầu người ta hỏi 
đến chứ.
-> Cuộc trò chuyện giữa bé 
Hồng và bà cô.
+ P2: Còn lại: 
-> Cuộc gặp gỡ của bé Hồng 
với mẹ. + Thảo luận theo nhóm 
- thời gian 3 phút: Hoàn cảnh 
của chú bé Hồng II. Tìm hiểu chi tiết: 
 1. Hoàn cảnh của bé Hồng: 
- Bé Hồng là kết quả của cuộc hôn nhân không tình yêu.
- Lớn lên trong gia đình không hạnh phúc.
- Bố mất, mẹ đi tha hương, Hồng sống bơ vơ giữa sự ghẻ lạnh 
 cay nghiệt của họ hang.
-> Cô độc, bất hạnh, luôn khát khao tình yêu thương của 
 mẹ. Câu 1: “Những ngày thơ ấu” của Nguyên Hồng được 
viết theo thể loại nào?
A. Bút kí
B. Hồi kí
C. Truyện ngắn
D. Tiểu thuyết
Câu 2: Đoạn trích “Trong lòng mẹ” thuộc chương số 
mấy của tác phẩm “Những ngày thơ ấu”?
A. Chương II
B. Chương III
C. Chương IV
D. Chương X Câu 3: Văn bản Trong lòng mẹ có sự kết hợp các 
phương thức biểu đạt nào dưới đây?
A. Tự sự
B. Miêu tả
C. Biểu cảm, nghị luận
D. Tất cả đều đúng PHIẾU HỌC TẬP 01: 
 Tìm hiểu cuộc đối thoại giữa nhân vật cậu bé Hồng và bà cô
 Phiếu học tập 01: 
Phân tích cuộc đối thoại giữa bé Hồng- bà cô:
a) Phân tích mục đích các lời nói của bà cô. Qua những 
lời nói đó thể hiện tâm địa độc ác của bà cô như thế nao?
b) Phân tích phản ứng, suy nghĩ và cảm xúc của chú bé 
Hồng trong cuộc đối thoại với bà cô? 2. Cuộc trò chuyện giữa bé Hồng và bà cô
a) Nhân vật người cô 
 v Lời nói thứ nhất:
 ü Gợi nỗi đau xa mẹ của bé 
 ü Gọi bé Hồng đến bên, cười 
 Hồng, tạo tiền đề nói xấu người 
 hỏi - Hồng! Mày có muốn vào 
 mẹ.
 Thanh Hóa chơi với mẹ mày 
 không? Dụng ý ü Gieo rắc những hoài nghi để 
 Hồng hiểu lầm mẹ.
 ü Giọng nói cay độc, nét mặt khi 
 cười rất kịch. ü Thể hiện ngay sự cay độc, giả 
 tạo, diễn kịch. v Lượt lời thứ hai:
ü Không phải lượt lời chính thức 
 mà là gợi nhắc lại khi bé Hồng 
 gặp lại mẹ.
ü Lời nói Mày dại quá! Vào ü An ủi, giúp đỡ chỉ là bề 
 Thanh Hóa đi, tao chạy cho Dụng ý ngoài nhưng thực chất là 
 tiền tàu. Vào bắt mợ mày may châm chọc, nhục mạ.
 vá sắm sửa cho và bế em bé 
 chứ. ü Động chạm vào vết thương 
 lòng của Hồng hòng chia 
 rẽ tình cảm mẹ con. Nhận xét chung
 Bà cô là người lạnh lùng, tàn nhẫn, thâm độc. Là đại 
 diện cho tầng lớp xã hội cổ hủ, phi nhân đạo.
 Qua hình ảnh bà cô, tác giả đã tố cáo xã hội thực dân 
 nửa phong kiến với những cổ tục đày đọa con người. b) Bé Hồng trong cuộc hội thoại với bà cô
 Phản ứng đầu tiên 
 "Tưởng đến vẻ mặt rầu 
 rầu và sự hiền từ của 
 mẹ, nghĩ đến cảnh thiếu Phản ứng bản năng của 
 tình thương của bản đứa trẻ thiếu thốn tình 
 thân, đã toan trả lời là thương của mẹ.
 có." Tuy nhiên, nhận ra ý nghĩ cay độc 
trong giọng nói và trên nét mặt rất Tủi thân, kìm nén.
kịch của cô thì cúi đầu không đáp.
Hiểu được nỗi khổ của mẹ, chưa 
một lần trách mẹ "một người đàn Tình yêu thương, tin 
bà đã bị cái tội là góa chồng, nợ yêu mẹ vô điều kiện.
 nần....lấy một đồng quà."
Hành động cuối cùng cười và đáp Hành xử thông minh, thể 
lại "- Không! Cháu không muốn hiện lòng tin với người 
 vào. Cuối năm thế nào mợ cháu mẹ, bảo vệ người mẹ.
 cũng về."