Bài giảng Ngữ Văn 6 - Bài 1: Văn bản - Thánh Gióng

 Các bạn được lựa chọn mảnh 
ghép cho mình đã đánh số thứ 
tự từ 1-6, mỗi mảnh ghép ứng 
với một câu hỏi, trả lời đúng 
bạn sẽ nhận được một món quà, 
nếu sai thì sẽ nhường cơ hội cho 
người khác. Câu hỏi 1: Tứ bất tử có nghĩa 
 là gì?
Đáp án: Tứ bất tử là tên gọi 
chung của bốn vị thánh bất tử 
trong tín ngưỡng Việt Nam. Câu hỏi 2: Kể tên bốn vị thánh bất tử trong 
 lịch sử Việt Nam ?
Đáp án: Tản Viên Sơn Thánh (Sơn Tinh), 
Phù Đổng Thiên Vương hay Sóc Thiên 
Vương (Thánh Gióng), Chử Đồng Tử, công 
chúa Liễu Hạnh. Câu hỏi 3: Một nhân vật trong truyền 
thuyết đánh tan giặc Ân khi mới 3 tuổi. 
Đó là ai?
 Đáp án: Thánh Gióng Truyền thuyết I. TÌM HIỂU CHUNG 1. TRUYỀN THUYẾT
 1 Loại truyện dân gian kể về các sự việc và nhân vật 
 thời quá khứ
 2 -Thường có các yếu tố tưởng tượng kì ảo.
 Thể hiện thái độ, cách đánh giá của nhân dân đối với 
 3 các sự kiện và nhân vật lịch sử được kể đến.
KHÁI NIỆM TRUYỀN THUYẾT
 4 Một số truyện truyền thuyết:
 7
CON RỒNG, CHÁU TIÊN BÁNH CHƯNG, BÁNH GIẦY THÁNH GIÓNG SƠN TINH, THỦY TINH SỰ TÍCH HỒ GƯƠM 1. TRUYỀN THUYẾT
 Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên 
 ĐỊNH quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng, kì 
 NGHĨA ảo.Truyền thuyết thể hiện thái độ và cách đánh giá của nhân dân đối với 
 các sự kiện và nhân vật lịch sử được kể.
 TÊN - Con Rồng, cháu Tiên
 VĂN BẢN - Bánh chưng, bánh giầy
 - Thánh Gióng
 - Sơn Tinh, Thủy Tinh
 - Sự tích Hồ Gươm
 - Kể về các nhân vật và sự kiện lịch sử trong quá khứ.
 ĐẶC ĐIỂM - Có nhiều chi tiết tưởng tượng, kì ảo.
 - Có cơ sở lịch sử, cốt lõi sự thật lịch sử, người kể, người nghe tin câu 
 chuyện như là có thật, dù truyện có những chi tiết tưởng tượng, kì ảo.
 -Thể hiện thái độ và cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và 
 nhân vật lịch sử. 8 Cách đọc Sự việc chính
-To, diễn cảm, đúng giọng 
nhân vật. 1 Sự ra đời của Thánh Gióng
 Giọng đọc, kể ngạc nhiên, hồi 2 - Thánh Gióng biết nói và nhận trách 
hộp ở đoạn Gióng ra đời: nhiệm đánh giặc
- Lời Gióng trả lời sứ giả cần đọc 
dõng dạc, đĩnh đạc, trang nghiêm. 3 - Thánh Gióng lớn nhanh như thổi
- Đoạn cả làng nuôi Gióng, đọc 
giọng háo hức, phấn khởi. - Thánh Gióng vươn vai thành tráng sĩ 
- Đoạn Gióng cưỡi ngựa sắt đánh 4 cưỡi ngựa sắt đi đánh giặc và đánh tan 
giặc Ân cần đọc với giọng khẩn 
trương, mạnh mẽ, nhanh gấp. giặc.
- Đoạn Gióng "bay khuất giữa - Vua phong là Phù Đổng Thiên Vương và 
mây hồng" chậm, nhẹ, thanh thản, 5
xa vời, huyền thoại. những dấu tích còn lại của Thánh Gióng. KỂ TRUYỆN 
THEO TRANH
 1 3 7
 Sự ra đời của Gióng Gióng biết nói và đòi đi đánh giặc Gióng lớn nhanh như thổi, 
 6 5 4
 Gióng vươn vai thành tráng Gióng nhổ bụi tre, đánh tan Gióng đánh thắng giặc, 
 sĩ và đi đánh giặc. quân giặc. bay về trời.
 8 2
 Vua phong danh hiệu và lập đền thờ 
 Những dấu tích còn lại. - Hoàn cảnh: Thuộc thời đại Hùng Vương- mở đầu lịch sử Việt 
 *. Văn bản 1 Nam-> nguồn gốc, dựng và giữ nước.
 2 - Thể loại: Truyện truyền thuyết. 
 3 Phương thức biểu đạt chính: Tự sự
 4 Ngôi kể: Ngôi thứ ba
 5 Nhân vật chính: Cậu bé Gióng
 6 Bố cục: 4 phần
 ĐOẠN 1 ĐOẠN 2 ĐOẠN 3 ĐOẠN 4
 Tiếp theo ...giết giặc 
Từ đầu đặt đâu cứu nước: Sự trưởng Tiếp theo ...bay Phần còn lại: 
nằm đấy: Sự ra đời thành của Gióng lên trời: Gióng Những dấu tích 
của Gióng (Gióng đòi đi đánh đánh tan giặc Ân còn lại
 giặc và lớn nhanh và bay về trời. 11
 như thổi) II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN 1. Sự ra đời của Gióng:
 Chi tiết Nhận xét 
 - Quê hương: làng Gióng Þ Sự ra đời vừa 
 * Bình dị: - Cha mẹ: chăm chỉ làm ăn, có tiếng là 
 phúc đức bình thường, 
 vừa khác 
 - Người mẹ ướm chân lên vết chân to. thường, báo 
 *Thần kì: - Về nhà, bà thụ thai.
 - Mẹ mang thai 12 tháng mới sinh. hiệu sự phi 
 thường
 + Thể hiện ước mơ, niềm tin về hình tượng người dũng sĩ luôn 
 gần gũi với nhân dân lao động, đồng thời là nhân vật thần kì 
 độc đáo, 
 + Tô đậm tính chất kì lạ, đẹp đẽ của nhân vật, báo hiệu lập 
 nhiều chiến công hiển hách. 2. Gióng đòi đi đánh giặc
 THẢO LUẬN NHÓM
 ?Tiếng nói đầu tiên của ? Để thực hiện mong muốn của 
 Gióng là gì? Gióng cất ? Tiếng nói đầu tiên mình Thánh Gióng cần có 
 tiếng nói trong hoàn cảnh 
 của Gióng là tiếng nói những gì? Tại sao Gióng lại 
 nào? Bạn có nhận xét gì về đòi đi đánh giặc, tiếng 
 chi tiết này? Chi tiết ấy có ý nói đó có ý nghĩa gì? yêu cầu như vậy? 
 nghĩa gì? - Ý nghĩa của câu nói đầu tiên: - Gióng nói:
 + Ca ngợi ý thức đánh giặc cứu nước: ban + Mẹ ra mời sứ giả vào đây.
 đầu nói là nói lời quan trọng, lời yêu nước, - Hoàn cảnh: giặc Ân đến xâm phạm 
 ý thức đối với đất nước được đặt lên hàng bờ cõi, thế giặc mạnh, nhà vua lo sợ, 
 đầu. sai sứ giả đi khắp nơi rao tìm người 
 tài giỏi cứu nước.
 + Gióng là hình ảnh của nhân dân, lúc 
 bình thường thì âm thầm lặng lẽ nhưng 
 khi nước nhà gặp cơn nguy biến thì đứng 
 ra cứu nước đầu tiên 
 + Để chiến thắng không chỉ cần quyết tâm mà còn cần đến những vũ khí sắc bén.
 + muốn có vũ khí tốt nhất, hiện đại nhất thời bấy giờ để tiêu diệt kẻ thù.
+ Ca ngợi ý thức đánh giặc cứu nước trong hình tượng Gióng. Ý thức đối với đất nước được đặt lên đầu tiên 
đối với người anh hùng. Đánh giặc cứu nước là ý chí của toàn dân tộc, Gióng là người thực hiện ý chí và sức 
mạnh dân tộc. 15
+ Ý thức đánh giặc cứu nước tạo cho người anh hùng những khả năng, hành động khác thường, thần kì. 3. Sự lớn lên kì diệu của Gióng
 PHIẾU BÀI TẬP: SỰ LỚN LÊN KÌ DIỆU CỦA GIÓNG
 CHI TIẾT Ý NGHĨA
 - Gióng lớn nhanh 
 như thổi: cơm ăn ..............................................................................................................
 mấy cũng không ..............................................................................................................
 no, áo vừa mặc đã ..............................................................................................................
 căng đứt chỉ. ...
 ................................................................................................................
 ................................................................................................................
 - Bà con góp gạo ................................................................................................................
 nuôi chú bé. ................................................................................................................
 ....
 ...............................................................................................................
 ...............................................................................................................
 - Vươn vai thành ...............................................................................................................
 tráng sĩ. ...............................................................................................................
 ...............................................................................................................
 ..... PHIẾU BÀI TẬP: SỰ LỚN LÊN KÌ DIỆU CỦA GIÓNG
 CHI TIẾT Ý NGHĨA
- Gióng lớn nhanh - Lớn nhanh một cách kì diệu trong hoàn cảnh đất nước có giặc xâm 
như thổi: cơm ăn lược, (cùng nhân dân đánh giặc giữ nước.)
mấy cũng không -Gióng lớn nhanh để đủ sức đáp ứng với nhiệm vụ to lớn của mình: 
no, áo vừa mặc đã đánh giặc cứu nước.
căng đứt chỉ. 
 - Gióng lớn lên bằng những thức ăn, đồ mặc rất đời thường và bình dị 
 của nhân dân. 
 - Bà con góp gạo + Ai ai cũng mong Gióng lớn nhanh để đánh giặc.
 nuôi chú bé. + Gióng được nhân dân đùm bọc, Gióng là con của nhân dân. Sức mạnh 
 dũng sĩ của Gióng được nuôi dưỡng từ những cái bình thường nhất, 
 bằng tinh thần đoàn kết của nhân dân.
 Gióng vươn vai thành tráng sĩ- sự trưởng thành vượt bậc. Nhiệm vụ 
 - Vươn vai thành càng nặng nề thì sự lớn lên càng nhanh chóng, kì diệu.
 tráng sĩ. - Thể hiện quan niệm người anh hùng là người khổng lồ với ước mơ 
 có sức mạnh to lớn để chiến thắng giặc ngoại xâm SỰ LỚN LÊN KÌ DIỆU CỦA GIÓNG
 CHI TIẾT Ý NGHĨA
- Gióng lớn nhanh - Lớn nhanh một cách kì diệu trong hoàn cảnh đất nước có giặc xâm 
như thổi: cơm ăn lược, (cùng nhân dân đánh giặc giữ nước.)
mấy cũng không -Gióng lớn nhanh để đủ sức đáp ứng với nhiệm vụ to lớn của mình: 
no, áo vừa mặc đã đánh giặc cứu nước.
căng đứt chỉ. 
 - Gióng lớn lên bằng những thức ăn, đồ mặc rất đời thường và bình dị 
 của nhân dân. 
 + Ai ai cũng mong Gióng lớn nhanh để đánh giặc.
 - Bà con góp gạo + Gióng được nhân dân đùm bọc, Gióng là con của nhân dân. Sức mạnh 
 nuôi chú bé. dũng sĩ của Gióng được nuôi dưỡng từ những cái bình thường nhất, 
 bằng tinh thần đoàn kết của nhân dân.
 Gióng vươn vai thành tráng sĩ- sự trưởng thành vượt bậc. Nhiệm vụ 
 - Vươn vai thành càng nặng nề thì sự lớn lên càng nhanh chóng, kì diệu.
 tráng sĩ. - Thể hiện quan niệm người anh hùng là người khổng lồ với ước mơ 
 có sức mạnh to lớn để chiến thắng giặc ngoại xâm
=>Anh hùng Gióng là con của nhân dân. Sức mạnh của Gióng là sức mạnh đoàn kết của cả 
cộng đồng. 4. Gióng đánh giặc cứu nước: Theo em, chi tiết “Gióng nhổ Chi tiết “Gióng cởi giáp sắt bỏ 
 những cụm tre bên đường quật vào 
 giăc” khi roi sắt gãy có ý nghĩa gì? lại, rồi cả người lẫn ngựa từ 
 từ bay lên trời” có ý nghĩa gì?
 - Gióng đánh giặc: - Gióng trở về trời: 
 + Nhảy lên ngựa sắt, ngựa phun 
 lửa lao thẳng đến nơi có giặc. - “Gióng cởi giáp sắt bỏ lại, rồi 
 + Roi sắt gãy, nhổ tre cạnh đường cả người lẫn ngựa từ từ bay lên 
 quật vào quân giăc. trời” 
 Gióng đánh giặc bằng cả vũ khí 
 Có công nhưng Gióng không 
 thô sơ, bình thường nhất, tinh thần 
 tiến công mãnh liệt của người anh màng danh vọng, dấu tích chiến 
 hùng. công Gióng để lại cho quê hương.
 Hình ảnh Gióng đánh giặc là một bức tranh hoành tráng, kỳ vĩ, ca ngợi sức mạnh 
của nhân dân trong công cuộc đánh đuổi giặc ngoại xâm, bảo vệ đất nước