Bài giảng Ngữ Văn 6 (Đọc hiểu) sách Cánh diều - Bài 1: Thạch Sanh

 c, Phân loại
 Phân ++ CổCổ tíchtích vềvề loàiloài vậtvật
 loại 
 truyện ++ CổCổ tíchtích thầnthần kìkì
cổ tích: ++ CổCổ tíchtích sinhsinh hoạthoạt Thạch Sanh là câu chuyện cổ tích 
với kết thúc có hậu, một giấc mơ 
đẹp của nhân dân ta về chân lí: 
Cái thiện luôn luôn thắng cái ác 
và người tốt sẽ luôn được đền 
đáp một kết quả xứng đáng. Qua 
đó, các tác giả dân gian cũng 
luôn muốn hướng người đọc tới 
cái thiện, hãy sống vì mình và vì 
những người xung quanh. Ngay 
sau đây, chúng ta sẽ cùng tìm 
hiểu về truyện cổ tích này. III. Văn bản Thạch Sanh 1. Hướng dẫn đọc và tìm hiểu chú thích
 v Đọc văn bản “ 2. Đọc 
 hiểu/ SGK Ngữ văn 6/ 
 Tr 19-23”
 v Yêu cầu: đọc to, rõ 
 ràng, nhấn mạnh những 
 chiến công của Thạch 
 Sanh. Thể hiện giọng 
 của từng nhân vật: 
 Thạch Sanh thật thà, tin 
 người; mẹ con Lí Thông 
 nham hiểm, độc ác. 2. Nhân vật 
 + Nhân vật phụ: Mẹ con Lí Thông, 
+ Nhân vật chính: Thạch Sanh
 vua, công chúa 
 Chia thành 2 tuyến: Thiện >< Ác
 + Thiện: Thạch Sanh, vua, 
 + Ác: mẹ con Lí Thông
 công chúa, 3. Kể tóm tắt
Các sự việc chính:
- Thạch Sanh ra đời.
- Thạch Sanh lớn lên học võ và phép thần thông.
- Thạch Sanh kết nghĩa anh em với Lí Thông.
- Mẹ con Lí Thông lừa TS đi chết thay cho mình.
- Thạch Sanh diệt chăn tinh bị Lí Thông cướp công.
- TS diệt đại bàng cứu công chúa, lại bị cướp công.
- TS diệt hồ tinh, cứu thái tử bị vu oan vào tù.
- TS được giải oan lấy công chúa.
- TS chiến thắng quân 18 nước chư hầu.
- TS lên ngôi vua. 5. Phân tích văn bản
 a. Sự ra đời củaThạch Sanh
 b. Những thử thách và chiến công 
 của Thạch Sanh
 c. Nhận xét về kết thúc truyện a. Sự ra đời củaThạch Sanh
 Thảo luận theo cặp đôi 
 trong 03 phút,hoàn thành 
 phiếu học tập 03: a. Sự ra đời củaThạch Sanh PHIẾU HỌC TẬP 03: Sự ra đời của Thạch Sanh
Đọc đoạn văn từ đầu đến...."mọi - Là thái tử con Ngọc Hoàng
phép thần thông". - Mẹ mang thai trong nhiều năm
? Tìm những chi tiết nói về sự ra - Lớn lên mồ côi cha mẹ, sống nghèo khổ bằng nghề 
đời và lớn lên của Thạch Sanh? kiếm củi
? Trong những chi tiết ấy, em thấy - Được thiên thần dạy đủ võ nghệ
những chi tiết nào là bình thường, 
 Vừa bình thường, vừa khác thường
chi tiết nào mang tính chất khác 
 - Kể về sự ra đời và lớn lên của TS nhân dân ta nhằm:
thường?
 + Tô đậm tính chất kì lạ, đẹp đẽ cho nhân vật, làm 
- Kể về sự ra đời và lớn lên của 
 tăng sức hấp dẫn của truyện.
Thạch sanh như vậy nhằm mục 
đích gì? + Thể hiện ước mơ, niềm tin: con người bình thường 
 cũng là những con người có phẩm chất kì lạ. b. Những thử thách và chiến công của Thạch Sanh
 Thảo luận theo cặp đôi 
 trong 03 phút,hoàn thành 
 phiếu học tập 04: b. Những thử thách và chiến công của Thạch Sanh
 PHIẾU HỌC TẬP 04
Thử thách Chiến công
-Lần 1: .........
....... .........
....... ..........
Nhận xét: Nhận xét: b. Những thử thách và chiến công của Thạch Sanh
 PHIẾU HỌC TẬP 04
 Thử thách Chiến công
 Lần 1. Bị mẹ con Lí Thông lừa đi canh miếu - TS diệt chằn tinh
 thờ, thế mạng.
 Lần 2. Xuống hang diệt đại bàng, cứu công - Diệt đại bàng, cứu công chúa, cứu con vưa 
 chúa, bị Lí thông lấp của hang. Thuỷ Tề
 Lần 3. Bị hồn chằn tinh, đại bàng báo thù, - TS minh oan, lấy công chúa
 TS bị bắt vào ngục.
 Lần 4. 18 nước chư hầu kéo quân sang đánh. -Chiến thắng 18 nước chư hầu.
 Nhận xét. Thử thách ngày một tăng, mức độ ngày càng nguy hiểm, 
 chiến công ngày rực rỡ vẻ vang. c. Nhận xét về kết thúc truyện
 ? Chỉ ra các chi tiết hoang đường, kì ảo trong truyện? Ý nghĩa 
 của các chi tiết trong việc khắc hoạ hìn tượng Thạch Sanh?
 ? Truyện kết thúc như thế nào? Qua kết thúc này nhân dân ta 
 muốn thể hiện điều gì? Kết thúc này có phổ biến trong truyện cổ 
 tích không? Hãy nêu 1 số ví dụ....
 ? Kết truyện mẹ con Lí Thông bị sét đánh chết, rồi bị hóa kiếp 
 thành bọ hung có ý nghĩa như thế nào?
 ? Chi tiết tiếng đàn thần, niêu cơm trong phần kết chuyện Thạch 
 Sanh gửi gắm ước mơ gì của nhân dân ? c. Nhận xét về kết thúc truyện
 Thạch Sanh được cưới công chúa, lại được vua nhường ngôi cho. Còn mẹ con 
 Lý Thông bị sét đánh chết, biến thành bọ hung.
 Ý nghĩa kết thúc truyện: Đây là kết thúc có hậu:
 + Thể hiện ước mơ, niềm tin của nhân dân về công lý xã hội, sự chiến thắng 
 cuối cùng của những con người chính nghĩa lương thiện (ở hiền gặp lành, ở ác 
 gặp ác) và ước mơ của nhân dân về sự đổi đời
 + Thể hiện thái độ kiên quyết của nhân dân muốn trừng phạt cái ác: Cái ác sẽ bị 
 trừng trị đích đáng. Nếu chết đi thì chưa đủ. Hai mẹ con còn bị biến thành bọ 
 hung, loài vật bẩn thỉu. Những kẻ xấu xa bạc ác như mẹ con LT không chỉ bị 
 trừng trị ở đời này kiếp này, mà mãi mãi về sau, cho dù có đầu thai kiếp khác 
 cũng vẫn bị người đời xa lánh khinh rẻ. c. Nhận xét về kết thúc truyện
 * Chi tiết tiếng đàn thần kì:
 - Tiếng đàn giúp cho nhân vật được giải oan, giải thoát. Nhờ tiếng 
 đàn mà công chúa khỏi câm, giải thoát cho TS, Lí Thông bị vạch mặt. 
 đó là tiếng đàn của công lí. Tác giả dân gian đã sử dụng chi tiết thần 
 kì để thể hiện quan niệm và ước mơ công lí của mình.
 - Tiếng đàn làm cho quân 18 nước chư hầu phải cuốn giáp xin hàng. 
 Nó là vũ khí đặc biệt để cảm háo kẻ thù. Tiếng đàn là đại diện cho cái 
 thiện và tinh thần yêu chuộng hoà bình của nhân dân ta. c. Nhận xét về kết thúc truyện
 * Chi tiêt niêu cơm thần kì:
 - Niêu cơm có sức mạnh phi thường cứ ăn hết lại đầy, làm 
 cho quân 18 nước chư hầu phải từ chỗ coi thường, chế giễu, 
 phải ngạc nhiên, khâm phục
 - Niêu cơm và lời thách đố đã chứng tỏ sự tài giỏi của Thạch 
 Sanh.
 - Niêu cơm thần kì là tượng chưng cho tấm lòng nhân đạo, 
 tư tưởng yêu hoà bình của nhân dân. 1. Nghệ thuật
 - Kết cấu, cốt chuyện mạch lạc, sắp 
 xếp tình tiết khéo léo.
 - Xây dựng tuyến nhân vật tương phản, 
 đối lập .
6.Tổng - Các chi tiết thần kì . 
 kết 2. Nội dung-Ý nghĩa
 - Nội dung: Thạch Sanh là truyện cổ tích 
 về người dũng sĩ diệt chằn tinh, đại bàng 
 cứu người...
 - Ý nghĩa: Truyện thể hiện ước mơ, niềm 
 tin của nhân dân về công lý xã hội, sự 
 chiến thắng cuối cùng của những con 
 người chính nghĩa lương thiện.