Bài giảng Ngữ Văn 6 (Đọc hiểu) - Văn bản: Sự tích Hồ Gươm

 THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU
VĂN BẢN: SỰ TÍCH HỒ GƯƠMVĂN BẢN: SỰ TÍCH HỒ GƯƠM VĂN BẢN: SỰ TÍCH HỒ GƯƠMVĂN BẢN: SỰ TÍCH HỒ GƯƠM
 Xem đoạn video về Hồ 
 Gươm(Hà Nội) và trả lời câu 
 hỏi: Em hãy trình bày những 
 hiểu biết về địa danh này? VIDEOVIDEO H GƯƠM – HÀ NỘI H GƯƠM – HÀ NỘI Hồ Gươm là danh thắng nổi tiếng của thủ đô Hà Nội. Địa 
danh này gắn với tên tuổi người anh hùng Lê Lợi và tên gọi 
xuất phát từ một truyền thuyết – Sự tích Hồ Gươm. 1. Đọc, kể
 2. Chú thích(sgk)
I. Đọc và tìm hiểu 
 chung
 3. Tóm tắt truyện
 4. Bố cục : 2 phần I. Đọc và tìm hiểu chung
 Giải nghĩa các 
 từ: bạo ngược, 
 Đọc diễn cảm, 
 thiên hạ, tuỳ 
 rõ ràng, rành 
 1. Đọc, kể tùng, phó thác, 
 mạch, chậm rãi.
 Tả Vọng, Hoàn 
 Kiếm? 2. Chú thích (sgk)
3. Tóm tắt truyện
 - Giặc Minh đô hộ, nghĩa quân Lam Sơn nổi dậy nhưng thất bại, Long Quân 
 quyết định cho mượn gươm thần.
 - Lê Thận được lưỡi gươm dưới nước.
 - Lê Lợi được chuôi gươm trên rừng, tra vào nhau vừa như in.
 - Từ đó nghĩa quân nhanh chóng quét sạch giặc ngoại xâm.
 - Đất nước thanh bình, Lờ Lợi lên làm vua, Long Quân cho đòi lại gươm 
 thần.
 - Vua trả gươm, từ đó hồ Tả Vọng mang tên Hồ Gươm hay hồ Hoàn Kiếm. 4. Bố cục : 2 phần
- Phần 1: Từ đầu → - Phần 2: Còn lại: 
đất nước: Long Quân Long Quân đòi lại 
cho nghĩa quân mượn gươm thần.
 gươm thần. II. Phân tích
1. Long quân cho nghĩa quân Lam Sơn mượn gươm 
thần
 Thảo luận nhóm. Hoàn thành 
 phiếu học tập 06 II. Phân tích
1. Long quân cho nghĩa quân Lam Sơn mượn gươm thần
 PHIẾU HỌC TẬP 06
 Sự kiện Long Quân cho mượn Long Quân đòi gươm
 gươm
 Hoàn cảnh lịch sử .. 
 Cách thức hành động 
 Ý nghĩa 
 II. Phân tích
1. Long quân cho nghĩa quân Lam Sơn mượn gươm thần
 a. Hoàn cảnh lịch sử
 - Giặc Minh đô hộ.
 - Nghĩa quân Lam Sơn nổi dậy nhiều lần bị thua.
 b. Cách Long Quân cho mượn gươm
 - Lê Thận là người đánh cá nhặt được lưỡi gươm dưới nước.
 - Lê Lợi đến nhà Lê Thận thanh gươm sáng lên 2 chữ “Thuận thiên”
 - Lê Lợi nhặt được chuôi gươm trên rừng ( gươm sáng trên ngọn cây đa) .
 - Gươm tra vào vừa như in.
 → Chi tiết kì ảo, hoang đường II. Phân tích
1. Long quân cho nghĩa quân Lam Sơn mượn gươm thần
 c. Lê Thận dâng gươm cho Lê Lợi và nói: “ Đây là ý trời theo 
 minh công”:
 - Lê Thận tin tưởng vào Lê Lợi
 - Thanh gươm gặp được minh chủ sử dụng vào việc lớn, hợp lòng 
 dân, thuận ý trời.
 Việc Long Quân cho mượn gươm thần chứng tỏ cuộc khởi nghĩa 
 được tổ tiên, thần thiêng ủng hộ
 Tính chất toàn dân trên dưới một lòng tham gia đánh giặc.. II. Phân tích
1. Long quân cho nghĩa quân Lam Sơn mượn gươm thần
 d. Sức mạnh của gươm thần:
 * Trước khi có gươm :
 - Non yếu.
 - Trốn tránh.
 - Ăn uống khổ sở
 * Sau khi có gươm :
 - Nhuệ khí tăng tiến
 - Xông xáo tìm địch
 - Đầy đủ, chiếm được các kho lương của địch
 Chuyển bại thành thắng, chuyển yếu thành mạnh, tạo bước ngoặt mở đường cho nghĩa 
 quân quét giặc ngoại xâm. II. Phân tích
1. Long quân cho nghĩa quân Lam Sơn mượn gươm thần
2. Long Quân đòi gươm
 a. Hoàn cảnh lịch sử
 - Đất nước thanh bình.
 - Lê Lợi lên làm vua.
 b. Cảnh trả gươm:
 - Ở hồ Tả Vọng
 - Một năm sau khi đuổi giặc Minh
 - Nhân vật đòi gươm: Vùa vàng
 - Vua nâng gươm → Rùa vàng đớp lấy rồi chìm xuồng đáy hồ. II. Phân tích
1. Long quân cho nghĩa quân Lam Sơn mượn gươm thần
2. Long Quân đòi gươm
 - Chi tiết đòi gươm:
 + Giải thích tên gọi của Hồ Hoàn Kiếm
 + Đánh dấu và khẳng định chiến thắng hoàn toàn của nghĩa 
 quân Lam Sơn.
 + Phản ánh tư tưởng, tình cảm yêu hoà bình đã thành truyền 
 thống của nhân dân ta.
 + Ý nghĩa cảnh giác răn đe với những kẻ có ý dòm ngó nước ta. Em biết truyền thuyết nào của nước ta 
cũng có hình ảnh Rùa Vàng? Theo em, 
hình tượng Rùa Vàng trong truyền 
thuyết Việt Nam tượng trưng cho ai và 
cho cái gì? Truyền thuyết An Dương Vương, Mị Châu – 
Trọng Thuỷ cũng có hình ảnh Rùa Vàng.
- Hình ảnh Rùa Vàng là sử giả của Long Quân, 
tượng trưng cho tổ tiên, khí thiêng sông núi, tư 
tưởng, tình cảm, trí tuệ của nhân dân. TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật 2. Nội dung
 Cốt truyện hấp dẫn, đan xen Ca ngợi tính chất toàn dân, chính 
 chi tiết lịch sử và chi tiết hoang nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. 
 đường, kì ảo. Đề cao, suy tôn Lê Lợi và nhà Lê.
 Giải thích nguồn gốc tên gọi 
 Hồ Hoàn Kiếm. Thảo luận nhóm thực hiện nhiệm vụ sau:
1. Vì sao khi mượn gươm thì ở Thanh Hoá còn khi trả 
gươm lại ở hồ Tả Vọng? Điều đó có ý nghĩa gì?
2. Vẽ tranh về chủ đề của truyện hoặc sân khấu hoá 1 
cảnh trong tác phẩm truyện. 1. Thanh Hoá là nơi mở đầu cuộc khởi nghĩa, Thăng 
Long là nơi kết thúc cuộc kháng chiến. Trả kiếm ở hồ 
Tả Vọng, thủ đô, trung tâm chính trị, văn hoá của cả 
nước là để mở ra một thời kì mới, thời kì hoà bình, 
lao động, xây dựng, thể hiện hết được tư tưởng yêu 
hoà bình và tinh thần cảnh giác của cả nước của toàn 
dân.
2. Về nhà vẽ một bức tranh về chủ đề của truyện.