Bài giảng Ngữ Văn 6 - Truyện (truyền thuyết và truyện cổ tích) - Bài 1: Thánh Gióng

 NGỮ VĂN 6
 TRUYỆN
 (TRUYỀN THUYẾT VÀ TRUYỆN CỔ TÍCH) HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
 Trò chơi Trò chơi AiAi nhanhnhanh hơnhơn
 + Chia lớp thành 2 đội (tương đương 2 dãy)
Luật + Học sinh mỗi đội sẽ lần lượt viết tên những 
 truyện truyền thuyết/truyện cổ tích mà mình đã 
chơi được nghe, được đọc lên bảng.
 Trong thời gian 3 phút, dãy nào viết được nhiều đáp 
 án đúng lên bảng nhất sẽ thắng cuộc. MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ TRUYỆN TRUYỀN THUYẾT VÀ CỔ TÍCH VIỆT NAM 
 Con Rồng cháu Tiên Sơn Tinh - Thuỷ Tinh MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ TRUYỆN TRUYỀN THUYẾT VÀ CỔ TÍCH VIỆT NAM 
Bánh chưng bánh dày/Bánh chưng bánh giầy Thánh Gióng MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ TRUYỆN TRUYỀN THUYẾT VÀ CỔ TÍCH VIỆT NAM 
 Cô bé quàng khăn đỏ Thạch Sanh MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ TRUYỆN TRUYỀN THUYẾT VÀ CỔ TÍCH VIỆT NAM 
 Tấm Cám Cây khế HỘP QUÀ MAY MẮN
 Tràng Thanh kẹo 
 pháo tay sô cô la
 PHẦN 
THƯỞNG
CHO ĐỘI 
 CHIẾN 
 THẮNG Điểm 10
 1 hộp bút Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi
Mở đầu Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày 
chương V Đất xưa...” mẹ thường hay kể
 Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Nước (trích Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà 
trường ca Mặt đánh giặc
đường khát Tóc mẹ thì bới sau đầu
 Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
vọng), nhà thơ Cái kèo, cái cột thành tên
Nguyễn Khoa Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, 
Điềm có viết: sàng
 Đất Nước có từ ngày đó... HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ KIẾN THỨC
I. ĐỌC HIỂU VĂN BĂN
1. Tìm hiểu chung về chuyện cổ tích
 Đọc phần Kiến 
 thức ngữ văn trong Câu 1. Khái niệm của truyện truyền thuyết?
 SGK trang 14, 15 để 
 trả lời các câu hỏi 
 sau.
 Câu 2. Hãy so sánh đặc điểm của 2 thể loại 
 truyện? a. Khái niệm
Truyện truyền thuyết là loại Truyện cổ tích là loại truyện dân gian, 
truyện dân gian, có yếu tố thường có yếu tố hoang đường, kì ảo,
 kể về cuộc đời của một số kiểu nhân 
hoang đường, kì ảo, kể về các vật như: nhân vật có tài năng kì lạ, 
sự việc và nhân vật liên quan nhân vật thông minh, nhân vật bất 
đến lịch sử hoặc giải thích hạnh, nhân vật ngốc nghếch, người 
nguồn gốc phong tục, cảnh vật mang lốt vật,... nhằm thể hiện ước mơ,
 niềm tin của nhân dân về chiến thắng
địa phương theo quan niệm của 
 cuối cùng của cái thiện đối với cái 
nhân dân. ác, cái tốt đối với cái xấu.... b. Đặc điểm: So sánh truyện truyền thuyết và truyện cổ tích:
 Giống v Đều là một thể loại văn học dân gian.
 nhau: v Đều có yếu tố kì ảo.
 Ø Truyền thuyết ra đời trước truyện cổ tích.
 Ø Truyền thuyết kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ; truyện 
 cổ tích phản ánh cuộc sống hằng ngày của nhân dân ta.
 Ø Truyền thuyết có cốt lõi là những sự thực lịch sử còn cổ tích hoàn toàn hư cấu.
 Ø Trong truyền thuyết, yếu tố kì ảo đóng vai trò thần kì hóa để ngợi ca các nhân vật lịch sử 
 Khác còn trong cổ tích, yếu tố hoang đường, kì ảo đóng vai trò cán cân công lí, thể hiện khát 
 nhau: vọng công bằng, mơ ước và niềm tin của nhân dân về sự chiến thắng của cái thiện đối với 
 cái ác, cái tốt với cái xấu.
 Ø Truyền thuyết thể hiện quan điểm, thái độ và cách đánh giá của nhân dân đối với các sự 
 kiện và nhân vật lịch sử được kể; truyện cổ tích biểu hiện cách nhìn hiện thực của nhân dân 
 đối với thực tại, đồng thời nói lên những quan điểm đạo đức, những quan niệm về công lí 
 xã hội và ước mơ về một cuộc sống tốt đẹp hơn cuộc sống hiện tại. c, Phân loại
 Truyền thuyết thời Hùng Vương - thời đại 
 mở đầu lịch sử Việt Nam. Đặc điểm: gắn với 
 việc giải thích nguồn gốc dân tộc và công 
Phân cuộc dựng nước, giữ nước thời đại vua 
 Hùng.
 loại 
truyền Truyền thuyết của các triều đại phong kiến. 
thuyết Đặc điểm: bám sát lịch sử hơn, và sử dụng ít 
 yếu tố hoang đường, kì ảo hơn các truyền 
 thuyết thời Hùng Vương. c, Phân loại
 Phân + Cổ tích về loài vật+ Cổ tích về loài vật
 loại 
 truyện + Cổ tích thần kì+ Cổ tích thần kì
cổ tích: + Cổ tích sinh hoạt+ Cổ tích sinh hoạt II. Văn bản Thánh Gióng
 THÁNH GIÓNG II. Văn bản Thánh Gióng
 SUY NGHĨ, XEM ĐOẠN VIDEO VỀ LỄ 
 HỘI LÀNG GIÓNG VÀ TRẢ LỜI CÁC CÂU 
 HỎI SAU:
 Câu 2. Em hãy theo dõi đoạn 
 Câu 1. Em biết đến video sau và cho biết video 
 những vị anh hùng nào muốn nhắc đến vị anh hùng 
 trong lịch sử chống giặc nào?. Nêu cảm nhận của em 
 về vị anh hùng sau khi xem 
 ngoại xâm của dân tộc? 
 video. VIDEO LỄ HỘI VIDEO LỄ HỘI LÀNGLÀNG GIÓNGGIÓNG Hội Gióng là một lễ hội văn hóa cổ truyền mô phỏng rõ một cách sinh động 
và khoa học diễn biến các trận đấu của Thánh Gióng và nhân dân Văn 
Lang với giặc Ân. Yêu nước chống ngoại xâm là một chủ đề lớn xuyên suốt 
tiến trình phát triển của Văn học Việt Nam. Nhiều tác phẩm truyện dân gian 
đã tạc vào thời gian những người anh hùng bất tử với non sông. Thánh 
Gióng là một trong những truyền thuyết bất hủ như vậy. Điều gì đã làm nên 
sức hấp dẫn của thiên truyện? 1. Hướng dẫn đọc và tìm hiểu chú thích
 vĐọc văn bản “ 2. Đọc 
 hiểu/ SGK Ngữ văn 6/ 
 Tr 16,17”
 vYêu cầu: Đọc rõ ràng, 
 rành mạch, nhấn giọng 
 ở những chi tiết kì lạ.
 vTìm hiểu chú thích các 
 từ khó. 2. Bố cục văn bản: 
 Phần 1: Từ PhầnNêu bố cục của văn 2: Tiếp Phần 3: Tiếp 
 đầu đến “ đặt đến“ cứu đến“...bay lên Phần 4: Còn 
 đâu nằm đấy” nước”(Sự lớn bản? Có thể chia trời” (Thánh lại ( các dấu 
 (Sự ra đời của lên của Thánh theo cách khác?Gióng đánh tích còn lại)
 Thánh Gióng) Gióng) giặc và về trời) 3. Nhân vật và sự việc:
 + Truyện xảy ra thời nào? Kể về 
 chuyện gì? Nhân vật nào nổi bật?
 + Nêu những sự kiện chính của 
 truyện.
 + Hãy kể tóm tắt truyện từ 5-7 câu?