Bài giảng Ngữ văn 6 - Viết bài văn tả cảnh sinh hoạt

 VIẾT BÀI 
VĂN TẢ CẢNH 
 SINH HOẠT NGỮ 
2 VĂN 6 VIẾT BÀI VĂN TẢ CẢNH SINH HOẠT
 Khởi động
 Chia sẻ cảm 
 xúc của mình 
 khi xem những 
 bức ảnh về 
 1 2
 cảnh sinh 
 hoạt:?
 3 4 NGỮ 
2 VĂN 6 VIẾT BÀI VĂN TẢ CẢNH SINH HOẠT
 Hình thành kiến thức 
 I. Tìm hiểu chung về bài văn tả cảnh sinh hoạt
 1. Văn miêu tả là gì?
 - Khái niệm: Văn miêu tả là loại văn bản nhằm 
 giúp người đọc, người nghe hình dung những đặc 
 điểm, tính chất nổi bật của sự vật, sự việc, con 
 người, phong cảnh, làm cho những đối tượng đó 
 như hiện lên trước mắt người đọc, người nghe. 
 - Các dạng văn miêu tả đã học ở Tiểu học: tả đồ 
 vật, tả cây cối, tả loài vật, tả cảnh, tả người. NGỮ 
2 VĂN 6 VIẾT BÀI VĂN TẢ CẢNH SINH HOẠT
 Hình thành kiến thức 
 I. Tìm hiểu chung về bài văn tả cảnh sinh hoạt
 1. Văn miêu tả là gì?
 - Khi làm bài văn miêu tả cần chú ý:
 + Xác định đúng đối tượng
 + Quan sát lựa chọn chi tiết, hình ảnh tiêu biểu.
 + Sắp xếp theo trình tự nhất định.
 + Bố cục gồm 3 phần: Mở bài- thân bài- kết bài. NGỮ 
2 VĂN 6 VIẾT BÀI VĂN TẢ CẢNH SINH HOẠT
 Hình thành kiến thức 
 2. Phân tích ví dụ về văn tả cảnh sinh hoạt
 PHIẾU HỌC TẬP SỐ 01
 Phân tích văn bản minh hoạ: văn bản “Keo vật” 
 Cảnh sinh hoạt được (Kim Lân)tả 
 trong văn bản tham khảo .
 là cảnh gì? Tác giả đã .
 miêu tả theo trình tự 
 nào?
 Nhận xét về cách sử dụng 
 từ ngữ để tả nhân vật của 
 tác giả? Từ đó nhận xét .
 được tả hoạt động có gì 
 khác với tả chân dung hay 
 tả cảnh? 
 Bài viết này có bố cục 
 như thế nào? NGỮ 
2 VĂN 6 VIẾT BÀI VĂN TẢ CẢNH SINH HOẠT
 Hình thành kiến thức 
 2. Phân tích ví dụ về văn tả cảnh sinh hoạt
 *Đối tượng miêu tả: keo vật giữa hai nhân vật 
 Quắm Đen và ông Cản Ngũ.
 * Trình tự miêu tả : Miêu tả theo trình tự các 
 diễn biến của keo vật :
 - Mở đầu: Cảnh keo vật chuẩn bị bắt đầu.
 - Diễn biến của keo vật: Đoạn này có thể chia làm 
 3 đoạn nhỏ:
 + Những nhịp trống đầu tiên. Quắm Đen ráo riết 
 tấn công. Ông Cản Ngũ lúng túng đón đỡ, bỗng bị 
 mất đà do bước hụt.
 + Tiếng trống dồn lên, gấp rút giục giã. Quắm Đen 
 cố mãi cũng không bê nỗi cái chân của ông Cản Ngũ.
 + Quắm Đen thất bại nhục nhã.
 - Kết thúc: Mọi người kinh sợ trước thần lực ghê 
 gớm của ông Cản Ngũ. NGỮ 
2 VĂN 6 VIẾT BÀI VĂN TẢ CẢNH SINH HOẠT
 Hình thành kiến thức 
 2. Phân tích ví dụ về văn tả cảnh sinh hoạt
 * Những từ ngữ và hình ảnh thể hiện :
 - Miêu tả quang cảnh chung : quang cảnh xung quanh 
 xới vật (tiếng reo hò bốn phía nôi lên ầm ầm ; người 
 xem bốn phía xung quanh reo hò ồ cả lên ; các đô vật 
 quanh xới đều lặng đi trước thần lực của ông Cản 
 Ngũ.)
 - Miêu tả cụ thể hoạt động của con người con người :
 + Quắm Đen : Lăn xả, đánh ráo riết, thế đánh lắt léo, 
 hóc hiểm, vờn tả, đánh hữu, dứ trên, đánh dưới, thoắt 
 biến, thoắt hoá khôn lường, như con cắt luồn qua hai 
 cánh tay ôm lấy một bên chân, bốc lên 
 + Ông Cản Ngũ : lờ ngờ, chậm chạp, lúng túng, hai tay 
 dang rộng ra xoay xoay chống đỡ, bước hụt, mất đà 
 chúi xuống, đứng như cây trồng giữa xới, thò tay nhấc 
 bổng như giơ con ếch có buộc sợi dây ngang bụng, thần 
 lực ghê gớm... NGỮ 
2 VĂN 6 VIẾT BÀI VĂN TẢ CẢNH SINH HOẠT
 Hình thành kiến thức 
 2. Phân tích ví dụ về văn tả cảnh sinh hoạt
 => Nhận xét cách sử dụng từ ngữ : 
 + Tập trung miêu tả hành động, trạng thái của các 
 nhân vật nên sử dụng nhiều động từ, tính từ.
 + So sánh với tả người (tả chân dung) và tả cảnh:
 - Tả hoạt động: Sử dụng nhiểu động từ, ít tính từ.
 - Tả chân dung và tả cảnh: Sử dụng nhiều tính từ.
 * Bố cục: bài viết có bố cục 3 phần mở bài, thân 
 bài, kết bài. NGỮ 
2 VĂN 6 VIẾT BÀI VĂN TẢ CẢNH SINH HOẠT
 Hình thành kiến thức 
 3. Kết luận 
 - Tả cảnh sinh hoạt là miêu tả hoạt động của một 
 hay nhiều người trong quá trình lao động, học 
 tập hoặc tham gia các hoạt động học tập, văn hóa, 
 thể thao, du lịch, lễ hội 
 * Những yêu cầu chung khi làm bài văn tả cảnh 
 sinh hoạt: 
 - Tả hoạt động phải tập trung miêu tả các hành 
 động, trạng thái của nhân vật thể hiện bằng các 
 động từ, tính từ.
 - Tả hoạt động cần nêu được các diễn biến của một 
 hoạt động.
 - Cần phân biệt được tả cảnh sinh hoạt với tả 
 người (tả chân dung) và tả cảnh. NGỮ 
2 VĂN 6 VIẾT BÀI VĂN TẢ CẢNH SINH HOẠT
 Luyện tập
 II.Thực hành
 Đề bài: Viết 
 bài văn tả lại 
 một trận bóng 
 đá mà em chứng 
 kiến NGỮ 
2 VĂN 6 VIẾT BÀI VĂN TẢ CẢNH SINH HOẠT
 Luyện tập
 II.Thực hành
 1. Bước 1: Chuẩn bị
 Đọc và xác Nhớ lại một 
 định yêu cầu trận bóng 
 của bài tập đá mà em Xem lại ảnh về 
 về kiểu bài, chứng kiến chuyến đi (nếu 
 nội dung và để lại cho có).
 dung lượng em nhiều 
 bài viết. cảm xúc. NGỮ 
2 VĂN 6 VIẾT BÀI VĂN TẢ CẢNH SINH HOẠT
 Luyện tập
 2.Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý
 - HS điền vào phiếu tìm ý:
 PHIẾU TÌM Ý:
 Viết bài văn tả lại một trận bóng đá mà em chứng kiến
 Trận bóng đá mà em định tả lại là trận 
 bóng nào? Diễn ra ở đâu? Vào lúc nào 
 (thời tiết, cảnh vật, sân cỏ, người 
 xem,...)?
 Quang cảnh của sân bóng đá như thế nào?
 Trận bóng diễn ra thế nào? (Mở đầu thế 
 nào? Hoạt động của các cầu thủ và trọng 
 tài ra sao? Có cầu thủ nào nổi trội? Nội 
 trội như thế nào? Kết quả trận đấu như 
 thế nào?...)
 Khán giả xem trận bóng ra sao?
 Cảm xúc của em về trận bóng đá ấy ra 
 sao? NGỮ 
2 VĂN 6 VIẾT BÀI VĂN TẢ CẢNH SINH HOẠT
 Luyện tập
 II.Thực hành
 - Lập dàn ý bằng cách dựa vào các ý đã tìm được, sắp xếp lại theo ba 
 phần lớn của bài văn, gồm:
 Mở bài: Giới thiệu chung về trận bóng đá mà em đã 
 chứng kiến (Trận bóng ấy là của hai đội nào? Diễn 
 ra ở đâu, khi nào?...).
 Thân bài: Miêu tả chi tiết, chú ý các hoạt động và diễn biến của trận đấu; 
 có thể miêu tả theo trật tự sau:
 + Quang cảnh trận đấu: thời tiết, cảnh vật, sân 
 cỏ, người xem NGỮ 
2 VĂN 6 VIẾT BÀI VĂN TẢ CẢNH SINH HOẠT
 Luyện tập
 + Diễn biến trận đấu:
 q Hoạt động của các cầu thủ ở các vị trí 
 khác nhau.
 q Các cầu thủ nổi trội trong trận đấu.
 q Những tình huống nguy hiểm, bất ngờ của 
 hai đội.
 q Thái độ, cảm xúc của người xem 
 + Kết quả của trận đấu: Tỉ số là bao nhiêu? Đội nào thắng?
 Kết bài: Cảm xúc và suy nghĩ của em về trận 
 bóng đã xem.
 3. Bước 3: Viết
 Dựa vào dàn ý, viết thành bài văn tả lại 
 trận đấu bóng đá mà em chứng kiến. NGỮ 
2 VĂN 6 VIẾT BÀI VĂN TẢ CẢNH SINH HOẠT
 Luyện tập
 4. Bước 4: Trả bài ( Kiểm tra, điều chỉnh bài viết)
 - Đọc kĩ bài viết của mình và khoanh tròn 
 những lỗi chính tả, lỗi sử dụng từ ngữ (nếu 
 có). Sau đó sửa lại các lỗi đó.
 - Gạch chân những câu sai ngữ pháp bằng 
 cách phân tích cấu trúc ngữ pháp và sửa lại 
 cho đúng (nếu có).
 NGỮ 
2 VĂN 6 VIẾT BÀI VĂN TẢ CẢNH SINH HOẠT
 Luyện tập
 Bảng kiểm bài viết tả lại cảnh sinh hoạt :
 Các phần Nội dung kiểm tra Đạt/
 của bài Chưa 
 văn đạt
 Dùng ngôi xưng hô phù hợp trong khi quan 
 Mở bài sát, miêu tả.
 Giới thiệu không gian, thời gian diễn ra 
 cảnh sinh hoạt
 Tả bao quát cảnh sinh hoạt. 
 Thân bài Tái hiện được các sự vật, đường nét, màu 
 sắc, âm thanh cụ thể.
 Kết hợp các giác quan khi quan sát và miêu 
 tả.
 Tả cảnh sinh hoạt theo trình tự. 
 Thể hiện suy nghĩ, cảm xúc đối với con 
 người, cuộc sống được miêu tả.
 Kết bài Nêu được ấn tượng, tình cảm của 
 người viết đối với cảnh sinh hoạt. NGỮ 
2 VĂN 6 VIẾT BÀI VĂN TẢ CẢNH SINH HOẠT
 Luyện tập
 Bài viết tham khảo: Tả lại trận thi đấu bóng đá mà em đã từng chứng kiến.
 Tháng 3 vừa rồi, trường em có tổ chức Hội 
 khoẻ Phù Đồng. Nội dung được mọi người chờ đợi 
 nhất là chung kết giải bóng đá cấp trường. Em 
 vẫn còn nhớ rõ trận chung kết kịch tính giữa 
 hai đội bóng lớp 9A và lớp 8B diễn ra vào buổi 
 chiều 26/3. Mới đầu giờ chiều, sân trường đã chật ních 
 người. Mặc dù lớp em không được vào chung kết 
 nhưng vì rất thích xem đá bóng nên em cũng đến 
 sớm để tìm một chỗ ngồi sao cho dễ quan sát. NGỮ 
2 VĂN 6 VIẾT BÀI VĂN TẢ CẢNH SINH HOẠT
 Luyện tập
 Bài viết tham khảo: Tả lại trận thi đấu bóng đá mà em đã từng chứng kiến.
 Đúng 15h00 sau lời tuyên bố khai mạc trận đấu của thầy Tổng phụ 
 trách, hai đội lần lượt ra sân. Đội 9A các anh mặc áo đỏ quần xanh, đội 
 8B mặc áo xanh quần trắng. Hai đội làm thủ tục bắt tay nhau, chào khán 
 giả. Tiếng còi của thầy Tổng phụ trách vừa cất lên hai đội đã lao vào cướp 
 bóng. Đội trưởng 9A dẫn bóng rất hay, quả bóng đi lắt léo, luồn qua chân 
 người này người khác khiến cho các cầu thủ 8B không làm cách nào lấy 
 được bóng. Một cú đá cực mạnh từ xa bay vụt đầu thủ môn 8B lọt vào 
 lưới, thủ môn 8B lặng lẽ vào khung thành nhặt bóng.Tiếng reo hò nổi 
 lên từ phía các cổ động viên, đặc biệt là cổ động 
 viên của 9A. NGỮ 
2 VĂN 6 VIẾT BÀI VĂN TẢ CẢNH SINH HOẠT
 Luyện tập
 Bài viết tham khảo: Tả lại trận thi đấu bóng đá mà em đã từng chứng kiến.
 Sang hiệp 2, tình thế trận đấu càng hấp dẫn hơn. Vì bị dẫn 
 trước một quả nên tinh thần chiến đấu của đội 
 8B dâng cao, tạo nhiều áp lực lên khung thành 
 đội bạn. Ở phút thứ 70 của trận đấu, từ một 
 pha bóng cách rất xa khung thành, chân sút 
 mang áo số 10 bên đội 8B đã kiến tạo một pha 
 bóng vô cùng đẹp mắt tựa cầu vồng, mở tỉ số 
 cho đội 8B. Thế trận lúc này vô cùng căng 
 thẳng khi chỉ còn chưa đầy 20 là kết thúc trận 
 đấu. NGỮ 
2 VĂN 6 VIẾT BÀI VĂN TẢ CẢNH SINH HOẠT
 Luyện tập
 Bài viết tham khảo: Tả lại trận thi đấu bóng đá mà em đã từng chứng kiến.
 Bị san bằng tỉ số, các cầu thủ đội 9A thể hiện bản lĩnh đàn anh của mình, 
 liên tục tấn công buộc đội 8B phải phòng thủ. Ở phút thứ 87, đội 9A hưởng quả 
 phạt góc hẹp bên phải, mọi ánh nhìn hồi hộp đều đổ dồn vào 
 đôi chân của cầu thủ mang áo số 09 đến từ đội 9A. Một 
 cú sút bằng chân trái đến thẳng từ tiền vệ mang áo số 09 bên đội 9A đi thẳng 
 vào khung thành, lưới của 8B lại rung lên lần nữa. Tất cả cổ động viên vỗ tay 
 cổ vũ đội 9A tưởng chừng không dứt. Không khí căng thẳng trước 
 đó vỡ oà trong tiếng reo hò không ngớt từ các cổ động 
 viên. Trận đấu kịch tính kết thúc với tỉ số giữa hai đội là 2 - 
 1 nghiêng về đội 9A. Như vậy chiến thắng đã gọi tên 9A – 
 đội thi đã vượt qua 7 đội thi các lớp còn lại để 
 giành cúp trong Hội thi Hội khoẻ Phù Đổng năm học này. 
 Mặc dù thua cuộc, nhưng đội 8B đã để lại ấn tượng 
 trong lòng người đọc về một tinh thần chơi cống hiến 
 rất đáng tuyên dương.