Bài giảng Tin học 6 - Bài 3: Cấu trúc rẽ nhánh trong thuật toán

 CHÀO MỪNG CÁC EM 
ĐẾN VỚI BÀI HỌC HÔM NAY! BÀI 3. CẤU TRÚC RẼ NHÁNH 
 TRONG THUẬT TOÁN
 NỘI DUNG BÀI HỌC
1 Lựa chọn hành động tùy thuộc vào điều kiện
2 Thể hiện cấu trúc rẽ nhánh
3 Biểu thức điều kiện trong cấu trúc rẽ nhánh KHỞI ĐỘNG
 TRÒ CHƠI : ĐỐI NHANH ĐÁP ĐÚNG
Luật chơi: Lớp chia thành 2 nhóm A và B, mỗi nhóm gồm 3 bạn cùng lên bảng. 
Sau khi nghe lệnh “bắt đầu” của giáo viên, các bạn nhóm A đưa ra một vế câu 
“Nếu ..” , trong 10 giây suy nghĩ các bạn nhóm B đáp lại vế câu “thì ..”.
Ví dụ: Nhóm A: Nếu các bạn nam thường thích đá bóng
 Nhóm B: thì các bạn nữ thường thích nhảy dây
Sau 5 phút, đội nào dành được nhiều câu trả lời hơn là đội chiến thắng. 1. Lựa chọn hành động tùy thuộc vào điều kiện
 Ví dụ: Tuần này, một nhóm bạn lớp 6 hẹn sẽ chơi cùng nhau trong 3 tiết học của chiều thứ 
 Năm như sau:
 1. 16h có mặt tại phòng học lớp 6A
 2. Nếu trời mưa: Chơi cờ vua trong phòng học lớp 6A
 3. Nếu trời không mưa: chơi đá bóng ở sân trường
 Trong ví dụ trên có bao Nếu trời mưa
 nhiêu trường hợp khác Cấu trúc rẽ nhánh
 nhau cần xem xét, hãy chỉ Nếu trời không mưa
 ra các trường hợp đó? Khi phải dựa trên điều kiện nào đó để xác định bước thực hiện tiếp 
 theo trong quá trình thực hiện thuật toán thì dùng cấu trúc rẽ nhánh.
 Ví dụ 1: 
 Phải Trái
Ví dụ 2: 
 Cuối tuần này:
 ü Nếu trời mưa, cả nhà em sẽ xem phim tại nhà
 ü Nếu trời không mưa, cả nhà em sẽ đi dã ngoại 2. Thực hiện cấu trúc rẽ nhánh
 Để thực hiện đúng cấu trúc rẽ nhánh cần nhận biết những thành phần sau:
 v Điều kiện rẽ nhánh là gì?
 v Các bước tiếp theo khi điều kiện thỏa mãn Nhánh đúng
 v Các bước tiếp theo khi điều kiện không thỏa mãn Nhánh sai
 Nếu – Trái lại
 Mẫu thể hiện cấu trúc rẽ nhánh Ví dụ thể hiện cấu trúc rẽ nhánh
 Nếu “điều kiện”: Nếu trời mưa:
 nhánh đúng Chơi cờ vua trong lớp
 Trái lại: Trái lại:
 nhánh sai Chơi bóng đá ở sân trường
 Hết nhánh Hết nhánh 2. Thực hiện cấu trúc rẽ nhánh
Ví dụ thể hiện cấu trúc rẽ nhánh
 Sai
Nếu trời mưa: Trời mưa
 Chơi cờ vua trong lớp
 Đúng
Trái lại: Chơi đá bóng ở sân 
 Chời cờ vua trong lớp
 trường
 Chơi bóng đá ở sân trường
Hết nhánh Hoạt động cặp đôi
 Có thể dùng sơ đồ hình 2 để mô tả cấu trúc rẽ nhánh ở hình 1b. 
 Nếu dùng sơ đồ mô tả cấu trúc rẽ nhánh khuyết ở hình 3b, em sẽ 
 vẽ sơ đồ đó như thế nào?
 Ví dụ thể hiện cấu trúc rẽ nhánh 
 Trời mưa
 dạng khuyết
Nếu trời mưa:
 Lấy áo mưa ra mặc vào Lấy áo mưa ra mặc vào
Hết nhánh 3. Biểu thức điều kiện trong cấu trúc rẽ nhánh
Ø Thao tác kiểm tra điều kiện phải cho kết quả là “đúng” hoặc “sai”
Ø Điều kiện cần kiểm tra trong cấu trúc rẽ nhánh là một biểu thức so sánh.
 Ví dụ: (a – b ) < 5
+ Nếu a = 9 , b = 4 => kết quả so sánh cho giá trị sai.
 + Nếu a = 8, b = 4 => kết quả so sánh giá trị đúng. LUYỆN TẬP
Bài 1. Trong các phát biểu sau về biểu thức điều kiện, ở cấu trúc rẽ nhánh, 
phát biểu nào đúng, phát biểu nào sai? Vì sao?
1. Phải là một biểu thức so sánh bằng giá trị
 Sai
2. Phải là một biểu thức so sánh giá trị lớn hơn, nhỏ hơn
 Sai
3. Khi kiểm tra phải cho kết quả là “đúng” hoặc “sai”
 Đúng LUYỆN TẬP
Bài 2. Học sinh cấp trung học bắt đầu được kết nạp Đoàn khi đủ 16 tuổi. Hãy dùng cấu trúc 
rẽ nhánh để mô tả thuật toán kiểm tra điều kiện kết nạp Đoàn bằng cách liệt kê các bước 
hoặc sơ đồ khối.
 Đầu vào: t là tuổi của học sinh Sai
 Đầu ra: Đã đủ tuổi kết nạp Đoàn chưa?
 Đúng
 Thông báo: Đủ tuổi 
 Không đủ tuổi
 2. Trái lại: Không đủ tuổi kết nạp Đoàn
 Hết nhánh LUYỆN TẬP
 HOẠT ĐỘNG NHÓM
Bài 3. Có thể biểu diễn các trạng thái 
của hệ thống gồm một công tắc và một 
đèn bằng hai bit. Bằng cách liệt kê các 
bước hoặc vẽ sơ đồ khối, hãy mô tả 
thuật toán nhận biết hệ thống hỏng gì 
từ giá trị của hai bit đó. LUYỆN TẬP
 Thuật toán:
 Sai
Đầu vào: bit c = bật hoặc tắt công tắc; c # d
bit d = sáng hoặc tối đèn.
 Đúng
Đầu ra: báo hỏng. Sai
 d = 1
 1. Nếu (d = 1): hỏng công tắc Đúng
 Hỏng công tắc 
 2. Trái lại: Hỏng công tắc đèn Hỏng công tắc
 đèn điện
 Hết nhánh
Hết nhánh VẬN DỤNG
Bài tập: Em hãy sử mẫu thể Đầu vào: 3 đồng xu trong đó có 1 đồng xu giả nhẹ hơn
 Đầu ra: đồng xu giả
hiện cấu trúc rẽ nhánh để mô tả 
 Thuật toán:
thuật toán giải bài toán: Cho ba 
 Bước 1. Lấy hai đồng xu bất kì đặt lên cân
đồng xu trong đó có một đồng 
 Bước 2. Nếu cân thăng bằng: Kết luận đồng xu còn lại giả
xu giả nhẹ hơn. Dùng cân thăng Bước 3. Trái lại (cân lệch nghiêng): Kết luận đồng xu bên
bằng để tìm ra đồng xu giả? nhẹ hơn là giả. HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
 Xem trước nội 
 Hoàn thành bài 03 dung bài 4
 Ôn lại kiến tập sgk và sbt
 01
thức đã học 02 CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ LẮNG NGHE
 HẸN GẶP LẠI!