Bài giảng Vật lí 8 - Bài 1: Chuyển động cơ học (Tiết 1)

 GIỚI THIỆU CHƯƠNG TRÌNH MÔN 
 VẬT LÍ LỚP 8
 CHƯƠNG I: CƠ HỌC
 CHƯƠNG II: NHIỆT HỌC Tiết 1. Bài 1. CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC
 Mặt Trời mọc ở đằng Đông, lặn ở đằng Tây. 
 Như vậy có phải là Mặt Trời chuyển động còn Trái 
 Đất đứng yên không? 
Tây
 Đông I/Làm thế nào để biết một vật chuyển động hay đứng yên?
C1: Làm thế nào để nhận biết một ôtô trên đường, một 
chiếc thuyền trên sông, một đám mây trên trời đang 
chuyển động hay đứng yên?
 Có nhiều cách 
 khác nhau, có thể 
 so sánh vị trí của ô 
 tô, thuyền, đám 
 mây với vật nào đó 
 đứng yên bên 
 đường, bờ sông Trong vật lý, để nhận biết một vật chuyển động 
hay đứng yên ta căn cứ vào vị trí của vật đó so 
với vật khác được chọn làm mốc (vật mốc).
Có thể chọn một vật bất kì làm vật mốc. 
Khi vị trí của vật so với vật mốc thay đổi theo 
thời gian thì ta nói vật chuyển động so với vật 
mốc. 
=> Chuyển động này gọi là chuyển động cơ học 
(gọi tắt là chuyển động). I/Làm thế nào để biết một vật chuyển động hay đứng yên?
 Khi vị trí của vật so với vật mốc thay đổi theo thời gian thì 
 ta nói vật chuyển động so với vật mốc. Chuyển động này 
 gọi là chuyển động cơ học (gọi tắt là chuyển động). Trong tình huống sau vật nào chuyển động so với 
 vật nào (nói rõ vật được chọn làm mốc) ?
Con ngựa chuyển 
 động so với cây Nếu lấy con ngựa làm mốc 
 (Cây được chọn thì cây có được coi là chuyển 
 làm mốc). động không ? Tại sao ? Nếu lấy con ngựa làm mốc
=> thì cây được coi là chuyển động so với con 
ngựa (vì vị trí của cây so với con ngựa thay 
đổi theo thời gian). C2. Hãy tìm ví dụ về chuyển động cơ học, trong đó chỉ rõ vật 
được chọn làm mốc.
C3. Khi nào một vật được coi là đứng yên? Hãy tìm ví dụ về 
vật đứng yên, trong đó chỉ rõ vật được chọn làm mốc.
-Khi vật không thay đổi vị trí đối với một vật khác được chọn
 làm mốc thì được gọi là đứng yên.
 Vật mốc 
 Ví dụ: Người ngồi trên thuyền đang trôi theo dòng 
 nước, và vị trí của người đó ở trên thuyền không đổi 
 nên so với thuyền thì người ở trạng thái đứng yên. II / Tính tương đối của chuyển động và đứng yên
 Hành khách ngồi trên một 
 toa tàu đang rời khỏi nhà 
 ga (H.1.2)
 C4: So với nhà ga thì hành khách chuyển động hay 
 đứng yên? Vật mốc 
C4: So với nhà ga thì hành khách chuyểnđang chuyển động hayđộng đứng vì vị trí 
yên?của khách Tại sao? so với nhà ga là thay đổi( mỗi lúc càng xa dần).
 ĐƯỜNG SỐ 3 Vật mốc 
C5: So với toa tàu thì hành khách chuyểnđứng yên động vì vị hay trí củađứng khách 
yên?không Tại thay sao? đổi so với toa tàu. 
 ĐƯỜNG SỐ 3 So với 
 Hành 
 nhà ga So với tàu
khách trên Giải thích
 ( vật ( vật mốc)
 tàu đang 
 mốc)
 rời ga
 Chuyển Vị trí thay đổi so với 
 x
 động nhà ga
 Vị trí không thay đổi 
Đứng yên x
 so với nhà ga
 Ø Chuyển động hay đứng yên có tính tương đối C6: Hãy dựa vào các câu trả lời trên để tìm ra từ thích hợp 
cho các chỗ trống của câu nhận xét sau đây: 
 Một vật có thể là chuyển động .đối với vật này nhưng lại làđứng . yên 
 đối với vật khác
 ĐƯỜNG SỐ 3 C7. Hãy tìm ra ví dụ để minh họa cho nhận 
 xét trên.
• Ví dụ1: Hành khách chuyển động so với nhà ga 
 nhưng đứng yên so với tàu.
 Ví dụ 2: Người đi xe 
 đạp, so với cây bên 
 đường thì người đó 
 chuyển động nhưng so 
 với xe đạp thì người đó 
 đứng yên. Mặt Trời mọc ở đằng Đông, lặn ở 
 đằng Tây. Có phải là Mặt Trời chuyển 
 động còn Trái Đất đứng yên không?
 TrTrảả llờời:i:
Mặt trời thay đổi vị trí so với một điểm mốc gắn với 
Trái Đất (núi, cây cối ), vì vậy có thể coi Mặt Trời 
chuyển động khi lấy mốc là Trái Đất. III) Một số chuyển động thường gặp
v Các dạng chuyển v Chuyển động tròn là 
 động cơ học thường một dạng chuyển 
 gặp là chuyển động động cong đặc biệt.
 thẳng, chuyển động 
 cong và chuyển 
 động tròn. HãyHãy chocho biếtbiết dạngdạng chuyểnchuyển độngđộng củacủa mộtmột sốsố vậtvật sau:sau: 
 Máy bay chuyển động thẳng
 Đầu kim dây đồng hồ
Quả bóng bànChuyển động cong Chuyển động tròn
 C9: Hãy tìm thêm ví dụ về chuyển động thẳng, chuyển động 
 cong, chuyển động tròn thường gặp trong đời sống? Trái Đất quay quanh mặt trời