Bài giảng Ngữ văn 9 - Bài 12: Ánh trăng

 Ánh trăng
 - Nguyễn Duy - I、Giới thiệu 1. Tác giả
 - Tên khai sinh: Nguyễn Duy Nhuệ; Sinh năm: 1948
 - Quê: Thanh Hóa
 - Là gương mặt tiêu biểu trong lớp nhà thơ trẻ thời 
chống Mỹ
 - Được trao giải Nhất cuộc thi thơ của báo Văn nghệ 
năm 1972-1973.
 - Thơ ông có nét dung dị, hồn nhiên trong sáng và 
giàu chất trữ tình, thường mang màu sắc triết lí. NHÀ THƠ NGUYỄN DUY
 THƠ NGUYỄN DUY Tác phẩm chính:
 - Cát trắng (Thơ- 1973),
 - Ánh trăng (Thơ- 1984),
 - Nhìn ra bể rộng trời cao (Bút kí- 1985),
 - Khoảng cách (Tiểu thuyết- 1985),
 - Mẹ và em (Thơ- 1987),
 - Đường xa (Thơ- 1989),
 - Về (Thơ- 1994) Được nhà nước Rumani tặng Giải thưởng về thơ năm 2010 2. Văn bản
 a. Hoàn cảnh sáng tác:
 - Viết năm 1978 ở thành phố Hồ Chí Minh
 - In trong tập “Ánh trăng”
 b. Thể thơ: Năm chữ.
 Theo trình tự thời gian
 c. Mạch cảm xúc:
 (Quá khứ Hiện tại)
 d. Phương thức biểu đạt: biểu cảm kết hợp với tự sự. 2. Văn bản
 ÁNH TRĂNG – NGUYỄN DUY
Hồi nhỏ sống với đồng 
với sông rồi với bể Từ hồi về thành phố 
hồi chiến tranh ở rừng quen ánh điện, cửa gương Ngửa mặt lên nhìn mặt
vầng trăng thành tri kỉ vầng trăng đi qua ngõ có cái gì rưng rưng
 như người dưng qua đường như là đồng là bể
Trần trụi với thiên nhiên như là sông là rừng
hồn nhiên như cây cỏ Thình lình đèn điện tắt
ngỡ không bao giờ quên phòng buyn-đinh tối om Trăng cứ tròn vành vạnh
cái vầng trăng tình nghĩa vội bật tung cửa sổ kể chi người vô tình
 đột ngột vầng trăng tròn ánh trăng im phăng phắc
 đủ cho ta giật mình. 
 TP. Hồ Chí Minh, 1978 Buyn-đinh
Buyn-đinh: Toà nhà cao, nhiều tầng, hiện đại. e. Bố cục e. Bố cục: 3 phần
Phần 1: 2 khổ đầu Phần 2: 2 khổ giữa Phần 3: 2 khổ cuối
Cảm nghĩ về vầng 
 Cảm nghĩ về vầng 
 trăng trong quá Suy tư của tác giả
 trăng trong hiện tại
 khứ Hồi nhỏ sống với đồng Từ hồi về thành phố Ngửa mặt lên nhìn mặt
 với sông rồi với bể quen ánh điện, cửa gương có cái gì ưng rưng 
 hồi chiến tranh ở rừng vầng trăng đi qua ngõ như là đồng là bể
 vầng trăng thành tri kỉ như người dưng qua đường như là sông là rừng
 Trần trụi với thiên nhiên Thình lình đèn điên tắt Trăng cứ tròn vành vạnh
 hồn nhiên như cây cỏ phòng buyn-đinh tối om kể chi người vô tình
 ngỡ không bao giờ quên vội bật tung cửa sổ ánh trăng im phăng phắc
 cái vầng trăng tình nghĩa đột ngột vầng trăng tròn đủ cho ta giật mình.
Cảm nghĩ về vầng trăng quá khứ Cảm nghĩ về vầng trăng hiện tại Suy tư của tác giả II、Đọc hiểu 
 văn bản 1. Cảm nghĩ về vầng trăng trong quá khứ
Hồi nhỏ sống với sông 
với đồng rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỉ
Trần trụi với thiên nhiên
hồn nhiên như cây cỏ
ngỡ không bao giờ quên 
cái vầng trăng tình nghĩa Vầng trăng xuất hiện ở những thời điểm nào của cuộc 
 đời tác giả? Phép tu từ được sử dụng? đồng Sống hoà 
 hợp, thân Hồi nhỏ sống với đồngđồng
Hồi nhỏ sông thiết với 
 với sôngsông rồi với bể
 bể thiên nhiên
 hồi chiến tranh ở rừng
Hồi chiến tranh ở rừng
 vầng trăng thành tri kỉ
 Trăng là tri kỉ
 Liệt kê, điệp ngữ “với” , nhân hoá
 Trăng với người là đôi bạn tri kỉ, thân thiết, ân tình, gắn với 
 những thăng trầm và gian lao của đất nước. - Nghệ thuật: So sánh
 “Trần trụi với thiên nhiên
 Sống gần gũi chan hoà với 
 thiên nhiên, với vầng trăng hồn nhiên như cây cỏ
 ngỡ không bao giờ quên
 Vầng trăng không những trở 
 thành bạn tri kỉ, mà đã trở cái vầng trăng tình nghĩa
 thành “vầng trăng tình 
 nghĩa” biểu tượng cho quá 
 khứ nghĩa tình. 2. Cảm nghĩ về vầng trăng ở hiện tại
 Từ hồi về thành phố
 quen ánh điện, cửa gương
 vầng trăng đi qua ngõ
 như người dưng qua đường.
 Thình lình đèn điện tắt
 phòng buyn-đinh tối om
 vội bật tung cửa sổ
 đột ngột vầng trăng tròn Trăng vẫn là trăng ấy nhưng người không còn là người xưa. 
Vậy người xa lạ trăng hay trăng không quen biết người?