Bài giảng Ngữ văn 9 - Bài 24: Sang thu

 Sang thu
 - Hữu Thỉnh- Với Đỗ Phủ:
Khóm cúc chen ngang dòng lệ 
cũCon thuyền buộc chặt mối tình già Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt
Với Nguyễn Khuyến:
 Ngõ trúc quanh co khách vắng 
 teo
. Với Xuân Diệu: Đây mùa thu tới mùa thu tới
 Với áo mơ phai dệt lá vàng Con nai vàng ngơ ngác
Với Lưu Trọng Lư:
 Đạp trên lá vàng khô I TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả
 Nguyễn Hữu Thỉnh, sinh năm 1942.
 Quê huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc.
 Thuộc thế hệ các nhà thơ chống Mĩ.
 Đề tài: Chiến tranh, người lính và cuộc 
 sống nông thôn.
 Phong cách thơ: Tha thiết, nhỏ nhẹ, sâu 
 lắng. I TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả
 Một số sáng tác tiêu biểu I TÌM HIỂU CHUNG
2 Tác phẩm
 Hoàn 
 cảnh sáng Xuất xứ: In 
 tác: Cuối trong “Từ 
 Thể thơ: 
 năm 1977 chiến hào 
 5 chữ
 tới thành 
 phố” I TÌM HIỂU CHUNG
2 Tác phẩm
 Bỗng nhận ra hương ổi
 Phả vào trong gió se
 Sương chùng chình qua ngõ
 Hình như thu đã về
 Sông được lúc dềnh dàng
 Chim bắt đầu vội vã
 Có đám mây mùa hạ
 Vắt nửa mình sang thu
 Vẫn còn bao nhiêu nắng
 Đã vơi dần cơn mưa
 Sấm cũng bớt bất ngờ
 Trên hàng cây đứng tuổi. I TÌM HIỂU CHUNG
2 Tác phẩm
 Bố cục
 P1 Khổ 1 Tín hiệu sang thu
 P2 Khổ 2 Bức tranh thiên nhiên lúc sang thu
 P3 Khổ 3 Suy ngẫm của tác giả I TÌM HIỂU CHUNG
2 Tác phẩm Mạch cảm xúc
 Thiên nhiên sang thu Ngoại cảnh
 Suy ngẫm về đời người 
 Tâm cảnh
 sang thu
 Lắng dần vào suy tư I TÌM HIỂU CHUNG
2 Tác phẩm
 Ý nghĩa nhan đề
 q “Sang thu” trước hết gợi lên khoảnh khắc giao 
 mùa của thiên nhiên, khi đất trời chuyển từ hạ 
 sang thu.
 q Gợi khoảnh khắc chuyển giao giữa tuổi trẻ sang 
 độ tuổi trưởng thành vững vàng, từng trải. Tín hiệu sang thu
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về Hương - “Hương ổi” đi liền với từ “bỗng”.
 ổi - Hương ổi đi liền với động từ “phả”.
 - Cảm nhận bằng khứu giác.
Tín 
hiệu 
giao 
mùa - “Hương ổi” đi liền với từ “bỗng”.
 Hương - Hương ổi đi liền với động từ “phả”.
 ổi - Cảm nhận bằng khứu giác.
Tín 
 - “Gió se”: làn gió heo may, khô, thoáng chút se 
hiệu Gió se lạnh.
giao Làn “gió se” làm dịu đi cái nắng oi ả của mùa hạ.
mùa - Cảm nhận bằng xúc giác. - “Hương ổi” đi liền với từ “bỗng”.
 Hương - Hương ổi đi liền với động từ “phả”.
 ổi - Cảm nhận bằng khứu giác.
 - “Gió se”: làn gió heo may, khô, thoáng chút se 
Tín lạnh.
hiệu 
 Gió se Làn “gió se” làm dịu đi cái nắng oi ả của mùa 
giao hạ.
mùa - Cảm nhận bằng xúc giác.
 Làn 
 sương - “Hương ổi” đi liền với từ “bỗng”.
 Hương - Hương ổi đi liền với động từ “phả”.
 ổi - Cảm nhận bằng khứu giác.
Tín - “Gió se”: làn gió heo may, khô, thoáng chút se 
hiệu lạnh.
 Gió se
giao Làn “gió se” làm dịu đi cái nắng oi ả của mùa 
 hạ.
mùa - Cảm nhận bằng xúc giác.
 Làn - “Chùng chình” – NT nhân hóa.
 sương - Cụm từ “qua ngõ”
 - Cảm nhận bằng thị giác. 1 Tín hiệu sang thu
 “Hình 
 “Bỗng” như” 
 Cảm Cảm Cảm giác 
 xúc giác bất mơ hồ, 
 ngờ chưa rõ 
 ràng
 Đó là những cảm nhận tinh tế của tác giả lúc 
thu sang, và đối diện với những khoảnh khắc ấy là 
niềm vui, niềm hạnh phúc vô bờ. Lời tự bạch của nhà thơ
“Giữa trời đất mênh mang, giữa cái khoảnh khắc giao mùa kì lạ thì điều 
khiến cho tâm hồn tôi phải lay động, phải giật mình để nhận ra, đó chính là 
hương ổi. Với những người không làm thơ thì mùi hương đó gợi nhớ đến 
tuổi ấu thơ, gợi nhớ đến buổi chiều vàng với một dòng sông thanh bình, 
một con đò lững lờ trôi, những đàn trâu bò no cỏ giỡn đùa nhau và những 
đứa trẻ ẩn hiện trong triền ổi chín ven song. Nó giống như mùi bờ bãi, mùa 
con trẻ Hương ổi tự nó xốc thẳng vào những miền thơ ấu thân thiết trong 
tâm hồn chúng ta. Mùi hương đơn sơ ấy lại trở thành quý giá vì nó đã trở 
thành chiếc chìa khóa vàng mở thẳng vào tâm hồn mỗi người, có khi là cả 
một thế hệ ”.