Bài giảng Ngữ văn 9 - Bài 3: Văn bản thông tin - Đọc hiểu văn bản: Sao băng

 BÀI 3: VĂN BẢN THÔNG TIN
TIẾT 27,28.ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 1 Khởi độngEm đã thấy hiện tượng sao 
 băng bao giờ chưa? Em biết 
 gì về hiện tượng này? Hãy 
 chia sẻ những hiểu biết của 
 em.
 ature=share I. KIẾN THỨC NGỮ VĂN
 Phiếu học tập số 1
 Văn bản thông tin giải thích một 
 hiện tượng tự nhiên
 Cách trình bày thông tin trong văn 
 bản
 Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ 1. Văn bản thông tin giải thích một hiện tượng tự nhiên: 
là loại văn bản nhằm giới thiệu những hiểu biết khoa học cơ 
bản về hiện tượng đó. Nội dung chính của loại văn bản này 
thường tập trung vào một số thông tin chính như: Hiện 
tượng đó là gì? Tại sao có hiện tượng đó? Chúng có lợi hay 
có hại như thế nào? Cần làm gì để tận dụng lợi ích và khác 
phục ảnh hưởng xấu của chúng?... 2. Cách trình bày thông tin trong văn bản: Trong văn bản 
thông tin, nội dung ý tưởng và thông tin có thể được triển 
khai theo một hoặc kết hợp nhiều các khác nhau. Thông 
thường có các cách như: Trình bày theo trật tự thời gian, 
Quan hệ nguyên nhân- kết quả, mức độ quan trọng hay phân 
loại đối tượng, so sánh đối chiếu: trình bày hoàn toàn bằng 
phương tiện ngôn ngữ hoặc kết hợp với phương tiện phi 
ngôn ngữ. 3. Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ: Là các hình ảnh, 
số liệu, kí hiệu, biểu đồ được dùng phối hợp với phương 
tiện ngôn ngữ nhằm minh họa, làm rõ những nội dung nhất 
định được biểu hiện bằng những phương tiện ngôn ngữ. II. ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHUNG:
 1. Đọc 
 2. Tìm hiểu chung
 a. Tác giả: Hồng Nhung
 b. Tác phẩm
Xuất xứ 
Thể loại 
PTBĐ 
Bố cục b. Tác phẩm
 Xuất xứ Theo kienthuctonghop.vn
 Thể loại Văn bản thông tin (Giải thích một hiện tượng tự nhiên)
 PTBĐ Thuyết minh
 Bố cục 3 phần: + Phần 1 (từ đầu đến hố lòng chảo sâu trên lục địa): giới thiệu và lí 
 giải hiện tượng sao băng.
 + Phần 2 (tiếp đến mưa sao băng khá thuận lợi): nguyên do xuất hiện và sự 
 hình thành hiện tượng sao băng và mưa sao băng.
 + Phần 3 (phần còn lại): những điều kì thú khi sao băng rơi.
 Cách trình Quan hệ nguyên nhân – kết quả.
 bày thông 
 tin III. ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHI TIẾT:
 1. Sa- pô, Nhan đề, Đề mục 
- Sa-pô: Sa- pô giới thiệu tóm -Nhan đề: “Sao Băng” ngắn gọn, 
tắt nội dung bài viết giới thiệu trực tiếp đưa ra đối tượng chính của 
về sao băng và tạo sự lôi cuốn văn bản giúp người đọc nhanh 
đối với người đọc. chóng nắm bắt được chủ đề.
. III. ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHI TIẾT:
1. Sa- pô, Nhan đề, Đề mục 
 -Đề mục: Văn bản được phân làm nhiều đề mục, 
 mỗi đề mục diễn giải về một khía cạnh của hiện 
 tượng sao băng, bao gồm: Sao băng là gì? Tại sao 
 bầu trời lại xuất hiện mưa sao băng?Thấy sao băng 
 là điềm gì?Cách ước khi có sao băng như thế nào?
 2. Nội dung thông tin 
 a. Giới thiệu và lí giải hiện tượng sao băng.
 Thảo luận cặp đôi
 Hiện tượng sao băng được giải thích như thế nào?
 a. Giới thiệu và lí giải hiện tượng sao băng.
SAO BĂNG: 
+ Là những tia lửa thoáng qua trên bầu trời.
+ Là đường nhìn thấy của các thiên thạch khi 
chúng đi vào khí quyển của Trái Đất. b. Nguyên do xuất hiện và sự hình thành hiện tượng 
 sao băng và mưa sao băng.
Nguyên nhân xuất 
hiện
Chu kì 
Cách xem b. Nguyên do xuất hiện và sự hình thành hiện tượng sao 
Nguyênbăng và mưa Sao sao chổi bănglà . nguyên nhân chính xuất hiện mưa sao 
nhân xuất băng. Khi ngôi sao chổi đi qua gần Trái Đất, các 
hiện bụi khí của nó sẽ bay vào khí quyển làm xuất hiện 
 nhiều sao băng nhỏ - mưa sao băng.
Chu kì 1 năm.
Cách xem Xác định hướng của các chòm sao (nơi có thể nhìn 
 chòm sao thì có thể thấy được mưa sao băng).
 + Gần xích đạo Trái Đất → dễ quan sát.
 + Xa về hai cực → khó quan sát. c. Những điều kì thú khi sao băng rơi.
 Người viết có tin vào điểm xấu hoặc điểm 
 lành khi thấy sao băng không? Vì sao 
 người ta lại ước khi nhìn thấy sao băng? 
 Cách ước như thế nào? c. Những điều kì thú khi sao băng rơi.
 Điềm khi sao băng rơi: 
 - Người ta tin ước khi sao rơi → 
 + Sắp có người chết → mang tính 
 điều ước thành hiện thực.
 chất duy tâm, không có cơ sở khoa 
 - Cách ước: nhắm mắt và nghĩ 
 học.
 trong đầu về ước nguyện của 
 + Tượng trưng cho tình yêu đôi lứa.
 mình. 
 ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 1: SAO BĂNG 
1. Sa- pô, Nhan đề, Đề mục 
2. Nội dung thông tin 
 a. Giới thiệu và lí giải hiện tượng sao băng.
 b. Nguyên do xuất hiện và sự hình thành hiện tượng 
 sao băng và mưa sao băng.
 c. Những điều kì thú khi sao băng rơi.
 Nêu cách hiểu của em về 
 hiện tượng này? 
 ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 1: SAO BĂNG 
III. TỔNG KẾT 
 1. Nghệ thuật:
- Cách giải thích đơn giản, rõ ràng, khách quan.
- Bố cục chặt chẽ.
- Hình ảnh minh họa sinh động.
- Ngôn ngữ chính xác, khoa học.
- Thông tin dựa trên cơ sở khoa học, khách quan. 2. Nội dung:
. Văn bản nói về một trong những hiện tượng đẹp và 
kì thú của tự nhiên – Sao băng. Qua đó, văn bản 
cung cấp đầy đủ các thông tin về nguyên nhân, sự ra 
đời và hình thành của hiện tượng Sao băng, mưa sao 
băng. 3. Khi giới thiệu về một hiện tượng tự nhiên cần 
chú ý giới thiệu: 
 Đó là hiện tượng gì? Biểu hiện như thế nào? Vì sao 
có hiện tượng này? Những tác dụng hoặc tác hại của 
hiện tượng thiên nhiên ấy là gì?...Tận dụng hoặc 
phòng chống, khắc phục tác động của hiện tượng đó 
như thế nào?
.