Bài giảng Ngữ văn 9 - Bài 6: Truyện truyền kì và truyện trinh thám - Nói và nghe: Kể một câu chuyện tưởng tượng

 Bài 6: 
truyện truyền kì và truyện trinh thám
 Nói và nghe
Kể một câu chuyện tưởng tượng I.
Định hướng 1. Khái niệm
 - Câu chuyện tưởng tượng là một câu chuyện không có thật, 
 do người kể tự hình dung, tưởng tượng ra. 
 - Câu chuyện tưởng tượng phải có cơ sở từ thực tế cuộc sống; có 
 ý nghĩa, mang đến một thông điệp về cuộc sống và con người Think – PAIR - SHARE
 Kể lại một câu chuyện 
 Kể một câu chuyện 
 mô phỏng truyện đã 
 tưởng tượng
 đọc
 Giống 
 nhau
Khác nhau Kể lại một câu chuyện 
 Kể một câu chuyện tưởng tượng mô phỏng truyện đã đọc
 Có bối cảnh (không gian, thời gian diễn ra câu chuyện); có cốt 
Giống nhau truyện (chuỗi hành động của các nhân vật); có nhân vật (con 
 người, con vật, thần tiên, cây cối, đồ vật,...).
 Dựa trên nội dung truyện 
Khác nhau Hoàn toàn do người kể sáng tạo gốc, thay đổi, điều chỉnh 
 một số chi tiết, ngôi kể,... 2. Yêu cầu cần chú ý
 Người kể Người nghe
- Tưởng tượng, sáng tạo một câu chuyện - Nắm được các diễn biến chính của câu 
để kể chuyện được kể.
- Lựa chọn ngôi kể phù hợp với mục - Nhận diện được ngôi kể của câu 
đích, đối tượng, nội dung của chuyện chuyện và giọng điệu, thái độ của người 
kể. kể.
- Thay đổi ngôn ngữ kể cho tương thích - Suy nghĩ về ý nghĩa nhân sinh, thông 
với ngôi kể và đối tượng lắng nghe. điệp của truyện đằng sau những chi tiết, 
- Kết hợp lời kể với các yếu tố điệu bộ, nhân vật, sự việc tưởng tượng.
cử chỉ để tăng tính sinh động, hấp dẫn - Tìm hiểu cái hay, cái đặc sắc của 
của hoạt động kể những yếu tố tưởng tượng, hư cấu, 
 những đoạn kể kết hợp với miêu tả và 
 biểu cảm. II.
Thực hành Đề bài: Lựa chọn một trong hai đề sau:
(1) Hãy nhập vai một trong ba nhân vật: Me-ri, cha 
dượng hoặc mẹ Me-ri trong văn bản “Vụ cải trang bất 
thành” (trích “Sơ-lốc Hôm” của Đoi-lơ) đề kể lại câu 
chuyện trong phần (3) của văn bản.
(2) Hãy kể lại theo lời của Trương Sinh về cuộc trò 
chuyện giữa chàng và Phan Lang (trong văn bản 
"Chuyện người con gái Nam Xương" của Nguyễn Dữ). 1. Chuẩn bị 
- Xác định đối tượng người nghe và bối cảnh trình bày để chuẩn bị nội 
dung kể phù hợp.
- Chuẩn bị các phương tiện trình chiếu (nếu có). 2. Tìm ý và lập dàn ý
 PHIẾU HỌC TẬP: XÂY DỰNG DÀN Ý CHO CÂU CHUYỆN TƯỞNG TƯỢNG
1. Tên câu chuyện: ....
2. Bối cảnh, nhân vật, các sự kiện chính cần làm rõ trong khi kể
a. Bối cảnh
– Không gian:
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
– Thời gian:
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
b. Các nhân vật:
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
c. Các sự kiện chính cần làm rõ trong khi kể:
– Sự kiện thứ nhất:
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
– Sự kiện thứ hai:
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
– Sự kiện thứ ba:
---------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3. Nói và nghe
 - Chào hỏi người nghe, giới thiệu ngắn gọn về bản thân
Phần mở đầu - Nêu nhan đề câu chuyện sẽ kể
 - Tóm tắt nội dung truyện trong vài câu ngắn (nếu cần)
 - Giới thiệu nhân vật hoặc bối cảnh
 - Thuật lại các sự kiện, diễn biến câu chuyện theo một trình tự 
Phần nội dung hợp lí
 - Kết hợp kể với miêu tả, biểu cảm.
 - Làm nổi bật sự kiện, nhân vật chính.
 - Kết thúc câu chuyện hợp lí
 - Nêu câu hỏi để người nghe tự rút ra ý nghĩa, chủ đề hay thông 
 Kết thúc
 điệp từ câu chuyện
 - Cảm ơn người nghe 4. Kiểm tra và chỉnh sửa Đề bài: Lựa chọn một trong hai đề sau:
(1) Hãy nhập vai một trong ba nhân vật: Me-ri, cha 
dượng hoặc mẹ Me-ri trong văn bản “Vụ cải trang bất 
thành” (trích “Sơ-lốc Hôm” của Đoi-lơ) đề kể lại câu 
chuyện trong phần (3) của văn bản.
(2) Hãy kể lại theo lời của Trương Sinh về cuộc trò 
chuyện giữa chàng và Phan Lang (trong văn bản 
"Chuyện người con gái Nam Xương" của Nguyễn Dữ). Đề bài: Hãy nhập vai một trong ba nhân vật: Me-ri, cha dượng hoặc mẹ 
Me-ri trong văn bản “Vụ cải trang bất thành” (trích “Sơ-lốc Hôm” của 
Đoi-lơ) đề kể lại câu chuyện trong phần (3) của văn bản.
 Xin chào các bạn! Tôi là Me-ri, sống cùng mẹ và cha dượng. Tôi có 
vị hôn phu là Hót-mơ En-giô nhưng đã bị mất tích vào đúng hôm cử 
hành hôn lễ. Tôi đã tìm đến thám tử Hôm và nhờ giúp đỡ. Hôm nay, tôi 
đến nhà thám tử để xem kết quả tìm người đến đâu. Đề bài: Hãy nhập vai một trong ba nhân vật: Me-ri, cha dượng hoặc mẹ 
Me-ri trong văn bản “Vụ cải trang bất thành” (trích “Sơ-lốc Hôm” của 
Đoi-lơ) đề kể lại câu chuyện trong phần (3) của văn bản.
 Vừa đến cửa, tôi đã nghe thấy tiếng nói của Hôm ở trong phòng vọng ra. 
Nhìn qua khe cửa, tôi thấy Uyn-đi-banh (cha dượng tôi) đang thu mình 
trong ghế bành, đầu gọc xuống, sụp đổ hoàn toàn khi nghe Hôm kể lại toàn 
bộ sự việc. Hoá ra hắn (Uyn-đi-banh) đã lừa dối tôi bằng cách: lợi dụng sự 
đồng loã của vợ là mẹ tôi, cùng tình trạng cận thị nặng của tôi, để đóng giả 
làm Hót-mơ En-giô và tán tỉnh, tỏ tình với tôi. Hắn đã cải trang thành một 
người đàn ông khác, luôn phải đeo kính màu để che đậy cặp mắt vốn thân 
quen, đeo râu tóc giả, biến giọng nói thông thường thành một giọng nói thì 
thâm khó nghe. Hắn đã thành công trở thành một anh chàng Hót-mơ Ên-giô 
để gạt ra ngoài lề tất cả những đối thủ lăm le tán tỉnh tôi. Tôi đã tin tưởng 
và đính hôn với gã. Thật đáng thương cho tôi! Đề bài: Hãy nhập vai một trong ba nhân vật: Me-ri, cha dượng hoặc mẹ 
Me-ri trong văn bản “Vụ cải trang bất thành” (trích “Sơ-lốc Hôm” của 
Đoi-lơ) đề kể lại câu chuyện trong phần (3) của văn bản.
 Nghe hết câu chuyện của Hôm, tôi đẩy cửa đi vào, nhìn chằm chằm 
vào gã cha dượng. Tôi thật sự không dám tin vào sự thật này. Gã cha 
dượng nhìn thấy tôi liền hốt hoảng, sợ hãi bỏ chạy ra khỏi căn nhà của 
Hôm. Tôi rất cảm ơn Hôm đã giúp mình làm sáng tỏ vụ việc, tránh được 
một sai lầm khủng khiếp trong đời. Đề bài: Hãy Xin chào thầy cô và các bạn. Hôm nay em sẽ kể về 
kể lại theo lời một câu chuyện tưởng tượng của em về cuộc gặp gỡ 
của Trương của Trương Sinh và Phan Lang theo lời của Trương Sinh.
Sinh về cuộc Ngày hôm ấy, lòng tôi nặng trĩu với nỗi đau và sự ân 
trò chuyện hận khôn nguôi về cái chết của Vũ Nương, tôi lang 
giữa chàng và thang bên bờ sông Hoàng Giang, nơi nàng đã gieo mình 
Phan Lang xuống để chứng minh sự trong sạch. Từ xa, tôi thấy một 
(trong văn bản chiếc thuyền lớn đang cập bến. Trên thuyền, một người 
"Chuyện đàn ông trung niên, dáng vẻ trang nghiêm, bước xuống. 
người con gái Đó là Phan Lang, người mà tôi chưa từng gặp, nhưng 
Nam Xương" ánh mắt ông ấy đã khiến tôi cảm thấy có điều gì đó đặc 
của Nguyễn biệt.
Dữ). Đề bài: Hãy Khi Phan Lang bước đến gần, ông ấy nhìn tôi với 
kể lại theo lời ánh mắt đầy thương cảm. Chúng tôi bắt đầu câu chuyện, 
của Trương và tôi kể cho ông nghe về nỗi đau mất mát Vũ Nương. 
Sinh về cuộc Ông lặng lẽ lắng nghe, rồi khẽ nói: "Ta từng gặp nàng 
trò chuyện dưới thủy cung. Nàng không chết, nàng chỉ rời bỏ 
giữa chàng và dương gian mà thôi."
Phan Lang Tôi sững sờ, không thể tin vào tai mình. Phan Lang 
(trong văn bản tiếp tục kể về cuộc gặp gỡ kỳ lạ của ông với Vũ Nương 
"Chuyện dưới thủy cung, về những lời nàng nhắn gửi và mong 
người con gái muốn tôi hiểu ra sự thật. Ông kể rằng, sau khi rơi xuống 
Nam Xương" sông, Vũ Nương đã được các tiên nữ cứu và đưa về thế 
của Nguyễn giới dưới nước. Nàng sống ở đó, vẫn nhớ về gia đình, về 
Dữ). tôi và con trai Đản, và mong rằng tôi sẽ hiểu rõ lòng 
 nàng. Đề bài: Hãy Lòng tôi như tan nát thêm một lần nữa khi nhận ra 
kể lại theo lời sự nghi ngờ mù quáng của mình đã đẩy nàng vào tình 
của Trương cảnh này. Phan Lang trao cho tôi chiếc trâm ngọc và dặn 
Sinh về cuộc dò rằng đó là vật nàng gửi lại để minh chứng cho lòng 
trò chuyện chung thủy và trong sạch của nàng.
giữa chàng và Khi Phan Lang rời đi, tôi ngồi lại bên bờ sông, nhìn 
Phan Lang vào chiếc trâm ngọc lấp lánh trong tay. Tôi thầm nhủ, 
(trong văn bản mình đã quá ngu muội và nóng vội, để rồi đánh mất 
"Chuyện người vợ hiền lành, đức hạnh. Từ đó, tôi quyết tâm sống 
người con gái tốt, chăm sóc con trai và luôn nhớ về Vũ Nương với 
Nam Xương" lòng kính trọng và hối tiếc vô hạn.
của Nguyễn 
Dữ).