Bài giảng Ngữ văn 9 - Bài 6: Truyện truyền kì và truyện trinh thám - Văn bản: Chuyện người con gái Nam Xương (Trích Truyền kì mạn lục)

 Bài 6: 
 Truyện truyền kì và truyện trinh thám
 Văn bản
Chuyện người con gái Nam Xương
 (trích Truyền kì mạn lục)
 Nguyễn Dữ 1. Đọc – chú thích
a. Đọc
 - Đọc to, rõ ràng, diễn cảm, giọng đọc tha thiết, sâu 
 lắng, Chú ý phân biệt lời người kể chuyện và lời nhân vật.
 - GV đọc mẫu đoạn đầu, yêu cầu HS đọc một số đoạn tiêu 
 biểu 1. Đọc – chú thích
b. Chú thích
Chuẩn bị ở nhà:
- Chia lớp thành 4 nhóm Chú 
- Các nhóm chọn một đoạn 
văn bản có chú thích quan 
trọng. thích 
Trình bày: Mỗi học sinh trong 
nhóm sẽ đóng vai là một chú sống
thích, trình bày về ý nghĩa, 
nội dung của chú thích đó. 2. Tìm hiểu chung
a. Tác giả
- Nguyễn Dữ (chưa rõ năm sinh và năm 
mất) 
- Quê ở Hải Dương, sống ở thế kỉ XVI 
(thời Lê – Mạc), 
- Từng đỗ cử nhân, làm quan một thời gian 
ngắn rồi về quê ẩn dật. 
- Có đóng góp quan trọng ở thể loại truyện 
truyền kì. “Truyện kì mạn lục” là tác phẩm 
tiêu biểu nhất của Nguyễn Dữ, viết bằng 
chữ Hán, được đánh giá là “thiên cổ kì bút” 2. Tìm hiểu chung
 b. Tác phẩm
 - Xuất xứ: là truyện thứ 16 trong số 20 truyện 
 của tập “Truyền kì mạn lục”. 
“Chuyện người con gái
 Nam Xương” 2. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm
 Chuyện người con gái Nam Xương
 - Xuất xứ: là truyện thứ 16 trong số 20 
 truyện của tập “Truyền kì mạn lục”. 
 - Nguồn gốc: truyện dân gian “Vợ chàng 
 Trương” II. 
Tìm hiểu chi tiết 1.
CỐt truyện Ai nhanh nhất
Sắp xếp các sự việc sau theo trình tự 
 diễn biến của tác phẩm 1. Trương Sinh đi lính, Vũ Nương ở 2. Một đêm nọ, Trương Sinh bế con ngồi trước 
nhà sinh con và chăm sóc mẹ già. ngọn đèn, thấy đứa bé chỉ vào cái bóng của 
Khi mẹ chồng mất, Vũ Nương lo ma mình và bảo đấy là cha, mới nhận ra mình hiểu 
chay chu đáo như cha mẹ đẻ. lầm vợ, nhưng đã quá muộn.
3. Cùng làng có người 4. Trương Sinh đi lính 5. Vũ Nương tên thật là Vũ Thị 
tên Phan Lang, khi trở về, vì lời nói ngây Thiết, quê ở Nam Xương, là người 
gặp nạn được Linh thơ của con trai nên đã con gái thùy mị, nết na, tư dung tốt 
Phi cứu sống, tình cờ nghi ngờ vợ không giữ đẹp. Trương Sinh đem lòng yêu 
gặp Vũ Nương ở thủy gìn danh tiết, đánh đuổi mến và đã đem trăm lạng vàng 
cung. Phan Lang trở Vũ Nương. Vũ Nương cưới nàng làm vợ.
về trần gian, mang uất ức quá nên đã tự tử ở 
 6. Biết vợ bị oan, Trương Sinh đã 
theo chiếc hoa vàng bến Hoàng Giang nhưng 
 lập đàn giải oan bên bến Hoàng 
cùng lời nhắn của Vũ được Linh Phi cứu sống 
 Giang, Vũ Nương hiện ra giữa 
Nương gửi tới Trương và đưa về sống ở trong 
 dòng sông, ngồi trên chiếc kiệu hoa, 
Sinh. động rùa.
 đa tạ chàng rồi biến mất. 5. Vũ Nương tên thật là Vũ Thị Thiết, quê ở Nam Xương, là người con gái thùy mị, nết 
na, tư dung tốt đẹp. Trương Sinh đem lòng yêu mến và đã đem trăm lạng vàng cưới 
nàng làm vợ.
1. Trương Sinh đi lính, Vũ 4. Trương Sinh đi lính trở về, vì lời nói ngây thơ của 
Nương ở nhà sinh con và con trai nên đã nghi ngờ vợ không giữ gìn danh tiết, 
chăm sóc mẹ già. Khi mẹ đánh đuổi Vũ Nương. Vũ Nương uất ức quá nên đã tự 
chồng mất, Vũ Nương lo ma tử ở bến Hoàng Giang nhưng được Linh Phi cứu sống 
chay chu đáo như cha mẹ đẻ. và đưa về sống ở trong động rùa.
2. Một đêm nọ, Trương Sinh bế con ngồi trước ngọn đèn, thấy đứa bé chỉ vào cái bóng 
của mình và bảo đấy là cha, mới nhận ra mình hiểu lầm vợ, nhưng đã quá muộn.
3. Cùng làng có người tên Phan Lang, khi gặp 6. Biết vợ bị oan, Trương Sinh đã lập 
nạn được Linh Phi cứu sống, tình cờ gặp Vũ đàn giải oan bên bến Hoàng Giang, 
Nương ở thủy cung. Phan Lang trở về trần Vũ Nương hiện ra giữa dòng sông, 
gian, mang theo chiếc hoa vàng cùng lời nhắn ngồi trên chiếc kiệu hoa, đa tạ chàng 
của Vũ Nương gửi tới Trương Sinh. rồi biến mất. Cốt truyện được sắp xếp theo trật tự 
tuyến tính, quan hệ nhân quả. 2. 
Nhân vật Hồ sơ nhân vật 
 vũ nương a. Nhân vật Vũ Nương
Phương diện Đặc điểm Nhận xét
 Xuất thân quê ở Nam Xương Người phụ nữ 
 Dung nhan “tư dung tốt đẹp” đẹp người, đẹp 
 Tính cách, + Thùy mị, nết na nết, đức hạnh, 
 phẩm chất + Giữ gìn khuôn phép, không để vợ hết lòng vun 
 chồng thất hòa đắp hạnh phúc 
 + Hiếu thuận (chăm mẹ chồng ốm; khi bà gia đình, 
 mất, lo ma chay như cha mẹ đẻ) nhưng lại kém 
 + Không ham vinh hoa phú quý (không may mắn, bất 
 mong chồng đem ấn phong hầu, chỉ mong hạnh
 bình an)
 Số phận Do chồng nghi ngờ “thất tiết” nên đã chịu 
 cái chết oan uổng b. Nguyên nhân gây ra bi kịch của Vũ Nương
 - Nguyên nhân trực tiếp
+ Chiếc bóng trên tường (Vũ Nương thường chỉ vào và bảo với 
con rằng, đó là cha nó).
+ Câu nói ngây thơ của đứa trẻ: “Ô hay! Thế ra ông cũng là cha tôi 
ư? Ông lại biết nói, chứ không như cha tôi trước kia chỉ nín thin 
thít.” đã thổi bùng lên ngọn lửa ghen tuông trong lòng Trương Sinh.
+ Tính cách của Trương Sinh: đa nghi, ghen tuông, hồ đồ, gia 
trưởng, sẵn sàng thô bạo với vợ. b. Nguyên nhân gây ra bi kịch của Vũ Nương
 - Nguyên nhân gián tiếp
+ Cuộc hôn nhân không bình đẳng: Vũ Nương là “con kẻ khó” 
được Trương Sinh, là con nhà khá giả, đem trăm lạng vàng để xin 
cưới.
+ Lễ giáo phong kiến cùng chế độ nam quyền đã hạn chế tiếng nói 
bình đẳng, quyền được bảo vệ bản thân của người phụ nữ.
+ Những cuộc chiến tranh phi nghĩa gây nên cảnh sinh li tử biệt; 
vợ chồng xa cách Góc nhìn đa chiều
Với tính cách như Trương Sinh, nếu không phải ra 
trận vì chiến tranh, mà phải đi làm ăn xa, trở về 
thấy con chỉ vào chiếc bóng và nói như vậy, ngọn 
lửa ghen tuông có thể bùng lên không? Vậy giữa 
“chiến tranh” và bản tính nghi kị hồ đồ của Trương 
Sinh, đâu mới là nguyên nhân chủ yếu? Nếu bé 
Đản không chỉ vào chiếc bóng và bảo đó là cha 
mình, thì trong suốt cuộc đời vợ chồng sống với 
nhau, ai dám chắc cơn ghen của Trương Sinh sẽ 
không có dịp nào bùng phát?