Bài giảng Ngữ văn 9 - Ôn tập văn bản: Lặng lẽ Sa Pa

 LẶNG LẼ SA PA
 - Nguyễn Thành Long - NỘI DUNG BÀI HỌC
1 KHỞI ĐỘNG
2 HỆ THỐNG KIẾN THỨC VĂN BẢN
3 LUYỆN TẬP CÁC DẠNG ĐỀ THI VÀO 10
4 DẶN DÒ BàiVăn hát bảngợi liên“Lặng tưởng lẽ Sa đến Pa” tác – phẩmNguyễn nào Thành trong Long chương 
 trình Ngữ văn 9? II. HỆ THỐNG KIẾN THỨC:
 LẶNG LẼ SA PA
 - Nguyễn Thành Long - 1. CUỘC ĐỜI
 - Năm sinh, năm mất
 - Quê quán
2. SỰ NGHIỆP
- Trưởng thành 4. Tác phẩm chính
 trong giai đoạn Tác giả: - Kể tên các sáng 
 nào? Nguyễn Thành Long tác tiêu biểu
- Lĩnh vực 
 chính?
 3. PHONG CÁCH SÁNG TÁC
 - Chỉ ra đặc điểm nổi bật 
 trong lối viết và tư duy? - NGUYỄN THÀNH LONG * Sự nghiệp sáng tác:
 (1925 -1991)
 - Viết văn từ thời 
- Quê: Quảng Nam kháng chiến chống Pháp.
 - Chuyên viết 
 truyện ngắn và kí.
 * Phong cách: * Tác phẩm chính:
 - Nhẹ nhàng
 - Giàu chất thơ
 - Có khả năng thanh lọc 
 tâm hồn HÀNH TRÌNH HÀ NỘI – SA PA
 DÃY
 HOÀNG LIÊN SƠN
NÚI HÀM RỒNG
 LÀO CAI
 HÀ NỘI Văn bản “Lặng lẽ Sa Pa” được viết năm nào?
 A. 1969
 B. 1970
 C. 1971
 D. 1980 Sắp xếp các sự kiện sau theo đúng trình tự xuất hiện trong 
 văn bản “Lặng lẽ Sa Pa”
1. Ông họa sĩ muốn vẽ chân dung anh thanh niên nhưng 
bị từ chối
2. Cô kĩ sư xúc động quyết tâm lên Lào Cai công tác.
3. Anh thanh niên tặng hoa cho cô gái.
4. Bác lái xe giới thiệu cho cô kĩ sư và bác họa sĩ người 
“cô độc nhất thế gian”
5. Anh thanh niên kể về cuộc sống và công việc 
của mình
 THỨ TỰ: 4 – 3 – 5 – 1 – 2 Nhân vật chính hiện ra qua đôi mắt quan sát 
 của nhân vật nào?
 Ông họa sĩ Tình huống truyện
Cuộc gặp gỡ......của những vị khách trên chuyển 
xe từ Hà Nội đến Lào Cai với anh thanh niên 
làm việc trên đỉnh Yên Sơn.
 T Ì N H C Ờ Nhận xét điểm chung trong cách đặt tên 
 nhân vật của tác giả:
- Anh thanh niên
- Bác lái xe
- Cô kĩ sư
- Ông họa sĩ
 TUỔI TÁC
 GIỚI TÍNH
 NGHỀ NGHIỆP * Sáng tác: 1970 KIẾN THỨC CƠ BẢN
 Sau Xuất xứ: Tập “Giữa trong 
 chuyến đi xanh” 
 MBthực xây tế dựng Thể loại: Truyện ngắn
 XHCN
 MN chống Mỹ Ngôi kể: thứ ba 
 Điểm nhìn: ôngTÊN họa NHÂNsĩ VẬT 
 - Đảo ngữ - Không có tên riêng
 - Khung cảnh Sa Pa tĩnh lặng, - Đặt theo giới tính, 
 thích hợp nghỉ ngơi. tuổi tác, nghề nghiệp
 - Hình ảnh con người lao động 
 thầm lặng.
NHAN ĐỀ TƯ TƯỞNG, CHỦ ĐỀ Số đông 1. Bức tranh thiên nhiên thơ mộng:
 - Sa Pa bắt đầu với những rặng đào.
 - những đàn bò lang cổ 
 - Nắng ... len tới, đốt cháy rừng cây
 - Những cây thông màu xanh của rừng.
 - Mây bị nắng xua, cuộn tròn lăn ... luồn cả vào gầm xe.
 - ... nắng đã mạ bạc cả con đèo, ... như một bó đuốc lớn.
 Hình ảnh chấm phá, nghệ thuật nhân hóa, so sánh, 
ngôn ngữ đặc sắc.
 Vẻ đẹp thiên nhiên Sa Pa độc đáo, tươi sáng, thơ 
mộng, đầy sức sống. 
 => Tình yêu thiên nhiên của tác giả. 2. NHÂN VẬT ANH THANH NIÊN
 Anh thanh niên 27 
 tuổi, sống và làm việc 
 một mình trên đỉnh núi 
 Yên Sơn cao 2600m, 
 quanh năm suốt tháng 
 làm bạn với mây mù và Điểm nhìn 
 cỏ cây. trần thuật 
a. Lời kể của đầu tiên
bác lái xe Là người “cô độc nhất Hấp dẫn, 
 thế gian”, anh “thèm kích thích 
 người” đến mức đã chặt tò mò.
 cây chắn ngang đường 
 xe chạy chỉ để được gặp 
 và nói chuyện với người 
 một lát. b. Tự kể về Cách thay đổi điểm nhìn trần thuật làm cho câu chuyện được 
 công việc tự nhiên sinh động và chân thật hơn, tránh được sự nhàn chán.
- Công tác khí - Suy nghĩ: Công - Luôn hoàn thành công việc đo 
tượng kiêm vật việc của anh có và báo số liệu về trạm bất cứ lúc 
lý địa cầu trên vai trò quan nào, trong hoàn cảnh gian khổ vào 
đỉnh Yên Sơn trọng, để góp lúc 1 giờ sáng. Nửa đêm, đúng giờ 
cao 2.600m. phần: “Phục vụ “ốp” thì dù mưa tuyết, gió rét vẫn 
- Nhiệm vụ: Đo sản xuất, phục vụ trở dậy làm việc...
gió, đo mưa, đo chiến đấu”, công - Anh coi công việc như người 
nắng, tính mây, việc của anh còn bạn: “Khi ta làm việc, ta với công 
đo chấn động gắn với “bao anh việc là đôi”, nếu cất công việc đi 
mặt đất. em đồng chí”. anh cảm thấy: “buồn đến chết mất”.
 Công việc gian khổ, đòi hỏi sự tỉ mỉ, tinh thần trách nhiệm cao.
 Suy nghĩ đúng đắn, nhận thức được ý nghĩa của công việc, có lòng 
 yêu nghề, tinh thần trách nhiệm, hạnh phúc khi được làm việc và 
 cống hiến.
 Điều đó đã khiến anh thêm yêu cuộc sống và con người, giúp anh 
 có thêm nghị lực để vượt lên sống đẹp đầy ý nghĩa. c. LỐI SỐNG
 Sống có lí tưởng, Sống giản dị
 hoài bão - tâm hồn phong phú
Vì nhân dân, vì đất nước, + Căn nhà với đồ đạc giản đơn.
anh suy nghĩ :“mình sinh 
 +Tự tìm niềm vui, chủ động vượt 
ra . vì ai mà làm việc?” mà 
 lên trên cô đơn: ngoài giờ làm 
anh đã vượt lên nỗi “thèm 
 việc anh trồng hoa, nuôi gà, đọc 
người” để gắn bó với công 
 sách, coi sách là bạn.
việc thầm lặng này. Anh đã 
phát hiện một đám mây khô + Tổ chức sắp xếp cuộc sống một 
giúp không quân ta mình ở trạm ngăn nắp gọn gàng. + Đón tiếp khách nồng nhiệt, ân 
 cần chu đáo: mời lên nhà chơi, 
 uống trà, vui vẻ trò chuyện. 
 Chân thành, + Quý trọng thời gian gặp gỡ: 
 cởi mở, đếm từng phút, tiếc rẻ khi chỉ 
 hiếu khách còn năm phút.
 + Xúc động khi chia tay: quay 
 mặt đi, không dám tiễn khách 
d. ĐỨC TÍNH – dù chưa đến giờ “ốp”.
 PHẨM CHẤT
 Khiêm tốn, + Họa sĩ định vẽ chân dung => từ 
 thành thật chối, giới thiệu những người khác.
 Quan tâm + Gửi vợ bác lái xe củ tam thất.
 đến mọi 
 người + Tặng hoa cho cô kĩ sư và làn 
 trứng trước khi chia tay. ANH 
 THANH NIÊN
 YÊU NGHỀ, CÓ TRÁCH NHIỆM 
 VỚI CÔNG VIỆC
• 27 tuổi
• Sống và làm việc 1 
 mình trên đỉnh Yên Sơn
 Cuộc sống bản thân ngăn 
* Công việc
 nắp có phần thơ mộng.
• Công tác khí tượng 
kiêm vật lí địa cầu
Hoàn cảnh sống khắc Với mọi người:
nghiệt. - Chân thành, cởi mở, hiếu 
Công việc gian khổ, đòi khách
hỏi sự chính xác, tinh CÓ LỐI SỐNG ĐẸP - Khiêm tốn, thành thật
thần trách nhiệm BÀI TẬP NHANH
 Đọc câu văn sau và trả lời câu hỏi bên dưới:
Khi ta làm việc, ta với công việc là đôi , sao lại gọi là một 
mình được?
a. Về hình thức, câu văn trên thuộc kiểu câu chia theo mục 
 đích nói nào?
b. Câu văn là lời của ai nói với ai?
c. Qua câu văn, em hiểu gì về nhân vật?