Bài giảng Ngữ Văn Lớp 9 - Bài 30: Ôn tập về truyện

 ÔN TẬP VỀ TRUYỆN
 MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức:
-Đặc trưng thể loại qua các yếu tố nhân vật, sự việc, cốt truyện.
-Những nội dung cơ bản của một tác phẩm truyện hiện đại Việt Nam đã học.
-Những đặc điểm nổi bật của các tác phẩm truyện đã học.
2. Kĩ năng:
Kĩ năng tổng hợp hệ thống hoá kiến thức về các tác phẩm truyện hiện đại Việt 
Nam. .
3. Năng lực:
- Năng lực phê bình 
- Năng lực cảm thụ nghệ thuật, cảm xúc thẩm mỹ.
- Năng lục giải quyết vấn đề, tự học
4. Phẩm chất: 
- Yêu gia đình, yêu quê hương đất nước.
- Có trách niệm với cộng đồng, bản thân, tinh thần tự hào dân tộc, tinh thần đoàn kết. ÔN TẬP VỀ TRUYỆN ÔN TẬP VỀ TRUYỆN
 Nội dung
 Nhân vật
 Hoàn cảnh 
 sáng tác
 Tình 
huống Tác Cốt truyện 
truyện phẩm (tóm tắt)
 Phương thức 
 biểu đạt
 Ngôi kể
 Nhan đề ÔN TẬP VỀ TRUYỆN
I. Kiến thức cơ bản
 ST Tên tác Năm Phương Tóm tắt nội dung
 sáng tác thức biểu 
 T phẩm đạt
 Qua tâm trạng đau xót, tủi hổ của ông Hai ở nơi 
 tản cư khi nghe tin làng mình theo giặc, truyện 
 thể hiện tình yêu làng quê sâu sắc thống nhất với 
 Làng 1948 Tự sự
 1 lòng yêu nước và tinh thần kháng chiến của 
 người nông dân.
 Cuộc gặp gỡ tình cờ của ông họa sĩ, cô kĩ sư mới 
 ra trường và người thanh niên làm việc một mình 
 Lặng lẽ tại trạm khí tượng trên núi cao Sa Pa. Qua đó ca 
 2 1970 Tự sự
 Sa Pa ngợi những người lao động thầm lặng, có cách 
 sống đẹp , cống hiến sức mình cho đất nước
 Câu chuyện éo le và cảm động về hai cha con 
 Chiếc 
 ông Sáu và bé Thu trong lần ông về thăm nhà và 
 3 lược 1966 Tự sự ở khu căn cứ. Qua đó truyện ca ngợi tình cảnh 
 ngà con thắm thiết trong hoàn cảnh chiến tranh . ÔN TẬP VỀ TRUYỆN
I. Thống kê những tác phẩm truyện đã học
 ST Tên tác Nă Phương Tóm tắt nội dung
 T phẩm thức 
 m biểu đạt
 sáng 
 tác
 Cuộc sống chiến đấu của ba cô gái thanh niên 
 Những xung phong trên cao điểm của tuyến đường 
 4 ngôi sao 1971 Tự sự Trường Sơn trong những năm chiến tranh 
 xa xôi chống Mỹ cứu nước. Truyện làm nổi bật tâm 
 hồn trong sáng, giàu mơ mộng, tinh thần 
 dũng cảm, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, 
 hi sinh những rất hồn nhiên, lạc quan của họ. ÔN TẬP VỀ TRUYỆN
 NHAN ĐỀ
 LÀNG
 - Nhan đề ngắn,đề tài làng quen thuộc, gợi tình yêu quê hương 
đất nước.
 -Nhan đề giàu giá trị khái quát,mở rộng phạm vi phản ánh. ÔN TẬP VỀ TRUYỆN
 NHAN ĐỀ
 LẶNG LẼ SA PA
- Nhan đề xuất hiện một địa danh nổi tiếng
- Sử dụng biện pháp đảo ngữ để nhấn mạnh tính chất miền đất
- Bộc lộ sâu sắc chủ đề của tác phẩm:trong cái yên lặng của SaPa- 
người ta thường nghĩ đến việc nghỉ ngơi,vẫn có những con người 
đang thầm lặng cồn hiến cho Tổ Quốc. ÔN TẬP VỀ TRUYỆN
 NHAN ĐỀ
 NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI
Nhan đề "Những ngôi sao xa xôi" trước hết là những ngôi sao trên 
mũ của người chiến sĩ của những cô gái thanh niên xung phong. 
"Những ngôi sao xa xôi” còn là hình ảnh của quê hương luôn hiển 
hiện trong tâm trí của các cô gái thanh niên xung phong. "Những 
ngôi sao xa xôi" còn có ý nghĩa biểu tượng. Đó là thứ ánh sáng dịu 
dàng, cái ánh sáng ẩn hiện xa xôi lại có sức mê hoặc lòng người. 
Đó là biểu tượng về sự ngời sáng của phẩm chất cách mạng của 
những cô gái thanh niên xung phong Trường Sơn. Các cô thanh 
niên xung phong là "Những ngôi sao xa xôi" nơi cuối rừng Trường 
Sơn đều ngời sáng vẻ đẹp của con người anh hùng cách mạng . ÔN TẬP VỀ TRUYỆN
 NGÔI KỂ
Ngôi thứ nhất - Thuận lợi cho việc miêu tả thế giới nội 
 tâm của nhân vật với những cảm xúc ,suy 
- “Tôi”: “ nghĩ hiện lên một cách trưc tiếp.
Chiếc lược 
ngà”, “ - Chủ động điều chỉnh được nhịp kể 
Những ngôi nhanh,chậm,dễ dàng có những liên tưởng.
sao xa xôi”
 Tác dụng
- “ Chúng - Mối quan hệ giữa người kể-người đọc trở 
tôi”: “Những nên gần gũi giúp truyền tải nội dung của tác 
ngôi sao xa phẩm.
xôi”
 - Các sự việc biến cố, nhân vật khác hiện 
 lên qua cái nhìn của người trong cuộc 
 => Tăng độ tin cậy, sức thuyết phục cho 
 câu chuyện. ÔN TẬP VỀ TRUYỆN
 NGÔI KỂ
 Ngôi thứ ba
 +Kể tường tận chi tiết mọi sự 
 Người kể giấu 
mình nhưng việc,nhân vật trong tác phẩm với tất 
biết hết mọi cả suy nghĩ thầm kín sâu sắc
diễn biến của Tác dụng
chuyện - + Tạo sự sinh động,đa dạng,nhiều 
“Làng”
- “ Lặng lẽ Sa chiều hấp dẫn người đọc.
Pa” ÔN TẬP VỀ TRUYỆN
 Lưu ý
 ĐIỂM NHÌN TRẦN THUẬT
Một số truyện được kể theo ngôi thứ ba - nhưng được trần 
thuật chủ yếu ở cái nhìn và giọng điệu của nhân vật.
(nhân vật ông họa sĩ - Lặng lẽ Sa Pa) ÔN TẬP VỀ TRUYỆN
 TÌNH HUỐNG TRUYỆN
 Làng Lặng lẽ Sa Pa Chiếc lược ngà
 -Cuộc gặp gỡ bất ngờ - Cha con gặp nhau sau 
 giữa con người xa lạ tám năm xa cách, bé Thu 
-Ông Hai nghe tin làng 
 trong khoảng thời gian không nhận ra cha , đến 
chợ Dầu theo giặc
 ngắn ngủi và có thể lúc nhận ra cha thì ông 
-Tình huống tâm lí thử 
 không gặp lại Sáu phải ra đi
thách nội tâm nhân vật
 -> Nhân vật ( anh thanh - Bé Thu không chịu 
->Thể hiện trọn vẹn 
 niên) tự bộc lộ qua cái nhận cha đến khi bé nhận 
tình cảm của nhân vật 
 nhìn ,ấn tượng của nhân thì ông Sáu phải lên 
ông Hai
 vật khác đường-> thể hiện của bé 
Bộc lộ sâu sắc tình yêu 
 -> Tạo chất thơ của Thu với ba
làng, yêu nước của ông - Ông Sáu làm cây lược 
 chuyện cảm giác lưi 
Hai. cho bé Thu nhưng chưa 
 luyến vương vấn.
 kịp trao đã hi sinh -> Gửi 
 gắm tình yêu của cha cho 
 con Nhân vật ÔN TẬP VỀ TRUYỆN
 NHÂN VẬT
 Ông Hai Anh thanh niên Ông Sáu Bé Thu Ba nữ TNXP
 Đất nước, con người Việt Nam
 Công cuộc lao động -Yêu làng, yêu đất nước
 Cuộc kháng gian 
 vất vả nhọc nhằn mà - Gắn bó chặt chẽ với quê 
khổ, hi sinh mà anh hương.
 vẫn phấn chấn, hăng 
 hùng, kiên cường. - Kiên cường dũng cảm
 say. lạc quan,yêu đời. ÔN TẬP VỀ TRUYỆN
Thể hiện tình Diễn tả tình cảm 
yêu làng, tinh cha con thắm thiết 
 dù trong hoàn cảnh 
thần yêu nước 
 éo le.
của người nông - Ca ngợi, khẳng 
dân trong thời kì định tình cảm cha 
kháng chiến con thiêng liêng 
chống thực dân như một giá trị 
Pháp. nhân bản sâu sắc.
 Thể hiện niềm 
 Truyện ca ngợi yêu mến với 
 vẻ đẹp tâm hồn những con người 
 của ba cô gái có lẽ sống cao 
 thanh niên xung đẹp đang lặng lẽ 
 phong trong quên mình cống 
 hoàn cảnh chiến hiến cho Tổ 
 tranh ác liệt . quốc. HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Luyện tập tóm tắt các tác phẩm truyện.
- Viết đoạn văn phát biểu cảm nghĩ về nhân vật yêu thích.