Bài giảng Ngữ Văn Lớp 9 - Văn bản: Bàn về đọc sách

 \Văn bản:
 BÀN VỀ ĐỌC SÁCH
 - Chu Quang Tiềm - I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
 Chu Quang Tiềm (1897 – 1986)
 Là nhà mĩ học và lí luận nổi tiếng 
 của Trung Quốc.
Chu Quang Tiềm Những bài chính luận của Chu Quang Tiềm 
 mang phong cách nhẹ nhàng nhưng vẫn 
 đầy đủ lí lẽ xác đáng, lập luận chặt chẽ, 
 dẫn chứng sinh động và có tính thuyết phục 
 sâu sắc. Văn phong chính luận của Chu 
 Quang Tiềm không hề khô khan mà có cả 
 tâm tình và chút hài hước.
Chu Quang Tiềm Bố cục phần
2. Tác phẩm P1: Từ đầu . “thế giới 
 - Xuất xứ: Trích trong cuốn mới”: Sự cần thiết và ý 
 “Danh nhânTrung Quốc bàn về nghĩa của việc đọc sách
 niềm vui, nỗi buồn của việc đọc P2: Tiếp đến “tự tiêu 
 sách” xuất bản năm 1995. hao lực lượng”: Những 
 - Kiểu văn bản: Nhâṭ duṇ g khó khăn, thiên hướng sai 
 lệch dễ mắc phải của việc 
 - PTBĐ: Nghi ̣luâṇ đọc sách trong tình trạng 
 hiện nay.
 - Nội dung: Sự cần thiết của việc P3: Phần còn lại: Bàn về 
 đọc sách và phương pháp đọc phương pháp chọn sách 
 sách. và đọc sách. 1. Tầm quan troṇ g và ý nghiã củ a viêc̣ đoc̣ sá ch.
 a. Tầm quan troṇ g của sách.
 Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách, nhưng đọc sách vẫn là một con đường quan trọng của học 
 vấn. Bởi vì học vấn không chỉ là việc cá nhân, mà là việc của toàn nhân loại. Mỗi loại học vấn đến giai 
 đoạn hôm nay đều là thành quả của toàn nhân loại nhờ biết phân công, cố gắng tích lũy ngày đêm mà 
 có. Các thành quả đó sở dĩ không bị vùi lấp đi, đều là do sách vở ghi chép, lưu truyền lại. Sách là kho 
 tàng quý báu cất giữ di sản tinh thần nhân loại, cũng có thể nói đó là những cột mốc trên con đường 
 tiến hóa học thuật của nhân loại. Nếu chúng ta mong tiến lên từ văn hóa, học thuật của giai đoạn này, 
 thì nhất định phải lấy thành quả nhân looại đã đạt được trong quá khứ làm điểm xuất phát. Nếu xóa bỏ 
 hết các thành quả nhân loại đã đạt được trong quá khứ, thì chưa biết chừng chúng ta đã lùi điểm xuất 
 phát về đến mấy trăm năm, thậm chí là mấy nghìn năm trước. Lúc đó, dù có tiến lên cũng chỉ là đi giật 
 lùi, làm kẻ lạc hậu.
 Đọc sách là muốn trả món nợ đối với thành quả nhân loại trong quá khứ, là ôn lại kinh nghiệm, tư 
 tưởng của nhân loại tích lũy mấy nghìn năm trong mấy chục năm ngắn ngủi, là một mình hưởng thụ 
 các kiến thức, lời dạy mà biết bao người trong quá khứ đã khổ công tìm kiếm mới thu nhận được. Có 
 được sự chuẩn bị như thế thì một con người mới có thể làm được cuộc trường chinh vạn dặm trên con 
 đường học vấn, nhằm phát hiện thế giới mới. 1. Tầm quan troṇ g và ý nghiã củ a viêc̣ đoc̣ sá ch.
 a. Tầm quan trọng của sách.
 Sách là kho tàng quý báu mà 
 loài người thu lượm, suy 
 ngẫm suốt mấy ngàn năm. Sách cô đúc, ghi chép, lưu 
 truyền mọi tri thức, mọi 
 thành quả.
 Những cuốn sách có giá trị được 
 coi là cột mốc trên con đường 
 học tập, phát triển của nhân loại. b. Ý nghĩa của việc đọc sách
 Đọc sách là con đường quan trọng của học vấn- con đườ ng tích 
 lũy và nâng cao tri thứ c cho bản thân.
 Đọc sách là ôn lại kiến thức của loài người, là hưởng 
 thụ, tích lũy kiến thức trong mấy nghìn năm.
 Đọc sách là chuẩn bị hành trang để tiếp tục tiến 
 xa trên con đường học tập, phát hiện thế giới 
 mớ i. SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC 
 ĐỌC SÁCH
 Tầm quan trọng Ý nghĩa của việc 
 của sách đọc sách
Ghi chép, Cột mốc 
 Chuẩn bị 
lưu truyền trên con Con đường 
 hành trang 
 tri thức, đường tiến quan trọng 
 phát hiện thế 
thành tựu hóa học của học vấn
 giới 
nhân loại thuật
Kho tàng di sản tinh thần Đọc sách: Thừa hưởng giá 
 nhân loại trị tinh hoa nhân loại 2. Những khó khăn và thiên hướng 
sai lệch dễ mắc khi đọc sách
 Sách nhiều
 Sách nhiều
 Sách nhiều
 Sách nhiều Sách nhiều
 Sách nhiều Sách nhiều Sách nhiều
 Sách nhiều Sách nhiều
 Sách nhiều Sách nhiều
 Sách nhiều a. Sách nhiều khiến người ta không chuyên sâu, dễ sa vào lối 
“ăn tươi nuốt sống”.
 - CÁCH ĐỌC
 Người xưa Học giả ngày nay
 Sách tuy đọc được ít, nhưng “Liếc qua” tuy rất nhiều, 
 đọc quyển nào ra quyển ấy, những “đọng lại” thì rất ít, 
 miệng đọc, tâm ghi, nghiền giống như ăn uống, các thứ 
 ngẫm đến thuộc lòng, thấm không tiêu hóa được tích 
 vào xương tủy, biến thành càng nhiều, thì càng dễ sinh 
 một nguồn động lực tinh ra bệnh đau dạ dày, ”
 thần, cả đời dùng mãi 
 khôngĐọc cạn. kỹ, nghiền ngẫm Vô bổ
 Đọc ít mà tinh Lãng phí thời gian - So sá nh cá ch đoc̣ vớ i ăn uống vô tôị va:̣
“Liếc qua” tuy rất nhiều, những “đọng lại” thì rất ít, giống như 
ăn uống, các thứ không tiêu hóa được tích càng nhiều, thì 
càng dễ sinh ra bệnh đau dạ dày, nhiều thói xấu hư danh nông 
cạn đều do lối ăn tươi nuốt sống đó mà sinh ra cả”.
 => Hình ảnh so sánh gợi hình, ấn tượng.
 Lập luận chặt chẽ, giàu hình ảnh, thuyết phục 
 người đọc.
 => Đọc không chuyên sâu kiến thức 
 đọng lại hời hợt b. Sách nhiều “Khiến người đọc lạc hướng”
 Nhiều người mới học tham nhiều 
 Chọn nhầm sách mà không vụ thực chất, đã lãng 
 phí thời gian và sức lực trên những 
 cuốn sách vô thưởng vô phạt, nên 
 Lãng phí thời gian, sức lực không tránh khỏi bỏ lỡ mất dịp đọc 
 những cuốn sách quan trọng, cơ 
 Như việc đánh trận nhiều mục 
 bản. Chiếm lĩnh học vấn giống như 
 tiêu, tự làm tiêu hao lực lượng
 đi đánh trận, cần phải đánh vào 
Þ Lập luận ro ̃ ràng, so sánh, đối chiếu, thành trì kiên cố, đánh bại quân 
 lí lẽ thuyết phục, chứ ng cứ cu ̣ thể. địch tinh nhuệ, chiếm cứ mặt trận 
 xung yếu. Mục tiêu quá nhiều, che 
ÞBáo động về đọc sách thiếu lấp mấy vị trí kiên cố, chỉ đá bên 
 mục đích, ham hư danh. đông, đấm bên tây, hóa ra thành 
 lối đánh “tự tiêu hao lực lượng”. Sách nhiều
 Đọc không chuyên sâu Người đọc dễ lạc hướng
 Liếc qua nhiều mà đọng lại ít Chọn lầm sách, tham nhiều 
 Ăn tươi nuốt sống, không Trận đánh nhiều mục tiêu, 
 kịp nghiền ngẫm không chú trọng thực chất
 Lãng phí thời gian, công sức, tiền bạc mà lại tự làm hại bản thân
 Tác giả đã sử dụng hình ảnh so sánh cụ thể gần gũi để thuyết phục người đọc 3. Bàn về phương pháp đọc sách a. Cách chọn sách: chọn cho tinh
 Sách đọc nên chia làm mấy loại, một loại 
 là sách đọc để có kiến thức phổ thông mà 
 mọi công dân thế giới hiện nay đều phải 
 biết, một loại là sách đọc để trau dồi học 
 vấn chuyên môn.
 - Chọn sách hay: có giá trị, không tham 
 nhiều. 
 “Chọn 1 quyển có giá trị bằng 10 quyển 
 không quan trọng”
 Trình bày vấn đề cụ thể, rõ ràng 
 b. Cách đọc sách: đọc cho kĩ
Nếu đọc được mười quyển sách mà chỉ lướt qua, 
không bằng chỉ lấy một quyển mà đọc mười lần. 
“Sách cũ trăm lần xem chẳng chán – Thuộc lòng, 
ngẫm kỹ một mình hay”, hai câu thơ đó đáng làm lời 
răn cho mỗi người đọc sách. Đọc ít mà đọc kỹ, thì 
sẽ tập thành nếp suy nghĩ sâu xa, trầm ngâm tích luỹ, 
tưởng tượng tự do đến mức làm đổi thay khí chất.” 
Các học vấn khác đại khái cũng như vậy, không biết rộng 
thì không thể chuyên, không thông thái thì không thể nắm 
 - Đọc cho kĩ, vừa đọc vừa suy nghĩ.
gọn.
 - Không nên đọc tràn lan mà cần đọc có kế hoạch, 
 có hệ thống.
 - Kết hợp giữa đọc rộng với đọc sâu. * Đọc sách không đúng phương pháp
Đọc nhiều mà không chịu nghĩ sâu, như cưỡi ngựa 
qua chợ, tuy châu báu phơi đầy, chỉ tổ làm mắt hoa, ý 
loạn, tay không mà về. Thế gian có biết bao người 
đọc sách chỉ để trang trí bộ mặt, như kẻ trọc phú 
khoe của chỉ biết lấy nhiều làm quý. Đối với việc học 
tập, cách đó chỉ là lừa mình dối người, đối với việc 
làm người thì cách đó thể hiện phẩm chất tầm 
-thường, Kết hợp thấp phân kém. tích lí lẽ, liên hệ so sánh, trình bày 
toàn diện, tỉ mỉ
ÞĐưa ra lời khuyên bổ ích về đọc sách
 Đọc sách vừa là học tập tri thức, vừa là rèn luyện 
 tính cách, học làm người. Góc chia sẻ
 Ngoài những phương pháp mà tác 
 giả đã bàn, em hãy chia sẻ với các 
 bạn của mình những phương pháp 
 đọc hiệu quả khác mà mình biết 
 nhé!