Bài giảng Sinh học 9 - Bài 21: Đột biến gen

 Chương IV: BIẾN DỊ
 BIẾN DỊ DI TRUYỀN BIẾN DỊ KHÔNG DI TRUYỀN
BIẾN DỊ TỔ HỢP ĐỘT BIẾN THƯỜNG BIẾN
 ĐỘT BIẾN GEN ĐỘT BIẾN NST T A T A
 G X G X
a A T A T b
 T A T A
 X G X G
 T A
 G X
 T A A T
 G X T A c
d A T X G
 T A T A
 X G Đoạn Số cặp Điểm khác so 
 Đặt tên dạng biến đổi
ADN nuclêôtit với đoạn (a)
 b 4 Mất cặp X - G - Mất một cặp nuclêôtic
 c 6 Thêm cặp T - A - Thêm một cặp nuclêôtic
 Thay cặp A - T - Thay cặp nuclêôtic này 
 d 5
 bằng cặp G - X bằng cặp nuclêôtic khác T A T A
 G X G X
a A T A T b
 T A T A
 X G X G
 G X
 (Mất một cặp X - G)
 T A
 G X
 T A A T
 G X T A c
d A T X G
 T A T A
 X G
 (Thêm một cặp T - A)
(Thay thế cặp A - T 
 bằng cặp G - X) Tác nhân vật lí gây đột biến gen
 Sốc nhiệt Các tia tử ngoại
 Bụi phóng xạ và các bức xạ 
 từ phóng vũ khí hạt nhân
Chất phóng xạ từ bom nguyên tử Tác hại lớn nhất từ một vụ thử hạt nhân và bom 
nguyên tử là do bụi phóng xạ gây ra. Bụi phóng xạ và 
các bức xạ làm tăng nguy cơ bị ung thư máu, vô sinh 
và các dị tật bẩm sinh. Sự ảnh hưởng của bụi phóng xạ 
có thể kéo dài hàng trăm năm. Tác nhân hoá học gây đột biến gen
Hoá chất BVTV: thuốc trừ sâu, Chất độc da cam Mỹ rải xuống 
 thuốc diệt cỏ, diệt nấm... trong chiến tranh Tác nhân sinh học gây đột biến gen
Virút HPV Có khoảng 100 loại HPV, trong 40 loại 
 gây bệnh ở cơ quan sinh dục con người 
 thì hai loại thông thường nhất là HPV-
 16 và HPV-18 có khả năng nhiễm sâu 
 và gây bệnh ung thư cổ tử cung . Nhà máy hạt nhân Thử vũ khí hạt nhân Sử dụng thuốc trừ sâu 
 Rác thải Cháy rừng Do rối loạn quá trình tự sao chép của ADN dưới ảnh 
hưởng của môi trường trong và ngoài cơ thể. EM CÓ BIẾT Chất độc màu da cam
Từ 10/ 8/ 1961 – 1971: Mỹ thực hiện 19.905 phi vụ rải hơn 80 triệu lít chất độc 
hóa học gây tác hại nghiêm trọng đến môi trường tự nhiên và sức khỏe con người. 
 - Hơn 75,8 triệu người nhiễm chất độc màu da cam được Mỹ rải xuống Miền Nam 
Việt Nam.
- Hơn 2 triệu nạn nhân bị nhiễm trong đó hàng vạn đứa trẻ sinh ra bị nhiễm.
- 45% diện tích rừng của Miền Nam Việt Nam bị phá hủy.
- Hiện Việt Nam có khoảng:
+ 4,8 triệu người bị nhiễm chất độc màu da cam.
+ Độc tố con lưu lại trong đất và gây độc từ 20 – 100 năm nữa.
+ Tiếp tục gây biến đổi gen ở thế hệ thứ 2, 3 và 4 của các nạn nhân bị nhiễm. Thế 
hệ con, cháu của các nạn nhân do nhiễm chất độc da cam đã bị dị dạng, dị tật bẩm 
sinh, liệt hoàn toàn hoặc một phần cơ thể, như: mù, câm, điếc, thiểu năng trí tuệ, 
tâm thần, ung thư và đang chịu cuộc sống vô cùng khó khăn, nhiều gia tộc có 
nguy cơ tuyệt tự. EM CÓ BIẾT
 Chất phóng xạ
- Khoảng 80.000 người chết ngay trong vụ ném bom tại thành phố 
Hirosima.
- Khoảng 192.020 người Hirosima chết do tác động của nhiệt, bức xạ, 
nhiễm độc xạ cho đến ngày nay.
- Khoảng 70.000 người chết trong vụ ném bom tai Nagasaki.
- Ô nhiễm chất phóng xạ kéo dài hàng trăm năm. 1
 2
 Cà chua đột biến gen có khả năng chữa ung thư Vịt có 4 chân
 4 5
 Đột biến gen ở lúalúa làmlàm cây 
 Đột biến gen làm mất khả năng tổng hợp cứng và nhiều bông hơn ở 
 Lợn con có đầu và chân sau dị dạng
 3 diệp lục ở cây mạ giống gốc.
Lợn con có đầu và chân sau dị dạng Ngô đột biến chống được sâu hại
 Chuối đột biến – 200 nải Quan sát một số đột biến có hại
 Cây bị bạch tạng
 Bò 6 chân 
Ung thư bạch cầu Mèo 2 đầu Người SÓI HẬU QUẢ ĐỂ LẠI
 Dị tật bẩm sinh Một số đột biến gen 
 Teo cơ Bé bốn chân 
Bệnh bạch tạng Bệnh lao do đột biến gen CISH Để hạn chế đột biến gen cần lưu ý : Để hạn chế đột biến gen cần lưu ý :