Bài giảng Sinh học 9 - Bài 53: Hoạt động thần kinh cấp cao ở người

 Kiểm tra bài cũ
 Câu 1: Đánh dấu X vào các phản xạ không điều kiện 
 và phản xạ có điều kiện.
 Phản xạ Phản xạ 
ST không có điều 
T Ví dụ
 điều kiện kiện
1 Tay chạm phải vật nóng, rụt tay lại. X
2 Đi nắng, mặt đỏ gay, mồ hôi vã ra.
 X
3 Đi qua ngã tư thấy đèn đỏ vội dừng 
 xe trước vạch kẻ. X
4 Trời rét, môi tím tái, người run 
 cầm cập và sởn gai ốc. X Câu 2.Trình bày các điều kiện để thành lập 
 một phản xạ có điều kiện?
* Phải có sự kết hợp giữa kích thích:
 -Kích thích có điều kiện 
-Kích thích không điều kiện.
 Quá trình kết hợp đó phải được lặp đi lặp lại nhiều lần.
 *LƯU Ý: Kích thích có điều kiện phải 
 tác động trước kích thích không điều 
 kiện một thời gian ngắn. Bài 53:
 HOẠT ĐỘNG THẦN KINH
 CẤP CAO Ở NGƯỜI Bài 53: HOẠT ĐỘNG THẦN KINH
 CẤP CAO Ở NGƯỜI
 1. Sự thành lập và ức chế các PXCĐK ở người
 Đọc thông tin ■ SGK/tr.170 → Thông tin trên cho 
 em biết điều gì?
 ■ - PXCĐK hình thành ở trẻ từ rất sớm. Các PXCĐK 
với ánh sáng, màu sắc, âm dần dần được thành lập, trẻ 
càng lớn số lượng PXCĐK xuất hiện càng nhiều và càng 
phức tạp. 
 ■ - Bên cạnh việc thành lập các PX mới cũng xảy ra 
quá trình ức chế PX, nếu PX đó không còn cần thiết, 
giúp cơ thể thích nghi với điều kiện sống luôn thay đổi. Quan sát một số hình ảnh sau:
Bé tập vỗ tay theo mẹ Bé đánh răng
 Học sinh đọc sách Học sinh trồng cây Đội mũ bảo hiểm khi 
Đèn tín hiệu giao thông
 tham gia giao thông Dựa vào TT SGK và các hình ảnh trên các em 
hoạt động trong 3 phút trả lời các câu hỏi sau:
 Câu 1. Lấy ví dụ trong đời sống về sự thành lập các 
 phản xạ mới và ức chế các phản xạ cũ không còn 
 thích hợp nữa?
 + Thành lập phản xạ dừng xe khi có tín hiệu đèn đỏ, 
đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông. 
 + Ức chế PXCĐK dậy sớm lúc 6 giờ vào mùa đông và 
thành lập PXCĐK mới lúc 5 giờ vào mùa hè
 Câu 2. Quá trình hình thành và ức chế PXCĐK có 
 mối quan hệ với nhau như thế nào?
 Là hai quá trình thuận nghịch nhưng có quan hệ 
mật thiết với nhau giúp cơ thể hình thành thói quen, tập 
quán, nếp sống có văn hóa . Bài 53: HOẠT ĐỘNG THẦN KINH
 CẤP CAO Ở NGƯỜI
 1. Sự thành lập và ức chế các PXCĐK ở người
- PXCĐK được hình thành ở trẻ từ khi mới sinh. Trẻ càng 
lớn số lượng PX càng nhiều và càng phức tạp. 
- PXCĐK không còn thích hợp sẽ xảy ra quá trình ức chế 
 Đây là hai quá trình thuận nghịch, có quan hệ mật 
thiết với nhau, là cơ sở hình thành thói quen, tập quán, 
nếp sống có văn hoá. THÓI QUEN NÊN LÀM Những thói quen nên làm 
Những thói quen không nên nên làm Sự thành lập và ức chế PXCĐK ở người khác và 
 giống động vật ở điểm nào?
 + Giống nhau: Về quá trình thành lập, điều kiện để hình 
thành và ức chế, ý nghĩa của chúng đối với đời sống.
 + Khác nhau: Về số lượng phản xạ, mức độ phức tạp của 
các PXCĐK (ở người nhiều hơn và phức tạp hơn). Bộ não con người tiến hoá hơn động vật thể hiện ở 
 các vùng nào? 
Ở người tiến hoá hơn 
ĐV có thêm các vùng: 
 Vùng vận động
 ngôn ngữ nói
 và viết
 Vùng hiểu Vùng hiểu 
 tiếng nói chữ viết Bài 53:
 1. Sự thành lập và ức chế các PXCĐK ở người
2. Vai trò của tiếng nói và chữ viết
 Quan sát các hình sau: Gà quay Quả chanh Xoài dầm
 Em có phản xạ gì khi đọc thấy hay nghe nói đến 
các món ăn này? Tiết nước bọt Em có phản xạ gì khi đọc các thông tin trên? 
VÌ MIẾNG ĐẤT “VÀNG” 
 CON TRAI ĐÁNH MẸ PHẪN NỘ 
 TRỌNG THƯƠNG
 BUỒN CƯỜI QUẢ MÂM XÔI QUẢ CHERY 
 Vậy qua các ví dụ trên em thấy tiếng nói và chữ viết 
 có vai trò gì? 
- Tiếng nói và chữ viết giúp ta mô tả sự vật, sự việc (đọc, 
nghe và tưởng tượng).
- Tiếng nói và chữ viết cũng là tín hiệu của sự vật 
nhưng thuộc hệ thống tín hiệu gây ra các PXCĐK cấp 
cao (vui, buồn, phẫn nộ ). Bài 53: HOẠT ĐỘNG THẦN KINH
 CẤP CAO Ở NGƯỜI
 1. Sự thành lập và ức chế các PXCĐK ở người
2. Vai trò của tiếng nói và chữ viết
 *Tiếng nói và chữ viết cũng là tín hiệu gây ra các 
 PXCĐK cấp cao. 
 VD: Đọc, nghe nói vui, buồn, phẫn nộ Hai học sinh cấp II GS. Ngô Bảo Châu
 Truyền kinh nghiệm học tập
 Truyền kinh nghiệm làm giàu