Giáo án Địa lí 9 - Bài 10: Thực hành vẽ và phân tích biểu đồ về sự thay đổi cơ cấu diện tích gieo trồng phân theo các loại cây, sự tăng trưởng đàn gia súc, gia cầm - Năm học 2023-2024 - Lưu Nha Chang

 Kế hoạch bài dạy Địa lí 9 Kì 1 Năm học: 2023 - 2024
 Ngày soạn 29/9/2023 29/9/2023
 Lớp 9c 9d
 Tiết 4 4(chiều)
 Ngày dạy 16/10/2023 17/10/2022
 ĐC, BS
 Tiết 12
 BÀI 10: THỰC HÀNH
 VẼ VÀ PHÂN TÍCH BIỂU ĐỒ VỀ SỰ THAY ĐỔI CƠ CẤU DIỆN TÍCH GIEO TRỒNG 
 PHÂN THEO CÁC LOẠI CÂY, SỰ TĂNG TRƯỞNG ĐÀN GIA SÚC, GIA CẦM
 Thời gian thực hiện: (1 tiết)
I. MỤC TIÊU 
1. Kiến thức
Yêu cầu cần đạt :
Trình bày và giải thích được sự thay đổi cơ cấu tốc độ tăng trưởng đàn gia súc, gia cầm nước ta 
qua các năm.
- Trình bày được các bước vẽ biểu đường thể hiện tốc độ tăng trưởng.
2. Năng lực
* Năng lực chung
- Năng lực tự chủ và tự học: biết chủ động tích cực thực hiện nhiệm vụ học tập được giao.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Trình bày suy nghĩ/ ý tưởng, lắng nghe/ phản hồi tích cực; giao 
tiếp và hợp tác khi làm việc nhóm.
* Năng lực Địa Lí
- Năng lực vận dụng kiến thức kĩ năng đã học: Xử lí bảng số liệu, tính tốc độ tăng trưởng ( lấy 
gốc 100%). Vẽ biểu đồ đường thể hiện tốc độ tăng trưởng.
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ: Hoàn thành bài tập thực hành
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của GV
Bảng số liệu thống kê cập nhật số liệu mới
2. Chuẩn bị của HS
- Sách giáo khoa, sách tập ghi bài. 
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động: Mở đầu (3 phút)
a) Mục đích:
- GV gợi nhớ cách vẽ biểu đồ hình tròn, đường; sử dụng kỹ năng đọc bảng số liệu để rút ra nhận 
xét về sự thay đổi diện tích và tỉ trọng diện tích gieo trồng của các nhóm cây, hoặc nhận xét, giải 
thích vì sao đàn gia cầm và đàn lợn tăng mà đàn trâu không tăng.
- Giúp những HS tìm ra các nội dung mà học sinh chưa biết về kỹ năng vẽ biểu đồ và kỹ năng 
nhận xét, giải thích thông qua bảng số liệu -> Kết nối với bài học.
b) Nội dung:
HS nhớ lại cách vẽ các dạng biểu đồ.
c) Sản phẩm:
 GV: Lưu Nha Chang - Trường THCS Nguyễn Chuyên Mỹ - An Lão 1 Kế hoạch bài dạy Địa lí 9 Kì 1 Năm học: 2023 - 2024
Biểu đồ tròn hoặc biểu đồ đường.
d) Cách thực hiện:
Giao nhiệm vụ: Bài học hôm nay như bài học đã nêu rõ, chúng ta chọn một trong hai bài tập để 
vẽ và phân tích biểu đồ (về sự thay đổi cơ cấu diện tích gieo trồng phân theo các loại cây của 
nước ta trong thời gian gần đây hoặc nhận xét, giải thích vì sao đàn gia cầm và đàn lợn tăng mà 
đàn trâu không tăng).
2. Hoạt động: Hình thành kiến thức mới
2.1. Hoạt động 2: Vẽ biểu đồ đường và nhận xét, giải thích vì sao đàn gia cầm và đàn lợn 
tăng mà đàn trâu không tăng ( 10 phút)
a) Mục đích:
- Trình bày được các bước vẽ biểu đồ tròn có bán kính khác nhau và biểu đường thể hiện tốc độ 
tăng trưởng.
b) Nội dung:
- Học sinh tìm hiểu kiến thức trong SGK và quan sát lược đồ để trả lời các câu hỏi.
 ❖ Nội dung chính: Vẽ được biểu đồ đường
c) Sản phẩm: Vẽ biểu đồ đường
d) Cách thực hiện:
Số lượng gia súc, gia cầm của nước ta và chỉ số tăng trưởng qua các năm (năm 1990 = 100%)
 Số lượng Chỉ số tăng trưởng (%)
 Gia 
 Trâu Bò Lợn
Năm cầm Gia 
 (nghìn (nghìn (nghìn Trâu Bò Lợn 
 (triệu cầm
 con) con) con)
 con) 
1990 2854,1 3116,9 12260,5 107,4 100,0 100,0 100,0 100,0
1995 2962,8 3638,9 16306,4 142,1 103,8 116,7 133,0 132,3
2000 2897,2 4127,9 20193,8 196,1 101,5 132,4 164,7 182,6
2005 2922,2 5540,7 27435,0 219,9 102,4 177,8 223,8 204,7
2010 2877,0 5808,3 27373,1 300,5 100,8 186,3 223,3 279,8
2015 2524,0 5367,2 27750,7 341,9 88,4 172,1 226,3 318,4
2017 2491,7 5654,9 27406,7 385,5 87,3 181,4 223,5 358,9
 Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt
Bước 1: 2. Bài tập 2.
- GV hướng dẫn các trị số của trục tung, trục hoành Vẽ biểu đồ đường thể hiện sự 
- Các đồ thị có thể được biểu diễn bằng các màu khác nhau tăng trưởng đàn gia súc, gia 
hoặc các nét liền, nét đứt khác nhau. cầm qua các năm.
Bước 2: GV hướng dẫn vẽ cho học sinh trên bảng để HS dễ 
hình dung.
Bước 3: Giải thích: 
- Đàn lợn và đàn gia cầm tăng nhanh nhất. Đây là nguồn cung 
cấp thịt chủ yếu. Do nhu cầu về thịt, trứng tăng nhanh và do 
giải quyết tốt nguồn thức ăn cho chăn nuôi, có nhiều hình thức 
chăn nuôi đa dạng ngay cả chăn nuôi theo hình thức công 
nghiệp ở hộ gia đình. 
- Đàn trâu không tăng, chủ yếu do nhu cầu về sức kéo của 
 GV: Lưu Nha Chang - Trường THCS Nguyễn Chuyên Mỹ - An Lão 2 Kế hoạch bài dạy Địa lí 9 Kì 1 Năm học: 2023 - 2024
trâu, bò trong nông nghiệp đã giảm xuống (Nhờ cơ giới hoá 
trong nông nghiệp)
Bước 4: GV nhận xét bài vẽ của HS.
3. Hoạt động: Luyện tập (5 phút)
a) Mục đích:
- Giúp học sinh củng cố và khắc sâu nội dung kiến thức bài học
b) Nội dung: Vận dụng kiến thức bài học để đưa ra đáp án.
c) Sản phẩm: Đưa ra đáp án.
d) Cách thực hiện:
Bước 1: GV cho HS hoạt động theo nhóm 2 bạn chung bàn làm 1 nhóm và trả lời nhanh các câu 
hỏi sau:
Câu 1: Nhắc lại cách vẽ biểu đồ hình tròn. Các tính tỉ lệ phần trăm
Câu 2: Nhắc lại cách vẽ biểu đồ đường. giải thích vì sao đàn gia cầm và đàn lợn tăng mà đàn trâu 
không tăng?
Bước 2: HS có 2 phút thảo luận theo nhóm.
Bước 3: GV mời đại diện các nhóm trả lời. Đại diện nhóm khác nhận xét.
Bước 4: GV chốt lại kiến thức của bài. 
4. Hoạt động: Vận dụng (2 phút)
a) Mục đích: Hệ thống lại kiến thức về nông nghiệp Việt Nam. 
b) Nội dung: Vận dụng kiến thức đã học hoàn thành nhiệm vụ.
c) Sản phẩm: Vẽ biểu đồ tròn.
d) Cách thực hiện:
Bước 1: GV giao nhiệm vụ: Dựa vào bảng số liệu BT1
Vẽ biểu đồ và nhận xét sự thay đổi cơ cấu các nhóm cây trồng ở nước ta?
 GV yêu cầu HS đọc đề bài 
. GV nêu cho HS qui trình vẽ biểu đồ cơ cấu theo các bước:
Bước 1: Lập bảng số liệu đã xử lí theo mẫu. Chú ý làm tròn số sao cho tổng các thành phần phải 
đúng 100% 
Bước 2: Vẽ biểu đồ cơ cấu theo qui tắc. Bắt đầu vẽ từ “tia 12 giờ “vẽ theo chiều kim đồng hồ.
Bước 3: Đảm bảo chính xác. Ghi trị số % vào hình quạt tương ứng. Vẽ đến đâu kẽ vạch (tô màu) 
đến đó, thiết lập bảng chú giải.
GV hướng dẫn, tổ chức HS tính toán:
Bước 1: GV treo bảng phụ khung của bảng số liệu đã xử lí (các cột số liệu được bỏ trống)
 Diện tích gieo trồng phân theo nhóm cây của nước ta qua các năm
 (Đơn vị: nghìn ha)
Năm
 1990 2000 2010 2015 2017
Các nhóm cây 
Tổng số 9040,0 12644,3 14061,1 14919,6 14902,0
Cây lương thực 6474,6 8399,1 8615,9 8996,3 8806,8
Cây công nghiệp 1199,3 2229,4 2808,1 2831,1 2831,6
Cây thực phẩm, cây ăn quả, cây khác 1366,1 2015,8 2637,1 3092,2 3263,6
Bước 2: Hướng dẫn xử lý số liệu:
Lưu ý : + Tổng số diện tích gieo trồng là 100%.
 + Biểu đồ hình tròn có góc ở tâm là 3600. 1,0% ứng 3,60 góc ở tâm 
* Cách tính:
 GV: Lưu Nha Chang - Trường THCS Nguyễn Chuyên Mỹ - An Lão 3 Kế hoạch bài dạy Địa lí 9 Kì 1 Năm học: 2023 - 2024
+ Năm 1990 tổng số DT gieo trồng là 9040 nghìn ha có cơ cấu DT là 100% 
+ Tính cơ cấu DT gieo trồng cây lương thực là (x ) 9040 tương ứng 100% 
 6474,6 .. x suy ra x = ( 6474,6 . 100 ) : 9040 = 71,6% 
 Góc ở tâm trên biểu đồ tròn của cây lương thực là 71,6 . 3,6 = 2580
Tương tự cách tính trên, HS tính điền vào khung số liệu. 
Năm
 1990 2000 2010 2015 2017
Các nhóm cây 
Tổng số 100 100 100 100 100
Cây lương thực 71,6 66,4 61,3 60,3 59,1
Cây công nghiệp 13,3 17,6 20,0 19,0 19,0
Cây thực phẩm, cây ăn quả, cây khác 15,1 16,0 18,7 20,7 21,9
Bước 2: HS hỏi và đáp ngắn gọn. 
Bước 3: GV hướng dẫn dặn dò HS tự làm ở nhà tiết sau nhận xét.
 Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt
 Bước 1: GV giao nhiệm vụ: Vận dụng
 - Tại sao ở nước ta khai thác lâm nghiệp phải kết hợp 
 với trồng và bảo vệ rừng?
 - Nếu em là Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển 
 nông thôn của Việt Nam, em sẽ quan tâm tới các vấn 
 đề nào để nâng cao hiệu quả sản xuất của ngành thủy 
 sản ở nước ta?
 Bước 2: HS trao đổi và phát biểu nhanh ý kiến.
 Bước 3: GV dặn dò HS tự làm ở nhà tiết sau nhận xét.
 Ngày soạn 29/9/2022 29/9/2022 29/9/2022 29/9/2022
 Lớp 9a 9b 9c 9d
 Tiết 5 5 4 2
 Ngày dạy 12/10/2022 14/10/2022 13/10/2022 14/10/2022
 ĐC, BS
 Tiết 12
 BÀI 10: THỰC HÀNH
 VẼ VÀ PHÂN TÍCH BIỂU ĐỒ VỀ SỰ THAY ĐỔI CƠ CẤU DIỆN TÍCH GIEO TRỒNG 
 PHÂN THEO CÁC LOẠI CÂY, SỰ TĂNG TRƯỞNG ĐÀN GIA SÚC, GIA CẦM
 Thời gian thực hiện: (1 tiết)
I. MỤC TIÊU 
1. Kiến thức
Yêu cầu cần đạt :
Trình bày và giải thích được sự thay đổi cơ cấu tốc độ tăng trưởng đàn gia súc, gia cầm nước ta 
qua các năm.
- Trình bày được các bước vẽ biểu đường thể hiện tốc độ tăng trưởng.
 GV: Lưu Nha Chang - Trường THCS Nguyễn Chuyên Mỹ - An Lão 4 Kế hoạch bài dạy Địa lí 9 Kì 1 Năm học: 2023 - 2024
2. Năng lực
* Năng lực chung
- Năng lực tự chủ và tự học: biết chủ động tích cực thực hiện nhiệm vụ học tập được giao.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Trình bày suy nghĩ/ ý tưởng, lắng nghe/ phản hồi tích cực; giao 
tiếp và hợp tác khi làm việc nhóm.
* Năng lực Địa Lí
- Năng lực vận dụng kiến thức kĩ năng đã học: Xử lí bảng số liệu, tính tốc độ tăng trưởng ( lấy 
gốc 100%). Vẽ biểu đồ đường thể hiện tốc độ tăng trưởng.
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ: Hoàn thành bài tập thực hành
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của GV
Bảng số liệu thống kê cập nhật số liệu mới
2. Chuẩn bị của HS
- Sách giáo khoa, sách tập ghi bài. 
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động: Mở đầu (3 phút)
a) Mục đích:
- GV gợi nhớ cách vẽ biểu đồ hình tròn, đường; sử dụng kỹ năng đọc bảng số liệu để rút ra nhận 
xét về sự thay đổi diện tích và tỉ trọng diện tích gieo trồng của các nhóm cây, hoặc nhận xét, giải 
thích vì sao đàn gia cầm và đàn lợn tăng mà đàn trâu không tăng.
- Giúp những HS tìm ra các nội dung mà học sinh chưa biết về kỹ năng vẽ biểu đồ và kỹ năng 
nhận xét, giải thích thông qua bảng số liệu -> Kết nối với bài học.
b) Nội dung:
HS nhớ lại cách vẽ các dạng biểu đồ.
c) Sản phẩm:
Biểu đồ tròn hoặc biểu đồ đường.
d) Cách thực hiện:
Giao nhiệm vụ: Bài học hôm nay như bài học đã nêu rõ, chúng ta chọn một trong hai bài tập để 
vẽ và phân tích biểu đồ (về sự thay đổi cơ cấu diện tích gieo trồng phân theo các loại cây của 
nước ta trong thời gian gần đây hoặc nhận xét, giải thích vì sao đàn gia cầm và đàn lợn tăng mà 
đàn trâu không tăng).
2. Hoạt động: Hình thành kiến thức mới
2.1. Hoạt động 2: Vẽ biểu đồ đường và nhận xét, giải thích vì sao đàn gia cầm và đàn lợn 
tăng mà đàn trâu không tăng ( 10 phút)
a) Mục đích:
- Trình bày được các bước vẽ biểu đồ tròn có bán kính khác nhau và biểu đường thể hiện tốc độ 
tăng trưởng.
b) Nội dung:
- Học sinh tìm hiểu kiến thức trong SGK và quan sát lược đồ để trả lời các câu hỏi.
 ❖ Nội dung chính: Vẽ được biểu đồ đường
c) Sản phẩm: Vẽ biểu đồ đường
d) Cách thực hiện:
Số lượng gia súc, gia cầm của nước ta và chỉ số tăng trưởng qua các năm (năm 1990 = 100%)
 Số lượng Chỉ số tăng trưởng (%)
Năm 
 Trâu Bò Lợn Gia Trâu Bò Lợn Gia 
 GV: Lưu Nha Chang - Trường THCS Nguyễn Chuyên Mỹ - An Lão 5 Kế hoạch bài dạy Địa lí 9 Kì 1 Năm học: 2023 - 2024
 (nghìn (nghìn (nghìn cầm cầm
 con) con) con) (triệu 
 con) 
1990 2854,1 3116,9 12260,5 107,4 100,0 100,0 100,0 100,0
1995 2962,8 3638,9 16306,4 142,1 103,8 116,7 133,0 132,3
2000 2897,2 4127,9 20193,8 196,1 101,5 132,4 164,7 182,6
2005 2922,2 5540,7 27435,0 219,9 102,4 177,8 223,8 204,7
2010 2877,0 5808,3 27373,1 300,5 100,8 186,3 223,3 279,8
2015 2524,0 5367,2 27750,7 341,9 88,4 172,1 226,3 318,4
2017 2491,7 5654,9 27406,7 385,5 87,3 181,4 223,5 358,9
 Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt
Bước 1: 2. Bài tập 2.
- GV hướng dẫn các trị số của trục tung, trục hoành Vẽ biểu đồ đường thể hiện sự 
- Các đồ thị có thể được biểu diễn bằng các màu khác nhau tăng trưởng đàn gia súc, gia 
hoặc các nét liền, nét đứt khác nhau. cầm qua các năm.
Bước 2: GV hướng dẫn vẽ cho học sinh trên bảng để HS dễ 
hình dung.
Bước 3: Giải thích: 
- Đàn lợn và đàn gia cầm tăng nhanh nhất. Đây là nguồn cung 
cấp thịt chủ yếu. Do nhu cầu về thịt, trứng tăng nhanh và do 
giải quyết tốt nguồn thức ăn cho chăn nuôi, có nhiều hình thức 
chăn nuôi đa dạng ngay cả chăn nuôi theo hình thức công 
nghiệp ở hộ gia đình. 
- Đàn trâu không tăng, chủ yếu do nhu cầu về sức kéo của 
trâu, bò trong nông nghiệp đã giảm xuống (Nhờ cơ giới hoá 
trong nông nghiệp)
Bước 4: GV nhận xét bài vẽ của HS.
3. Hoạt động: Luyện tập (5 phút)
a) Mục đích:
- Giúp học sinh củng cố và khắc sâu nội dung kiến thức bài học
b) Nội dung: Vận dụng kiến thức bài học để đưa ra đáp án.
c) Sản phẩm: Đưa ra đáp án.
d) Cách thực hiện:
Bước 1: GV cho HS hoạt động theo nhóm 2 bạn chung bàn làm 1 nhóm và trả lời nhanh các câu 
hỏi sau:
Câu 1: Nhắc lại cách vẽ biểu đồ hình tròn. Các tính tỉ lệ phần trăm
Câu 2: Nhắc lại cách vẽ biểu đồ đường. giải thích vì sao đàn gia cầm và đàn lợn tăng mà đàn trâu 
không tăng?
Bước 2: HS có 2 phút thảo luận theo nhóm.
Bước 3: GV mời đại diện các nhóm trả lời. Đại diện nhóm khác nhận xét.
Bước 4: GV chốt lại kiến thức của bài. 
4. Hoạt động: Vận dụng (5phút)
a) Mục đích: Hệ thống lại kiến thức về nông nghiệp Việt Nam. 
 GV: Lưu Nha Chang - Trường THCS Nguyễn Chuyên Mỹ - An Lão 6 Kế hoạch bài dạy Địa lí 9 Kì 1 Năm học: 2023 - 2024
b) Nội dung: Vận dụng kiến thức đã học hoàn thành nhiệm vụ.
c) Sản phẩm: Vẽ biểu đồ tròn.
d) Cách thực hiện:
Bước 1: GV giao nhiệm vụ: Dựa vào bảng số liệu BT1
Vẽ biểu đồ và nhận xét sự thay đổi cơ cấu các nhóm cây trồng ở nước ta?
 GV yêu cầu HS đọc đề bài 
. GV nêu cho HS qui trình vẽ biểu đồ cơ cấu theo các bước:
Bước 1: Lập bảng số liệu đã xử lí theo mẫu. Chú ý làm tròn số sao cho tổng các thành phần phải 
đúng 100% 
Bước 2: Vẽ biểu đồ cơ cấu theo qui tắc. Bắt đầu vẽ từ “tia 12 giờ “vẽ theo chiều kim đồng hồ.
Bước 3: Đảm bảo chính xác. Ghi trị số % vào hình quạt tương ứng. Vẽ đến đâu kẽ vạch (tô màu) 
đến đó, thiết lập bảng chú giải.
GV hướng dẫn, tổ chức HS tính toán:
Bước 1: GV treo bảng phụ khung của bảng số liệu đã xử lí (các cột số liệu được bỏ trống)
 Diện tích gieo trồng phân theo nhóm cây của nước ta qua các năm
 (Đơn vị: nghìn ha)
Năm
 1990 2000 2010 2015 2017
Các nhóm cây 
Tổng số 9040,0 12644,3 14061,1 14919,6 14902,0
Cây lương thực 6474,6 8399,1 8615,9 8996,3 8806,8
Cây công nghiệp 1199,3 2229,4 2808,1 2831,1 2831,6
Cây thực phẩm, cây ăn quả, cây khác 1366,1 2015,8 2637,1 3092,2 3263,6
Bước 2: Hướng dẫn xử lý số liệu:
Lưu ý : + Tổng số diện tích gieo trồng là 100%.
 + Biểu đồ hình tròn có góc ở tâm là 3600. 1,0% ứng 3,60 góc ở tâm 
* Cách tính:
+ Năm 1990 tổng số DT gieo trồng là 9040 nghìn ha có cơ cấu DT là 100% 
+ Tính cơ cấu DT gieo trồng cây lương thực là (x ) 9040 tương ứng 100% 
 6474,6 .. x suy ra x = ( 6474,6 . 100 ) : 9040 = 71,6% 
 Góc ở tâm trên biểu đồ tròn của cây lương thực là 71,6 . 3,6 = 2580
Tương tự cách tính trên, HS tính điền vào khung số liệu. 
Năm
 1990 2000 2010 2015 2017
Các nhóm cây 
Tổng số 100 100 100 100 100
Cây lương thực 71,6 66,4 61,3 60,3 59,1
Cây công nghiệp 13,3 17,6 20,0 19,0 19,0
Cây thực phẩm, cây ăn quả, cây khác 15,1 16,0 18,7 20,7 21,9
Bước 2: HS hỏi và đáp ngắn gọn. 
Bước 3: GV hướng dẫn dặn dò HS tự làm ở nhà tiết sau nhận xét.
 KIỂM TRA KẾ HOẠCH BÀI DẠY
 Người Ngày Nhận xét Phản hồi Chưa Duyệt
 duyệt duyệt của GV duyệt
 GV: Lưu Nha Chang - Trường THCS Nguyễn Chuyên Mỹ - An Lão 7 Kế hoạch bài dạy Địa lí 9 Kì 1 Năm học: 2023 - 2024
BGH ký và xác nhận:
 GV: Lưu Nha Chang - Trường THCS Nguyễn Chuyên Mỹ - An Lão 8