Giáo án Địa lí 9 - Bài 36: Vùng đồng bằng sông Cửu Long (Tiết 41) - Năm học 2023-2024 - Lưu Nha Chang

 Kế hoach bài dạy môn Địa lí 9 Năm học 2023 – 2024 
 Ngày soạn 05/2/2024 05/2/2024 05/2/2024 05/2/2024 
 Lớp 9A 9B 9C 9D 
 Tiết 5 5 5 3 
 Ngày dạy 23/2/2024 27/2/2023 22/2/2024 23/2/2024 
 Điều chỉnh bổ sung 
 Tiết 41 
 BÀI 36: VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG (TIẾP THEO) 
 Thời gian thực hiện: (1 tiết) 
I. MỤC TIÊU 
1. Kiến thức: 
- Trình bày đặc điểm phát triển kinh tế của đồng bằng sông Cửu Long 
- Phân tích được những thế mạnh và hạn chế trong phát triển kinh tế của vùng. 
- Đề xuất các giải pháp phát triển kinh tế bền vững trong hiện tại và tương lai. 
2. Năng lực 
* Năng lực chung 
- Năng lực tự chủ và tự học: biết chủ động tích cực thực hiện nhiệm vụ học tập được giao. 
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Trình bày suy nghĩ/ ý tưởng, lắng nghe/ phản hồi tích cực; giao 
tiếp và hợp tác khi làm việc nhóm. 
* Năng lực địa lí 
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí: Phân tích bảng số liệu để trình bày tình hình phát triển kinh 
tế của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. 
- Năng lực tìm hiểu địa lí: Phân tích bản đồ kinh tế trình bày được sự phân bố của các ngành kinh 
tế công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. 
- Năng lực vận dụng kiến thức kĩ năng đã học: Giải thích sự phát triển của kinh tế vùng. 
3. Phẩm chất 
- Trách nhiệm: Giáo dục ḷòng yêu thiên nhiên và có ý thức bảo vệ môi trường trong quá trình phát 
triển kinh tế. 
- Chăm chỉ: Tìm hiểu sự phát triển các ngành kinh tế của vùng. 
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 
1. Chuẩn bị của GV 
Bản đồ kinh tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long. 
2. Chuẩn bị của HS 
- Sách giáo khoa, sách tập ghi bài. 
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 
1. Hoạt động: Mở đầu (3 phút) 
a) Mục đích: 
- Tạo hứng thú cho học sinh trước khi bước vào bài mới. 
b) Nội dung: 
HS dựa vào hình ảnh nêu lên sản phẩm kinh tế chính của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. 
c) Sản phẩm: 
HS quan sát ảnh và nêu được vùng Đồng bằng sông Cửu Long là vựa lúa lớn nhất nước ta. 
d) Cách thực hiện: 
 Gv: Lưu Nha Chang – Trường THCS Nguyễn Chuyên Mỹ Kế hoach bài dạy môn Địa lí 9 Năm học 2023 – 2024 
Bước 1: Giao nhiệm vụ: GV cung cấp bức ảnh: Quan sát hình ảnh và cho biết bức ảnh này đang 
thể hiện điều gì? 
Bước 2: HS quan sát tranh và bằng hiểu biết để trả lời. 
Bước 3: HS báo cáo kết quả (một học sinh trả lời, các học sinh khác nhận xét) 
Bước 4: GV dẫn dắt vào bài 
2. Hoạt động: Hình thành kiến thức mới 
2.1. Hoạt động 1: Tình hình phát triển kinh tế (25 phút) 
a) Mục đích: 
- Trình bày được sự phát triển và phân bố nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ của vùng. 
- Đề xuất các giải pháp để phát triển nền nông nghiệp hàng hóa, nông nghiệp xanh và phát triển 
bền vững. 
b) Nội dung: 
- HS dựa vào nội dung sách giáo khoa và khai thác lược đồ tự nhiên vùng Đồng bằng sông Cửu 
Long để trả lời các câu hỏi. 
 Nội dung chính: 
IV. Tình hình phát triển kinh tế 
1. Nông nghiệp: 
- Vùng trọng điểm lương thực thực phẩm lớn nhất cả nước. 
- Là vùng sản xuất lúa lớn nhất nước ta, bình quân 1066,3kg/người. 
- Trồng cây ăn quả có sản lượng lớn và xuất khẩu lớn nhất nước ta. 
- Nuôi vịt đàn phát triển. 
- Chiếm hơn 50% tổng sản lượng thủy sản của cả nước. 
- Nghề rừng giữ vị trí rất quan trọng. 
2. Công nghiệp: 
- Bắt đầu phát triển. 
- Chiếm tỉ trọng thấp trong GDP toàn vùng: 20% ( 2002) 
- Các ngành công nghiệp: chế biến lương thực thực phẩm, vật liệu xây dựng, cơ khí nông nghiệp 
và một số ngành công nghiệp khác. 
- Phát triển nhất là chế biến lương thực thực phẩm. 
- Các cơ sở sản xuất công nghiệp tập trung chủ yếu tại các thành phố và thị xã. 
3. Dịch vụ: 
- Bắt đầu phát triển. 
- Các ngành chủ yếu: xuất nhập khẩu, vận tải thủy, du lịch. 
 Gv: Lưu Nha Chang – Trường THCS Nguyễn Chuyên Mỹ Kế hoach bài dạy môn Địa lí 9 Năm học 2023 – 2024 
c) Sản phẩm: Hoàn thành phiếu học tập 
Khu Nông nghiệp Công nghiệp Dịch vụ 
vực 
Thế + Đất phù sa sông màu mỡ + Nguyên liệu phong + Lao động đông đảo, 
mạnh + Diện tích đồng bằng lớn nhất phú từ nông nghiệp nhiều kinh nghiệm 
 nước + Lao động đông đảo, + Thị trường, vốn, chính 
 + Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa nhiều kinh nghiệm sách, cơ sở hạ tầng đang 
 + Nguồn nước dồi dào + Thị trường, vốn, chính phát triển mạnh 
 + Lao động đông đảo, nhiều sách, cơ sở hạ tầng đang 
 kinh nghiệm phát triển mạnh 
 + Công nghiệp chế biến đang 
 phát triển mạnh, vốn, chính 
 sách 
Tình + Lúa: Diện tích và sản lượng + Các ngành chính: Chế + Xuất nhập khẩu nông 
hình lớn nhất nước (trên 50%) biến lương thực, thực sản 
 + Nhiều cây ăn quả có giá trị phẩm, VLXD, cơ khí + GTVT: Đường bộ và 
 + Nuôi trồng thuỷ sản lớn nhất + Trung tâm: Cần Thơ đường thủy. Các cảng như 
 cả nước Long Xuyên, Mỹ Tho Kiên Lương, Cần Thơ. 
 + Đàn vịt lớn nhất QL 1 
 + Du lịch sinh thái 
 Định + Thâm canh tăng vụ + Ứng dụng công nghệ + Phát triển bền vững 
 hướng + Đảm bảo nguồn nước, thủy mới + Đầu tư cơ sở hạ tầng 
 lợi + Chuyên môn hóa theo chiều sâu 
 + Gắn với công nghiệp chế + Tăng vốn + Tìm kiếm thị trường 
 biến 
d) Cách thực hiện: 
 Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt 
Bước 1: GV yêu cầu HS đọc thông tin IV. Tình hình phát triển kinh tế 
trong SGK, quan sát lược đồ và yêu cầu 1. Nông nghiệp: 
các nhóm HS hoàn thành phiếu học tập - Vùng trọng điểm lương thực thực phẩm lớn nhất cả 
sau: nước. 
 Khu vực Nông Công Dịch - Là vùng sản xuất lúa lớn nhất nước ta, bình quân 
 nghiệp nghiệp vụ 1066,3kg/người. 
 Thế mạnh - Trồng cây ăn quả có sản lượng lớn và xuất khẩu lớn 
 Tình hình nhất nước ta. 
 Định hướng - Nuôi vịt đàn phát triển. 
* Nhóm 1, 4: Nông nghiệp - Chiếm hơn 50% tổng sản lượng thủy sản của cả 
* Nhóm 2, 5: Công nghiệp nước. 
* Nhóm 3, 6: Dịch vụ - Nghề rừng giữ vị trí rất quan trọng. 
Bước 2: Các nhóm HS thực hiện nhiệm 2. Công nghiệp: 
vụ, ghi kết quả ra giấy nháp; GV quan 
 - Bắt đầu phát triển. 
sát, theo dõi, gợi ý, đánh giá thái độ học 
tập của HS - Chiếm tỉ trọng thấp trong GDP toàn vùng: 20% ( 
Bước 3: Đại diện một số nhóm HS lên 2002) 
bảng ghi kết quả của nhóm; nhóm HS - Các ngành công nghiệp: chế biến lương thực thực 
khác nhận xét, bổ sung. phẩm, vật liệu xây dựng, cơ khí nông nghiệp và một 
 Gv: Lưu Nha Chang – Trường THCS Nguyễn Chuyên Mỹ Kế hoach bài dạy môn Địa lí 9 Năm học 2023 – 2024 
Bước 4: GV nhận xét, bổ sung và chuẩn số ngành công nghiệp khác. 
kiến thức. - Phát triển nhất là chế biến lương thực thực phẩm. 
 - Các cơ sở sản xuất công nghiệp tập trung chủ yếu 
 tại các thành phố và thị xã. 
 3. Dịch vụ: 
 - Bắt đầu phát triển. 
 - Các ngành chủ yếu: xuất nhập khẩu, vận tải thủy, 
 du lịch. 
2.2. Hoạt động 2: Các trung tâm kinh tế (10 phút) 
a) Mục đích: 
- Liệt kê được các trung tâm kinh tế của vùng. 
- Xác định được các trung tâm kinh tế trên lược đồ. 
b) Nội dung: 
- Học sinh tìm hiểu kiến thức trong SGK và quan sát lược đồ để trả lời các câu hỏi. 
 Nội dung chính: 
V. Các trung tâm kinh tế 
- Các trung tâm kinh tế: Cần Thơ, Mĩ Tho, Long Xuyên, Rạch Giá, Cà Mau. 
- Cần Thơ là trung tâm kinh tế quan trọng của vùng. 
c) Sản phẩm: Hoàn thành các câu hỏi 
- Xác định vị trí của các trung tâm kinh tế nổi bật của vùng. 
- Trung tâm nào lớn nhất? Vì sao? 
d) Cách thực hiện: 
 Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt 
Bước 1: Giáo viên giao nhiệm vụ: V. Các trung tâm kinh tế 
- HS xác định vị trí của các trung tâm kinh tế nổi bật của vùng: Cần - Các trung tâm kinh tế: 
Thơ, Mỹ Tho, Long Xuyên, Cà Mau. Cần Thơ, Mĩ Tho, Long 
- Trung tâm Cần Thơ lớn nhất. Vì: Xuyên, Rạch Giá, Cà Mau. 
+ Vị trí Cần Thơ cách thành phố HCM không xa về phía tây nam - Cần Thơ là trung tâm 
khoảng 175km. kinh tế quan trọng của 
+ Cầu Mĩ Thuận và cầu Cần Thơ sẽ nối liền TP.HCM với các tỉnh vùng. 
miền Tây Nam Bộ. 
+ Đây là thành phố công nghiệp, dịch vụ quan trọng trong đó Trà 
Nóc là khu công nghiệp lớn nhất trong toàn vùng. 
+ Đại học Cần Thơ là trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học quan 
trọng nhất đối với Đồng bằng sông Cửu Long. 
+ Cảng Cần Thơ vừa là cảng nội địa vừa là cửa ngõ của tiểu vùng 
Mê Công. 
+ Thành phố Cần Thơ là thành phố loại I, trực thuộc Trung ương. 
Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm vụ 
Bước 3: Đại diện các cặp đôi trình bày, HS khác bổ sung. 
Bước 4: GV nhận xét và chuẩn xác kiến thức. 
3. Hoạt động: Luyện tập (5 phút) 
a) Mục đích: 
- Giúp học sinh củng cố và khắc sâu nội dung kiến thức bài học 
b) Nội dung: Vận dụng kiến thức bài học để đưa ra đáp án. 
 Gv: Lưu Nha Chang – Trường THCS Nguyễn Chuyên Mỹ Kế hoach bài dạy môn Địa lí 9 Năm học 2023 – 2024 
c) Sản phẩm: Đưa ra đáp án. 
Câu 1: Mở rộng diện tích đất canh tác, tăng năng suất, đem lại thu nhập cho người dân. 
Câu 2: Vì: 
- Có vùng biển rộng ( 3 mặt giáp biển) và ấm quanh năm, ngư trường rộng lớn ( ngư trường Cà 
Mau – Kiên Giang), có nhiều đảo, quần đảo thuận lợi cho khai thác hải sản. 
- Lũ hàng năm của sông Mê Kông đem lại nguồn thủy sản tự nhiên lớn. 
- Nguồn thức ăn dồi dào từ sản phẩm trồng trọt ( chủ yếu là lúa), cộng với nguồn cá, tôm phong 
phú chính là nguồn thức ăn để nuôi tôm, cá hầu hết ở các địa phương. 
d) Cách thực hiện: 
Bước 1: GV cho HS hoạt động theo nhóm 2 bạn chung bàn làm 1 nhóm và trả lời các câu hỏi sau: 
Câu 1: Ý nghĩa của việc cải tạo đất mặn, đất phèn ở Đồng bằng sông Cửu Long? 
Câu 2: Tại sao đồng bằng sông Cửu Long có thế mạnh phát triển nuôi trồng và đánh bắt thuỷ sản? 
Bước 2: HS có 2 phút thảo luận theo nhóm. 
Bước 3: GV mời đại diện các nhóm trả lời. Đại diện nhóm khác nhận xét. GV chốt lại kiến thức 
của bài. 
4. Hoạt động: Vận dụng (2 phút) 
a) Mục đích: Hệ thống lại kiến thức về vùng ĐBCSL 
b) Nội dung: Vận dụng kiến thức đã học hoàn thành nhiệm vụ. 
c) Sản phẩm: Thiết kế một sản phẩm. 
d) Cách thực hiện: 
Bước 1: GV giao nhiệm vụ: Tìm kiếm thông tin và sưu tầm một số hình ảnh về các hoạt động 
kinh tế ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long. 
Bước 2: HS hỏi và đáp ngắn gọn. GV giới thiệu các địa điểm HS có thể tìm hiểu. 
Bước 3: GV dặn dò HS tự làm ở nhà tiết sau nhận xét. 
 Gv: Lưu Nha Chang – Trường THCS Nguyễn Chuyên Mỹ