Bài giảng Khoa học tự nhiên 7 - Bài 12: Ánh sáng, tia sáng

 Trường THCS Trường Sơn
 MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN
 Phần Vật Lý
ST KHỞI ĐỘNG: Hình 2
Hình 1 Hình 3
 Hình 4 Hình 5
 Các em hãy quan sát các hình ảnh và cho biết vai trò 
quan trọng của năng lượng ánh sáng trên Trái Đất. Bài 12. ÁNH SÁNG, TIA SÁNG.
 I. Năng lượng ánh sáng
Hoạt động nhóm:
 Bố trí thí nghiệm như hình 12.1 
 SGK. Bài 12. ÁNH SÁNG, TIA SÁNG.
I. Năng lượng ánh sáng
 Kết luận: Ánh sáng là một dạng của năng 
 lượng. Bài 12. ÁNH SÁNG, TIA SÁNG.
I. Ánh sáng là một dạng của Năng lượng
 Trả lời:
 Câu 1. Với các dụng dụ: đèn sợi đốt, a. Phương án thí nghiêṃ : dùng kính lúp 
 kính lúp, tờ bìa màu đen, nhiệt kế thu các tia sáng Măṭ Trờ i vào phần tiếp 
 a. Hãy lên phương án và tiến hành thí xúc giữa bóng đèn và tấm bìa. Sau môṭ 
 nghiệm để thu được năng lượng ánh thờ i gian các vi ̣trí đó nóng lên (kiểm 
 sáng tra sư ̣ thay đổi nhiêṭ đô ̣bằng nhiêṭ kế), 
 b. Trong thí nghiệm của em và thí bóng đèn phát sáng yếu.
 nghiệm ở hình 12.1, năng lượng ánh b. Trong thí nghiêṃ trên năng lươṇ g 
 sáng đã chuyển hóa thành các dạng ánh sáng đa ̃ chuyển hóa thành nhiêṭ 
 năng lượng nào? năng và quang năng. Bài 12. ÁNH SÁNG, TIA SÁNG.
I. Năng lượng ánh sáng
 Câu 2. Hãy nêu ví dụ về nguồn sáng và vật sáng
 Trả lời: 
 Nguồn sáng là Mặt trời, ngọn lửa...
 Vật sáng là mặt trời, cái bàn, chiếc váy.. Bài 12. ÁNH SÁNG, TIA SÁNG.
I. Tia sáng
1. Tia sáng
 Thí nghiệm tạo tia sáng 
 bằng chùm sáng hẹp song 
 song
 - Chùm sáng song song 
 rất hẹp được coi là mô 
 hình một tia sáng
 Vệt sáng trong thí nghiệm trên được coi là một 
 tia sáng. Bài 12. ÁNH SÁNG, TIA SÁNG.
2. Tia sáng
 M
 Tia sáng là đoạn thẳng có 
 mũi tên chỉ hướng truyền S
 của ánh sáng.
 Hình 15.5 Biểu diễn tia 
 sáng
 Đoạn thẳng có hướng SM biểu diễn một tia sáng Bài 12. ÁNH SÁNG, TIA SÁNG.
II. Chùm sáng và tia sáng
2. Chùm sáng Bài 12. ÁNH SÁNG, TIA SÁNG.
I. Ánh sáng là một dạng của Năng lượng
II. Chùm sáng và tia sáng
 - Có mấy loại chùm sáng? 
1. Chùm sáng Nêu tên gọi mỗi loại, vẽ 
 HOẠT ĐỘNG NHÓM hình biểu diễn mỗi loại? 
 Nếu ví dụ chùm sáng song 
 song, chùm sáng hội tụ, 
 chùm sáng phân kì trong 
 thực tế Bài 12. ÁNH SÁNG, TIA SÁNG.
I. Ánh sáng là một dạng của Năng lượng
II. Chùm sáng và tia sáng
1. Chùm sáng
 Ánh sáng truyền đi trong 
 không gian thành những 
 chùm sáng có hình dạng 
 và kích thước khác nhau Bài 12. ÁNH SÁNG, TIA SÁNG.
II. Chùm sáng và tia sáng
1. Chùm sáng
- Có 3 loại chùm sáng :
+ Chùm sáng song song: Là chùm sáng giới hạn bởi hai đường 
thẳng song song
Ví dụ : Chùm đèn pha chiếu xa, chùm mặt trời qua kẽ lá..
 + Chùm sáng hội tụ: là chùm sáng được giới hạn bởi hai 
 đường thẳng cắt nhau.
 VD: Ánh sáng đi qua kính lúp
 + Chùm sáng phân kì: Là chùm sáng giới hạn bằng hai 
 đường thẳng loe ra.
 Ví dụ : Chùm sáng phát ra từ mặt trời, bóng đèn, ngọn nến TIẾT 2: TÌM HIỂU VÙNG TỐI
KHỞI ĐỘNG
Trò chơi tạo bóng tay trên tường
 Nhiệm vụ: Đặt tay thế để tạo được bóng 
 các con vật trên tường. Quan sát bóng con 
 vật trong hai trường hợp: Khi dùng bóng 
 đèn dây tóc và khi dùng bóng đèn ống. Rút 
 ra nhận xét? TIẾT 2: BÓNG TỐI, BÓNG NỬA TỐI
 NHIỆM VỤ:
 + Các nhóm bố trí thí và tiến hành thí nghiệm như hình 15.8 và 15.9 SGK
 + Từ kết quả thí nghiệm hoàn thành phiếu học tập số 2
 PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
 Câu 1: Hãy mô tả bóng của vật cản sáng trên màn chắn ở Hình 12.6 và giải thích tại sao có 
 bóng đó?
 Câu 2: Hãy mô tả bóng của vật cản sáng thu được trên màn chắn trong thí nghiệm ở Hình 
 12.7
 Câu 3: Hãy tìm thêm ví dụ về bóng tối và bóng nửa tối? Hoạt động nhóm làm thí nghiệm như hình 12.6 và 12.7 TIẾT 3: LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
 Hoàn thành phiếu học tập và vẽ sơ đồ tư 
 duy tổng hợp kiến thức bài học? PHIẾU HỌC TẬP
Câu 1: Năng lượng ánh sáng có thể chuyển hóa thành các dạng năng 
lượng nào?
A. Điện năng B. Nhiệt năng
C. Quang năng D. Tất cả đều đúng
Câu 2: Điền từ còn thiếu vào chỗ trống trong câu sau đây:
Ánh sáng phát ra từ nguồn sáng và truyền trong không gian thành 
những 
A. Chùm sáng B. Ánh sáng
C. Tia sáng D. Năng lượng PHIẾU HỌC TẬP
Câu 3: Có mấy loại chùm sáng thường gặp. Đó là các chùm 
sáng nào?
A. Có hai loại chùm sáng: chùm sáng song song và chùm sáng 
giao nhau
B. Có 3 loại chùm sáng: chùm sáng song song, chùm sáng hội tụ, 
chùm sáng phân kỳ.
C. Có 2 loại chùm sáng: chùm sáng song song và chùm sáng 
phân kỳ
D. Có 3 loại chùm sáng: chùm sáng song song, chùm sáng giao 
nhau, chùm sáng phân kỳ. PHIẾU HỌC TẬP
Câu 4: Người ta quy ước vẽ chùm sáng như thế nào?
A. Quy ước vẽ chùm sáng bằng hai đoạn thẳng giới hạn chùm 
sáng.
B. Quy ước vẽ chùm sáng bằng hai mũi tên chỉ đường truyền 
của ánh sáng.
C. Quy ước vẽ chùm sáng bằng hai đoạn thẳng giới hạn chùm 
sáng, có mũi tên chỉ đường truyền của ánh sáng.
D. Quy ước vẽ chùm sáng bằng các đoạn thẳng có sự giới hạn.