Bài giảng Khoa học tự nhiên 7 - Bài 23: Trao đổi khí ở sinh vật

 BÀI 23. TRAO ĐỔI KHÍ Ở 
 SINH VẬT
I- Khái niệm trao đổi khí ở sinh vật BÀI 23. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
 I- Khái niệm trao đổi khí ở sinh vật
? Khi hô hấp, con người hấp thụ khí gì 
và thải ra khí gì? 
Khi hô hấp con người hấp thụ khí 
Oxygen và thải khí Carbon dioxide
? Giữa cơ thể và môi trưởng đã xảy ra 
quá trình gì? 
Giữa cơ thể với môi trường đã xảy ra 
quá trình trao đổi khí
 Cử động hô hấp ở người BÀI 23. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
 I- Khái niệm trao đổi khí ở sinh vật
 ? Trao đổi khí là gì? Lấy ví dụ?
­ Khái niệm: Trao đổi khí là sự trao đổi các chất ở thể khí giữa cơ thể 
với môi trường.
­ Ví dụ: 
+ Động vật, thực vật, con người hô hấp hấp thụ O2 và thải CO2.
+ Thực vật quang hợp hấp thụ CO2 và thải O2 BÀI 23. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
I- Khái niệm trao đổi khí ở sinh vật
 Quan sát hình 23.1, mô tả quá trình trao đổi khí ở sinh vật?
- Quá trình trao đổi khí giữa cơ thể với môi trường được thực hiện 
theo cơ chế khuếch tán. BÀI 23. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
 I- Khái niệm trao đổi khí ở sinh vật
 Quan sát hình 23.1, mô tả quá trình trao đổi khí ở sinh vật?
- Khuếch tán là sự di chuyển của các phân tử khí từ vùng có hàm lượng phân tử 
khí cao sang vùng có hàm lượng phân tử khí thấp hơn. BÀI 23. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
 I- Khái niệm trao đổi khí ở sinh vật
- Do nồng độ oxygen trong cơ thể thấp hơn ở 
ngoài môi trường nên khí oxygen khuếch tán 
từ môi trường qua bề mặt trao đổi khí vào cơ 
thể. Sau đó, oxygen được vận chuyển đến các 
tế bào giúp tế bào có nguyên liệu thực hiện quá 
trình hô hấp tế bào. Tế bào thực hiện quá trình 
hô hấp tế bào tạo ra khí carbon dioxide, nồng 
độ khí carbon dioxide trong tế bào cao khiến 
carbon dioxide khuếch tán từ tế bào ra. Carbon 
dioxide được vận chuyển đến bề mặt trao đổi 
khí rồi được khuếch tán ra ngoài môi trường. BÀI 23. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
II- Trao đổi khí ở thực vật
 1- Cấu tạo và chức năng của khí khổng
Quan sát hình 23.2 cho biết trao đổi khí ở thực vật xảy ra ở cơ quan, bộ phận 
nào của cây?
- Chủ yếu ở khí khổng của lá cây BÀI 23. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
II- Trao đổi khí ở thực vật
 1- Cấu tạo và chức năng của khí khổng
Khí khổng tồn tại ở những trạng thái nào? Trạng thái nào giúp thực hiện 
chức năng trao đổi khí? 
Cho biết chất nào đi vào và chất nào đi ra qua khí khổng trong quá trình 
quang hợp?
+ Khí khổng tồn tại ở trạng thái đóng và mở. 
+ Sự trao đổi khí xảy ra khi khí khổng mở. 
+ Chất vào khí khổng là Carbon dioxide, chất 
ra là Oxygen và nước. BÀI 23. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
II- Trao đổi khí ở thực vật
 1- Cấu tạo và chức năng của khí khổng
Khí khổng phân bố ở đâu trong lá cây?
- Đa số cây hai là mầm, khí khổng phân bố 
nhiều ở lớp biểu bì dưới lá.
- Ở cây một lá mầm, khí khổng nằm ở cả 
biểu bì trên và biểu bì dưới của lá. 1- Cấu tạo và chức năng của khí khổng
 ­ Cấu tạo của khí khổng: 
+ Mỗi khí khổng gồm hai tế 
bào hình hạt đậu, xếp úp vào 
nhau tạo nên khe khí khổng, 
thành ngoài mỏng, thành trong 
dày.
+ Các tế bào hình hạt đậu chứa 
nhiều lục lạp, không bào, nhân
- Chức năng của khí khổng: 
trao đổi khí và thực hiện quá 
trình thoát hơi nước cho cây. Cơ chế đóng mở khí khổng:
 + Khi tế bào hạt đậu hút nước, 
không bào lớn lên, thành mỏng 
của tế bào hình hạt đậu căng ra 
nên thành dày cong theo làm khí 
khổng mở.
+ Khi tế bào hình hạt đậu mất 
nước, không bào nhỏ đi, thành 
mỏng hết căng và thành dày duỗi 
thẳng làm cho khí khổng đóng lại 
( không hoàn toàn). Cơ chế đóng mở khí khổng:
 + Khi tế bào hạt đậu hút nước, 
không bào lớn lên, thành mỏng 
của tế bào hình hạt đậu căng ra 
nên thành dày cong theo làm khí 
khổng mở.
+ Khi tế bào hình hạt đậu mất 
nước, không bào nhỏ đi, thành 
mỏng hết căng và thành dày duỗi 
thẳng làm cho khí khổng đóng lại 
( không hoàn toàn). 2- Quá trình trao đổi khí qua khí khổng ở lá cây
Mô tả quá trình trao đổi khí diễn ra ở lá cây?
+ Trong quang hợp, khí carbon 
dioxide khuếch tán từ ngoài môi 
trường qua khí khổng vào lá, khí 
oxygen khuếch tán từ trong lá qua 
khí khổng ra ngoài môi trường ( khi 
có ánh sáng)
+ Trong hô hấp, khí oxygen đi vào 
và carbon dioxide đi ra khỏi lá qua 
khí khổng (trong tối) 2- Quá trình trao đổi khí qua khí khổng ở lá cây
 Nêu ảnh hưởng của môi trường tới trao đổi khí trong quang hợp ở lá cây?
- Ảnh hưởng của môi trường tới trao 
đổi khí trong quang hợp ở lá cây: 
Ban ngày khí khổng mở rộng, cây thực 
hiện chức năng quang hợp được nhiều 
hơn. Vào đầu buổi tối và ban đêm, khí 
khổng đóng bớt lại, cây thực hiên chức 
năng quang hợp giảm. III- Trao đổi khí ở động vật
 1- Hệ hô hấp ở động vật BÀI 23. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
III- Trao đổi khí ở động vật
1- Hệ hô hấp ở động vật
 Cho biết cơ quan trao đổi khí của các loài sau: 1- Hệ hô hấp ở động vật
 Cơ quan trao đổi khí ở động vật 
 gồm: 
 + Phổi: mèo, chim bồ câu 
 + Mang: cá, tôm 
 + Da: Ếch, giun, sán lông 
 + Hệ thống ống khí: châu chấu, 
 kiến BÀI 23. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
III- Trao đổi khí ở động vật
2- Quá trình trao đổi khí ở động vật
 Sự trao đổi khí ở động vật có ý nghĩa gì?
 Ý nghĩa: đảm bảo cho các tế bào, 
 mô, cơ quan được cung cấp đầy 
 đủ oxygen và thải carbon dioxide 
 ra ngoài một cách hiệu quả. BÀI 23. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
 III- Trao đổi khí ở động vật
­ Qúa trình trao đổi khí ở người:
+ Ở người, khi hít vào, không khí đi qua đường dẫn khí vào 
phổi đến tận các phế nang (tại đây xảy ra sự trao đổi khí 
giữa phế nang và mạch máu), O2 từ máu đến các tế bào. 
+ Khí CO2 từ tế bào vào máu chuyển tới các phế nang và 
được thải ra ngoài môi trường qua động tác thở ra.