Bài giảng Khoa học tự nhiên 7 - Bài 25: Trao đổi nước và các chất dinh dưỡng ở thực vật

 Bài 25: 
TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH 
 DƯỠNG Ở THỰC VẬT 2 Bài 25. TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
I. Trao đổi nước và các chất dinh dưỡng
 1. Hấp thụ nước và chất khoáng ở thực vật
 ? Quan sát hình 25.2 nêu 
 con đường hấp thụ và vận 
 chuyển nước từ đất vào trong rễ 
 cây? Sự hấp thụ nước và 
 khoáng của thực vật thuỷ sinh 
 (thực vật sống dưới nước) có gì 
 khác với thực vật sống trên 
 cạn? 3 Bài 25. TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
I. Trao đổi nước và các chất dinh dưỡng
1. Hấp thụ nước và chất khoáng ở thực vật
 - Thực vật trên cạn hấp 
 thụ nước và khoáng từ đất 
 qua tế bào lông hút ở rễ.
 - Con đường hấp thụ: 
 Nước và chất khoáng hoà 
 tan → Lông hút → vỏ rễ 
 → mạch gỗ của rễ. 4 Bài 25. TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
I. Trao đổi nước và các chất dinh dưỡng
1. Hấp thụ nước và chất khoáng ở thực vật
 - Thực vật thuỷ sinh hấp thụ nước 
 và chất khoáng qua bề mặt tế bào 
 biểu bì của cây.
 5 Bài 25. TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
I. Trao đổi nước và các chất dinh dưỡng
2. Vận chuyển nước, khoáng và các chất hữu cơ
 ? Quan sát hình 25.3 và 
 cho biết nước, chất khoáng 
 và chất hữu cơ được vận 
 chuyển trong thân như thế 
 nào? Nêu những điểm 
 khác nhau của dòng mạch 
 gỗ và dòng mạch rây? 6 I. Trao đổi nước và các chất dinh dưỡng
2. Vận chuyển nước, khoáng và các chất hữu cơ
 - Nước, chất khoáng và chất hữu cơ 
 được vận chuyển trong thân nhờ mạch 
 gỗ và mạch rây
 + Mạch gỗ: Vận chuyển nước và chất 
 khoáng từ rễ lên lá (dòng đi lên) 
 + Mạch rây: Vận chuyển chủ yếu các 
 chất hữu cơ được tổng hợp từ lá tới cơ 
 quan dự trữ hoặc cơ quan cần dùng 
 (dòng đi xuống)
 7 Bài 25. TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH 
 DƯỠNG Ở THỰC VẬT
I.I. TraoTrao đổiđổi nướcnước vàvà cáccác chấtchất dinhdinh dưỡngdưỡng
3. Thoát hơi nước ở lá cây
 Quan sát, phân tích hình 25.4 và cho biết cấu tạo và 
 hoạt động của tế bào khí khổng như thế nào để phù 
 hợp với hoạt động thoát hơi nước?
 8 Bài 25. TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở 
 THỰC VẬT
 I. Trao đổi nước và các chất dinh dưỡng
 3. Thoát hơi nước ở lá cây
- Phần lớn nước do rễ hút vào cây được thoát ra 
ngoài qua khí khổng ở lá.
- Hoạt động đóng mở của khí khổng:
+ Tế bào khí khổng no nước lỗ khí khổng mở → 
thoát hơi nước nhiều.
+ Tế bào khí khổng ít nước thì lỗ khí đóng → 
thoát hơi nước ít.
 9 ? Việc thoát hơi nước có ý nghĩa như thế 
 nào đối với cây?
- Ý nghĩa thoát hơi nước:
+ Giúp cho việc vận chuyển nước và chất khoáng từ rễ 
theo mạch gỗ lên thân đến lá và các phần khác của cây.
+ Giúp lá cây không bị đốt nóng.
+ Khi thoát hơi nước khí khổng mở giúp khí CO2 đi vào.
 10 Bài 25. TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CÁC CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT
II. Thí nghiệm vận chuyển nước ở thân cây, thoát hơi nước ở lá cây
1. Thí nghiệm vận chuyển nước ở thân cây
 11 - Chuẩn bị: 
+ 2 cốc thuỷ tinh (cốc thuỷ tinh uống nước), 
nước sạch, hai lọ phẩm màu khác nhau 
(xanh, đỏ), hai cây cần tây.
 12 - Tiến hành thí nghiệm: 
- Cắt và cắm hai cuống cần tây có lá vào hai cốc nước 
màu. 
+ Cốc A: nước có pha màu đỏ, 
+ Cốc B: nước có pha màu xanh. 
- Đặt cả hai cốc ra chỗ thoáng gió. Quan sát sự 
chuyển màu của lá cần tây ở mỗi cốc sau 30 – 60 
phút. 
- Dùng dao cắt ngang hai cuống lá cần tây thí nghiệm. 
Quan sát lát cắt ngang bằng kính lúp. 
 13 - Kết quả và giải thích:
 - Cắt ngang thân cây cần tây bỏ vào cốc dung 
 dịch màu đỏ thì có màu đỏ, còn cốc dung dịch 
 màu xanh thì có màu xanh.
 Vì: trong thân có dòng mạch gỗ vận chuyển 
 nước từ dưới đi lên, các phẩm màu được hút 
 lên theo dòng mạch gỗ
 - Kết luận: nước và các chất được vận chuyển 
 trong thân.
 14 2. Thí nghiệm chứng minh thoát hơi nước ở lá cây
THÍ NGHIỆM 1
- Chuẩn bị: 
+ 2 túi ni lông to trong suốt. 
+ Mẫu vật: Hai chậu cây nhỏ cùng loài.
 15 16 Kết quả và giải thích:
- Cây bị cắt bỏ lá sau hơn 1 giờ trong túi nilong không có 
hơi nước.
- Cây có lá sau hơn 1 giờ trong túi nilong có hơi nước.
Vì: cắt bỏ lá, quá trình thoát hơi nước không diễn ra được
- Kết luận: có sự thoát hơi nước ở lá.
 17 2. Thí nghiệm chứng minh thoát hơi nước ở lá cây
 THÍ NGHIỆM 2
- Chuẩn bị: 
+ Dụng cụ: 2 bình tam giác có nước, dầu 
ăn, kéo, cân thăng bằng và các quả cân.
+ Mẫu vật: 2 cây nhỏ còn nguyên thân lá rễ 
cùng loài, cùng kích cỡ.
 18 19 Kết quả và giải thích:
 - Sau một thời gian cân bị lệch về phía chậu B 
 vì ở bình A diễn ra thoát hơi nước làm lượng 
 nước trong bình tam giác bị cạn dần.
 - Kết luận: có sự thoát hơi nước ở lá.
 20