Bài giảng Khoa học tự nhiên 7 - Bài 28: Tập tính ở động vật

 CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI 
 BUỔI HỌC NGÀY HÔM NAY! KHỞI ĐỘNG
Quan sát hình ảnh và 
 cho biết:
 ? Hoạt động của 
 Mèo và chuột có 
 gọi là cảm ứng 
 không? Vì sao? KHỞI ĐỘNG
Hoạt động của Mèo và Chuột 
không được gọi là cảm ứng, 
đây là tập tính bắt Chuột của 
Mèo. Việc Mèo kiếm thức ăn 
khi đói mang tính bẩm sinh. 
Việc rình, vồ mồi, cách săn 
mồi do Mèo học được; BÀI 28:
TẬP TÍNH Ở ĐỘNG VẬT NỘI DUNG BÀI HỌC
I. KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ CỦA 
 TẬP TÍNH Ở ĐỘNG VẬT
 II. ỨNG DỤNG HIỂU BIẾT VỀ 
 TẬP TÍNH VÀO THỰC TIỂN I. KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ CỦA TẬP 
 TÍNH Ở ĐỘNG VẬT
 HS đọc thông tin mục I SGK trang 
 133 và trả lời câu hỏi:
 ? Tập tính là gì?
 ? Cho ví dụ tập tính ở động vật mà em 
 biết? - Tập tính là một chuỗi phản ứng của động vật trả lời kích thích 
của môi trường. Tập tính của động vật rất đa dạng và phong phú.
 Chim làm tổ. Nhện giăng tơ. Thú con bú sữa mẹ. Kiến sống thành Ong bắp cày cái con Chim Cánh cụt ở Bắc 
 từng đàn đẻ trứng vào rệp cực sống thành đàn để 
 vừng như Ong bắp sưởi ấm lẫn nhau, 
 cày mẹ chống lại giá rét ? Nêu vai trò của tập tính đối với động vật?
Có vai trò quan Các tập tính 
trọng vì liên quan đảm bảo cho 
mật thiết đến sự động vật thích 
tồn tại và phát triển nghi với môi 
nòi giống. trường. HS thảo luận theo cặp đôi, đọc thông tin SGK trang 
134 và trả lời câu hỏi:
? Em hãy phân biệt tập tính bẩm 
sinh và tập tính học được của 
động vật theo bảng mẫu sau:
 Tập tính Tập tính 
 bẩm sinh học được
 Tập tính bẩm sinh Tập tính học được
Tập tính bẩm sinh ngay từ khi Tập tính học được hình thành 
sinh ra đã có trong quá trình sống của cá thể, 
 do học tập, rèn luyện mà có
Mang tính bản năng. Không mang tính bản năng
Được di truyền từ bố mẹ, được Không bị chi phối bởi nhân tố di 
quyết định bởi nhân tố di truyền truyền
Không thay đổi, không chịu ảnh Dễ thay đổi và chịu ảnh hưởng 
hưởng của điều kiện và hoàn của điều kiện và hoàn cảnh sống
cảnh sống Tập tính bẩm sinh Tập tính học được
Các tác động và hoạt động cơ thể Các hoạt động xảy ra có thể khác 
xảy ra liên tục theo một trình tự nhau tùy theo điều kiện tập luyện 
nhất định tương ứng với kích và biểu hiện thay đổi trước cùng 
thích một kích thích
Có cả ở động vật bậ thấp và động Ở những hóm động vật bậc cao
vật bậc cao
Ví dụ: Nhện giăng tơ, thú con bú Ví dụ: Động vật chạy trốn khi bị 
sữa mẹ, ... đổi bắt, Khỉ trèo lên ghế lấy thức 
 ăn trên cao hoặc dùng đá đập hạt 
 cứng để ăn. HS quan sát hình 28.2 và trả lời câu hỏi:
 qq _.’ '.w
 a. Nêu ý nghĩa của mỗi tập tính 
 đối với động vật, con người ở 
 hình a, b, c, d?
 b. Cho biết tập tính nào là bẩm 
 sinh, tập tính nào là học được? Hình a: Nhện giăng tơ để bắt mồi 
 bằng mạng nhện.
Hình b: Khỉ dùng đá đập hạt cứng 
để ăn. Hình a: Nhện giăng tơ để bắt mồi 
 bằng mạng nhện.
Hình b: Khỉ dùng đá đập hạt cứng 
để ăn. Tập tính bảo vệ lãnh 
 thổ
 Một số loài động vật 
 (hổ, chó sói,...) có tập 
- HS đọc mục em có tính dùng mùi, nước 
biết SGK trang 134 tiểu, phân, ... để đánh 
 dấu lãnh thổ của mình 
 và cảnh báo các loài 
 khác không được xâm 
 nhập. Khi có đối 
 tượng xâm nhập lãnh 
 thổ, chúng có thể 
 chiến đấu quyết liệt 
 để bảo vệ. HS thảo luận theo cặp đôi
 Tập Tập Cho biết những tập 
 tính tính 
Tiêu chí so sánh Ý nghĩa tính có trong Bảng 
 bẩm học 28.1 là tập tính bẩm 
 sinh được sinh hay tập tính học 
 được? Nêu ý nghĩa của 
Chim, cá di cư
 ? ? ? tập tính đó đối với 
Ong, Kiến sống động vật?
thành đàn ? ? ?
Chó tiết nước bọt 
khi ngửi thức ăn ? ? ?
Mèo rình bắt 
 ? ? ?
Chuột
Chim ấp trứng ? ? ? Tập tính 
 Tập tính 
 Tiêu chí so sánh bẩm Ý nghĩa
 học được
 sinh
 Thay đổi nơi sống theo mùa, tránh 
 được các điều kiện bất lợi của môi 
Chim, cá di cư x trường sống, tìm đến nơi có điều 
 kiện sống tốt hơn.
 Đem lại lợi ích trong việc tìm mồi, 
Ong, Kiến sống 
 x tìm nơi ở và chống lại kẻ thù hiệu 
thành đàn quả hơn
 Mùi vị trong thức ăn khiến chó bị 
Chó tiết nước bọt 
 x đau rát, chúng tiết ra nhiều nước bọt 
khi ngửi thức ăn bể đẩy mùi vị đi khỏi miệng. Tập tính 
 Tiêu chí so Tập tính 
 bẩm Ý nghĩa
 sánh học được
 sinh
Mèo rình bắt 
 x x Kiếm mồi, đuổi bắt, thách 
Chuột thức
 Giúp cho phôi bên trong phát 
 triển, nếu phôi bên trong trứng 
Chim ấp trứng
 x đã được thụ tinh thì sau một 
 thời gian ấp phôi sẻ phát triển 
 và nở thành con non.
 HS quan sát hình ảnh một số tập tính của một số loài động vật ở địa 
phương và một số loài động vật khác. Sau đó, ghi chép thông tin về 
tập tính của động vật quan sát được theo mẫu bảng 28.2.
 Tên động Tên tập tính Cách thể hiện tập 
 vật tính
 Con hổ Săn mồi Ẩn nấp rình mồi, 
 rượt mồi, vồ mồi
 ? ? ?