Bài giảng Khoa học tự nhiên 7 - Bài 32: Khái quát về sinh sản và sinh sản vô tính ở sinh vật

 CHỦ ĐỀ 11: SINH SẢN Ở SINH VẬT
 BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
 VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT Cho biết các sinh vật duy trì nòi giống bằng cách nào. 
- Các sinh vật duy trì nòi giống bằng cách: sinh sản (đẻ con, đẻ 
trứng, ).
- Ví dụ: con mèo đẻ con, con gà đẻ trứng, I. Khái niệm sinh sản
Quan sát H32.1 kết hợp nghiên cứu SGK cho biết kết quả và ý nghĩa 
của quá trình sinh sản
 - Kết quả của sinh sản: Tạo 
 ra những cá thể mới, làm 
 tăng số lượng cá thể của 
 loài.
 - Ý nghĩa của sinh sản: 
 Bảo đảm sự phát triển kế 
 tục của loài I. Khái niệm sinh sản
 Sinh sản là gì?
Sinh sản là quá trình tạo ra những cá thể mới bảo đảm sự phát triển kế 
tục của loài.
Có 2 hình thức sinh sản: sinh sản vô tính và sinh sản hữu tính 
 Ở sinh vật có những hình thức sinh sản nào? Quan sát hình 32.1a , 32.1c:
- Mô tả quá trình sinh sản ở cây rau má và trùng đế giày.
 + Quá trình sinh sản của cây rau má: Từ một phần thân bò của cây mẹ phát 
 triển thành một cây con mới.
 + Quá trình sinh sản của trùng đế giày: Cơ thể mẹ phân đôi thành hai cơ thể 
 trùng giày con. Quan sát hình 32.1a , 32.1c:
- Sinh sản ở các sinh vật này có sự kết hợp của yếu tố đực và yếu tố cái không?
 - Sinh sản ở 2 sinh vật này (rau má và trùng đế giày) không có sự kết hợp 
 của yếu tố đực và yếu tố cái. Quan sát hình 32.1a , 32.1c:
 Từ đó, em hãy cho biết:
 - Các sinh vật này có hình thức sinh sản nào?
- Các sinh vật này (rau má và trùng đế giày) có hình thức sinh sản vô tính. II. Khái niệm sinh sản vô tính
 Quan sát hình 32.1a , 32.1c:
 - Vì sao các cơ thể con sinh ra giống nhau và giống mẹ.
 - Cơ thể con sinh ra giống nhau và giống mẹ vì cơ thể con chỉ nhận được 
 chất di truyền từ cơ thể mẹ nên chúng giống nhau và giống mẹ. SinhSinh sản vô tính là gì? sản vô tính là hình thức sinh sản không có sự kết hợp của yếu 
tố đực và yếu tố cái. Do vậy, cơ thể con chỉ nhận được chất di 
truyền từ cơ thể mẹ nên giống nhau và giống mẹ.
?Sinh sản vô tính có ở các nhóm sinh vật như: vi khuẩn, nguyên Sinh sản vô tính có ở nhóm sinh vật nào.
sinh vật, một số loài nấm, một số loài thực vật và động vật. 1. Sinh sản vô tính ở thực vật
Quan sát hình 32.2, cho biết cây 
con được hình thành từ bộ phận 
nào của cơ thể mẹ. Từ đó, phân 
biệt các hình thức sinh sản sinh 
dưỡng ở thực vật. 1. Sinh sản vô tính ở thực vật
 ? Phân biệt các hình thức sinh sản sinh dưỡng ở thực vật.
 Sinh sản bằng bào tử: Sinh sản sinh dưỡng: 
 cây rêu, địa tiền khoai lang, khoai tây, 
 (thuộc họ rêu), cây trầu không, rau má, 
 dương xỉ, bèo tổ ong, gừng, cây thuốc bỏng, 
 rau bợ (thuộc họ cỏ gấu, cỏ tranh, lục 
 quyết) bình, cây hoa đá 
- Sinh sản sinh dưỡng là sự hình thành cây mới từ một phần của cơ quan sinh 
 dưỡng như rễ, thân, lá. Điểm khác biệt của các hình thức sinh sản sinh dưỡng ở 
 thực vật chính là cơ quan sinh dưỡng phát sinh thành cây con. Lấy ví dụ về các hình thức sinh sản sinh dưỡng ở thực vật.
- Cây rau má khi bò trên đất ẩm, ở mỗi mấu thân có hiện 
tượng mọc ra rễ. Mỗi mấu thân như vậy khi tách ra có thể 
thành một cây mới.
- Cây khoai tây sinh sản bằng thân củ.
- Cây sắn, rau muống, rau ngót có thể hình thành những cây 
mới từ các mấu trên thân. Quan sát vết cắt đoạn thân cây hoa hồng (hoặc hoa mười giờ, ) đã 
được cắm vào trong cát ẩm sau ba tuần và mô tả những gì quan sát 
được. Đoạn thân cây hoa hồng này có thể phát triển thành cây mới 
được không? Vì sao?
 - Sau một thời gian đoạn thân cây hoa hồng này nảy chồi, 
 mọc rễ ở các mấu thân.
 - Đoạn thân này có thể phát triển thành cây mới vì đã có đủ 
 rễ và chồi. 2. Sinh sản vô tính ở động vật: 2. Sinh sản vô tính ở động vật:
 ? Kể tên các hình thức sinh sản vô tính ở động vật. Quan sát hình 32.3 và phân biệt các hình thức sinh sản vô tính ở động vật theo gợi ý trong 
bảng 32.1. 2. Sinh sản vô tính ở động vật:
Quan sát hình 32.3 và phân biệt các hình thức sinh sản vô tính ở động vật theo gợi ý trong 
bảng 32.1. Tiêu chí Nảy chồi Trinh sản Phân mảnh
Khái - Từ cơ thể mẹ nảy ra một - Trứng không thụ - Cá thể mới được 
niệm cái chồi. Chồi này phát tinh mà phát triển sinh ra từ một mảnh 
 triển thành cá thể mới. thành cá thể mới. của cơ thể mẹ.
Đặc - Lúc đầu, cá thể mới phát 
 - Từ một mảnh khuyết 
điểm triển gắn liền với sinh vật - Cá thể mới luôn là 
 thiếu từ mẹ sẽ phát triển 
 mẹ. Sau khi trưởng thành, giống đực.
 đầy đủ thành một cá thể 
 mới tách hẳn khỏi cơ thể - Cá thể mới có vật 
 mới hoàn thiện.
 mẹ. chất di truyền khác 
 - Cá thể mới có vật chất di 
 - Cá thể mới có vật chất di cơ thể mẹ.
 truyền giống cơ thể mẹ.
 truyền giống cơ thể mẹ.
Ví dụ Thuỷ tức Ong, kiến, rệp Sao biển, đỉa, giun dẹp - OngOng chúa thợ và và ongong thợ chúađều đượcđược sinhsinh ra ranhư từ thếtrứng nàođã vàthụ vì tinh.sao chúngTuy nhiên, khácong nhau chúa về được 
 chăm hìnhsóc thái,trong vai mũ trò chúa của đànngay ong. từ bé và được cho ăn hoàn toàn bằng sữa ong chúa. Còn ấu 
 trùng ong thợ được nuôi trong các tổ thường và chỉ được cho ăn sữa ong chúa trong 3 ngày 
 đầu tiên rồi được nuôi bằng mật ong và phấn hoa cho tới khi trưởng thành.
- Về vai trò:
 + Ong chúa là một con ong cái phát triển hoàn chỉnh. Ong chúa có nhiệm vụ đẻ trứng để 
tăng quân đồng thời đảm bảo sự tồn tại của đàn ong. Đồng thời, con ong chúa còn có nhiệm 
vụ duy trì trật tự xã hội của đàn ong
+ Ong thợ đảm nhận tất cả các công việc nặng nhọc nhất trong đàn ong như xây tổ, chăm 
sóc ấu trùng, ong non và ong chúa, tìm kiếm thức ăn, phòng chống kẻ thù, 
 - Trong tổ ong có sự khác nhau về hình thái và vai trò của các loại ong chúa, ong thợ và ong 
 đực vì để đảm bảo trật tự xã hội trong một tổ ong.