Bài giảng Khoa học tự nhiên 7 (Cánh diều) - Bài 34: Các yếu tố ảnh hưởng tới sinh sản và điều khiển sinh sản ở sinh vật

 Ngày soạn Lớp Tiết Ngày dạy Tiết theo ppct
15.04.2024 7E,7B,7A,7C,7D 1,2,3,4,5 25.04.2024 131
 7C,7D,7A,7E,7B 26.04.2024 132
 7E,7A,7C,7B,7 02.05.2024 133 Câu hỏi 1. Theo dõi video sau về quá trình thụ 
tinh nhân tạo ở cá chép và trả lời câu hỏi sau:
1/ Quá trình thụ tinh nhân tạo ở cá chép có thể chịu ảnh 
hưởng của những yếu tố nào?
2/ Làm thế nào tạo được nhiều giống vật nuôi cây trồng 
mới, làm thế nào tạo được nhiều số lượng vật nuôi cây 
trồng mới một cách nhanh chóng?
 .. 
 . . Bài 34. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI SINH SẢN VÀ ĐIỀU KHIỂN 
 SINH SẢN Ở SINH VẬT
I. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH SẢN CỦA SINH VẬT
 NGHIÊN CỨU 
 THÔNG TIN SGK:
 (?) Nêu các yếu tố 
 ảnh hưởng đến sinh 
 sản của sinh vật HOẠT ĐỘNG NHÓM 
 Nghiên cứu thông tin mục I SGK tr. 156 – tr. 158 để 
 hoàn thành bảng sau:
Bài tập 2. Các yếu tố ảnh hưởng tới sinh sản của sinh vật
Nội dung Nhiệt Ánh Nước Chất dinh Di Hormone
 độ sáng dưỡng truyền
Ảnh 
hưởng
Ví dụ 
+ Nhóm 1,3: Tìm hiểu về yếu tố nhiệt độ và ánh sáng
+ Nhóm 2, 5: Tìm hiểu về yếu tố nước và chất dinh dưỡng
+ Nhóm 4,6: Tìm hiểu về yếu tố di truyền và hoocmone Nội dung Nhiệt độ Ánh sáng Nước Chất dinh dưỡng Di truyền Hormone
Ảnh Ảnh hưởng Cường độ Nước và Các chất dinh Ảnh Điều hòa 
hưởng
 đến sự ra chiếu sáng và độ ẩm ảnh dưỡng ảnh hưởng sinh sản 
 hoa, khả thời gian chiếu hưởng đến hưởng đến sự đến khả ở sinh 
 sáng trong 
 năng đẻ sự ra hoa, ra hoa, thụ năng ra vật
 ngày ảnh 
 trứng, tỉ lệ hưởng đến ra phát tán phấn, quá trình hoa, kết 
 giới tính hoa, đẻ trứng, quả, hạt, mang thai, quả, tỉ lệ 
 của sinh sinh sản của bào tử năng suất đẻ sinh 
 vật sinh vật trứng sản 
Ví dụ - Ở TV: cây - Ở TV: hoa - Ở TV: - Ở TV: Xoài, táo - Ở TV: ở - Ở TV: 
 lúa lúc tạo đào, hoa măng cụt, cà ra hoa muộn khi cà chua đủ kích thích 
 hạt do nhiệt cúc ra hoa chua ra ít nụ, thiếu lân. Cúc, 14 lá mới sự ra rễ, 
 độ quá thấp trong điều ít hoa khi hồng ra hoa nhỏ, ra hoa.. nầy chồi..
 thiếu nước. xấu khi thiếu đạm
 hạt sẽ bị lép kiện ánh sáng - Ở ĐV: ở - Ở ĐV: 
 Hoa giấy ra 
 - Ở ĐV: sinh yếu, ngày - Ở ĐV: thiếu lợn cỏ A quy định 
 hoa khi khô 
 ản của chuột ngắn dinh dưỡng ảnh Lưới đẻ 1- đặc điểm 
 cằn
 nhắt trăng - Ở ĐV: Gà hưởng đến sự 2 lứa/năm giới tính 
 diễn ra mạnh đẻ nhiều khi - Ở ĐV: sâu mang thai, thiếu trong khi như gà 
 ở nhiệt độ tăng thời gian non ăn lá lúa vitaminA, E giảm ở mèo đẻ trống biết 
 dưới 18 °C chiếu sáng đẻ nhiều khi năng suất đẻ 3-4 gáy 
 độ ẩm cao trứng ở gà lứa/năm
 (90%) (?) Nhận xét ảnh hưởng của độ ẩm đến sinh sản của 
 sâu ăn lá lúa
 Độ ẩm càng cao thì tỉ lệ đẻ trứng càng cao và ngược lại HOẠT ĐỘNG NHÓM 
1. Một số cây chỉ ra hoa, tạo quả vào mùa đông hoặc 
mùa hè. Theo em sự ra hoa, tạo quả của cây đó chịu 
ảnh hưởng rõ rệt của yếu tố môi trường nào?
2. Nêu những điều kiện cần chú ý khi cung cấp chất 
dinh dưỡng cho vật nuôi đảm bảo hiệu quả sinh sản?
3. Lấy ví dụ ở địa phương em:
a) Cây ra hoa một lần và cây ra hoa nhiều lần trong 
năm?
b) Động vật đẻ ít con và động vật đẻ nhiều con trong 
một lứa? 2. Nêu những điều kiện cần chú ý khi cung cấp chất 
dinh dưỡng cho vật nuôi đảm bảo hiệu quả sinh sản?
 Những điều kiện cần chú ý khi cung cấp chất 
 dinh dưỡng cho vật nuôi đảm bảo hiệu quả sinh 
 sản là đảm bảo đủ lượng, đủ chất, phù hợp với đặc 
 điểm sinh trưởng và phát triển
3. 
a) Cây ra hoa một lần trong năm: chôm chôm, mai, 
 nhãn, vải, bưởi, đào, 
 Cây ra hoa nhiều lần trong năm: hoa giấy, đồng 
 tiền, đu đủ, .
b) Động vật đẻ ít con: bò, ngựa, trâu, .
 Động vật đẻ nhiều con: chó, chuột, lợn, Bài 34. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI SINH SẢN VÀ ĐIỀU KHIỂN 
 SINH SẢN Ở SINH VẬT
I. Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh sản ở sinh vật
 Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh sản của sinh vật bao gồm:
 - Các yếu tố môi trường: Nhiệt độ, ánh sáng, nước, chất dinh 
 dưỡng,...
 - Yếu tố bên trong: Đặc điểm của loài, hoocmone sinh sản,...
 II. Điều khiển sinh sản ở sinh vật (?) Con người đã 
 điều khiển sinh sản 
 ở sinh vật bằng các 
 biện pháp nào?
 Điều khiển sinh 
 sản ở sinh vật
Điều chỉnh yếu tố Sử dụng hoocmone 
 môi trường nhân tạo HOẠT ĐỘNG NHÓM 
 Quan sát và đọc chú thích hình 34.2 SGK tr.159 – 
 Tr.160 để hoàn thành bảng sau:
 Bài tập 3. 
Điều khiển sinh sản ở sinh vật bằng điều chỉnh yếu tố môi trường
 Các yếu tố môi Ví dụ ở thực vật Ví dụ ở động vật
 trường
 . Phun phân bón lá khi cây nhãn bắt đầu Phun phân bón lá cho cây cam trước 
 ra hoa làm tăng năng suất quả nửa tháng làm cho quả chín đồng loạt
 Chất dinh dưỡng
Bổ sung chất khoáng (từ vỏ trứng, ốc, 
 hến, ) để vịt tăng tỉ lệ đẻ trứng Các yếu Ví dụ ở thực vật Ví dụ ở động vật
 tố môi 
 trường
 - Thắp đèn vào ban đêm làm cho Thắp đèn kéo dài thời 
Ánh sáng, 
 cây thanh long ra nhiều hoa hoặc gian chiếu sáng trong 
nhiệt độ
 ra hoa trái vụ ngày làm cho gà có 
 - Điều khiển ánh sáng cho hoa cúc thể đẻ 2 trứng/ngày
 nở sớm
 - Giảm lượng nước tưới để đất khô 
Độ ẩm, hạn để quýt ra hoa đồng loạt
nước - Phun nước (nước ấm hoặc nước 
 lạnh để điều khiển cây đào ra hoa
 - Phun phân bón lá cho cây cam 
Chất dinh Bổ sung chất khoáng 
 trước nửa tháng làm cho quả chín (từ vỏ trứng, ốc, 
dưỡng
 đồng loạt hến, ) để vịt tăng tỉ 
 - Phun phân bón lá khi cây nhãn bắt lệ đẻ trứng
 đầu ra hoa làm tăng năng suất quả Điều khiển sinh 
 sản ở sinh vật
 Điều chỉnh yếu tố Sử dụng hoocmone 
 môi trường nhân tạo
(?) Quá trình sinh sản của sinh vật được điều 
hòa chủ yếu bởi yếu tố nào? Hoạt động cá nhân, tìm hiểu thông tin SGK 
mục II.2 tr.160 trả lời câu hỏi:
1. Nêu vai trò của hormone nhân tạo trong 
điều khiển sinh sản ở sinh vật?
2. Nêu một số ví dụ về sử dụng hormone nhân 
tạo điều khiển sinh sản ở cây trồng, vật nuôi? Bài 34. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI SINH SẢN VÀ ĐIỀU KHIỂN 
 SINH SẢN Ở SINH VẬT
I. Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh sản ở sinh vật
 Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh sản của sinh vật bao gồm:
 - Các yếu tố môi trường: Nhiệt độ, ánh sáng, nước, chất dinh 
 dưỡng,...
 - Yếu tố bên trong: Đặc điểm của loài, hoocmone sinh sản,...
 II. Điều khiển sinh sản ở sinh vật
 - Quá trình sinh sản của sinh vật được điều hòa chủ yếu bởi 
 các hoocmone
 - Con người sử dụng hoocmone và các kĩ thuật nhân giống 
 để:
 + Điều khiển quá trình sinh sản ở thực vật như kích thích sự 
 ra hoa sớm, tăng sự đậu quả, nhân nhanh giống cây,...
 + Điều khiển sinh sản ở động vật theo hướng điều khiển số 
 con, số trứng, giới tính. VẬN DỤNG
1. Lấy thêm ví dụ về điều khiển sinh sản ở sinh vật bằng 
điều chỉnh các yếu tố môi trường có ở địa phương em?
2. Nêu những khó khăn và thuận lợi trong việc điều khiển 
sinh sản ở cây trồng bằng điều chỉnh các yếu tố môi trường 
khi trồng ngoài tự nhiên và trong nhà kính
3. Khi sử dụng các chất kích thích điều khiển sinh sản ở 
sinh vật cần lưu ý điều gì? Vì sao?
4. Có ý kiến cho rằng không nên sử dụng hormone nhân 
tạo điều khiển sinh sản ở động vật. Em có đồng ý với ý 
kiến này không? Vì sao? LUYỆN TẬP
Em hãy tóm tắt nội dung bài học dưới dạng 
sơ đồ tư duy vào vở ghi.