Bài giảng Ngữ Văn 8 - Bài 1: Truyện ngắn - Thực hành đọc hiểu: Người mẹ vườn cau

 1. Đọc – chú thích
 a. Đọc
 Bảng kiểm kĩ năng đọc truyện ngắn
 Tiêu chí Có Không
 Đọc trôi chảy, không bỏ từ, thêm từ
 Ngắt giọng phù hợp
 Giọng đọc chậm rãi, nhẹ nhàng
 Thể hiện được cảm xúc của nhân vật b. Giải nghĩa từ khó
 Lẹp nhẹp Tiếng do vật ướt và dính lại mà phát ra
 Oành oạch Mô phỏng tiếng ngã mạnh và liên tiếp xuống nền đất
 Tong tong Chỉ tiếng nước nhỏ thành giọt nhanh, đều đều từ trên 
 cao.
 Không tập trung vào một thời gian mà rải ra mỗi lúc 
 Lai rai một ít, kéo dài, ở đây chỉ bữa rượu kéo dài. b. Giải nghĩa từ khó
 Méc Mách, nói cho ai đó biết điều gì đấy.
 Nói lan man từ câu chuyện này đến câu chuyện khác 
 Huyên thuyên mà không có hồi kết.
 Tòn tọt (uống) rất nhanh và nhiều.
 Bỗ bã Vụng về, thô lỗ, không có ý tứ, ở đây muốn đề cập 
 đến cách nói gần gũi, thân thuộc, không khoảng cách 2. Tìm hiểu chung
 a. Tác giả
 - Nguyễn Ngọc Tư, sinh năm 1976
 - Quê quán: xã Tân Duyệt, huyệt Đầm Dơi, tỉnh 
 Cà Mau.
 - Phong cách sáng tác: gần gũi, bình dị, giọng 
 văn đậm chất Nam Bộ, mềm mại nhưng vô cùng 
 sâu cay về số phận và cuộc đời éo le chìm nổi.
 - Sáng tác tiêu biểu: Ngọn đèn không tắt, Nước 
 chảy mây trôi, Giao thừa, Cánh đồng bất tận, 2. Tìm hiểu chung
 b. Tác phẩm
 - Xuất xứ Trích “Xa xóm mũi”
 - Thể loại Truyện ngắn
 - Nhân vật + Bà – Người mẹ vườn cau
 + Bố tôi 2. Tìm hiểu chung
 b. Tác phẩm
 + Phần 1 (từ đầu đến ngủ với 
 - Bố cục bà nghe ba): Hoàn cảnh của 
 người mẹ vườn cau.
 + Phần 2 (tiếp theo đến ba tôi 
 chuyển công tác lên tỉnh): tình 
 cảm của người mẹ vườn cau.
 + Phần 3 (phần còn lại): Ý 
 nghĩa, giá trị công lao của người 
 mẹ. 2. Tìm hiểu chung
 b. Tác phẩm
 - Sự việc chính
 Tôi được bố đưa về thăm bà và nghe câu chuyện về sự hi sinh của 
 bà. Tôi cảm thấy xúc động, thương bà vô hạn.
 Bố bận công việc ở thành phố, lãng quên bà ở quê.
 Bà gửi cho bố xâu ếch đồng và và lời nhắn nhủ. - Ngôi kể Ngôi thứ nhất (nhân vật “tôi”)
 Tá c duṇ g: Cho thấy cái nhìn và cảm nhận chủ quan 
 của nhân vật tôi về sự việc trong truyện, từ góc nhìn 
 trẻ thơ người đọc sẽ có nhiều giải nghĩa khác nhau về 
 văn bản.
- Đề tài Người mẹ - Chủ đề Lòng biết ơn, thái độ sống 
 uống nước nhớ nguồn.
 - Nhan đề “Người mẹ vườn cau”
 + Không phải tên riêng, không nhắc đến một người mẹ 
 nào cụ thể.
 + Gợi ra sự gần gũi, thân thuộc. - Cốt truyện
Mở đầu tác phẩm tác Sau đó nhân vật Cuối cùng kết 
giả đã nhắc đến việc bắt đầu dòng hồi truyện bài văn của 
làm văn về mẹ, với đề tưởng về người nhân vật tôi tuy 4 
bài mở nhưng nhân bà điểm nhưng không 
vật “tôi” vẫn không hề buồn vì tả về mẹ 
thể nghĩ ra không nên đâu chỉ bằng vài câu.
bắt đầu như nào.
 Cốt truyện gần gũi, kể theo dòng hồi tưởng của nhân vật 
 “tôi”. Hoạt động nhóm
- Hình thức nhóm bốn
- Tìm hiểu nhân vật “người mẹ vườn cau”
- Thời gian: 10 phút * Ngôi nhà
- Con đường đến nhà bà là con đường đá, những 
khi trời mưa đường bùn ướt nhẹp.
- Nhà bà là nhà mái lá nhỏ xíu.
* Hoàn cảnh sống
- Nội sống một mình
- Ban thờ con thấp lè tè la ba chiếc lư đồng nghi 
ngút khói hương
* Công việc: Làm nghề bán ve chai, đưa thư, 
mang thức ăn, tin tức, 
 → Cuộc sống giản dị, đơn sơ nhưng cô quạnh, đìu hiu. *Hình dáng
 *Hành động
- Gầy gò, cười phô → Sự quan sát tỉ mỉ + 
cả lợi - Đón hai ba con. BPNT liệt kê, miêu tả 
- Còm cõi, nụ cười - Gắp thức ăn. Sự hi sinh thầm 
phúc hậu, đôi mắt - Ôm tôi ngồi võng. lặng của người mẹ già, 
già nua và nheo - Mắc mùng cho tôi cả một đời vất vả, lam 
 lũ, nhưng vẫn luôn là 
nheo ngủ.
 hậu phương vững chắc 
 cho những đứa con 
 của mình đi chiến đấu 
 bảo vệ Tổ quốc. Nội ôm tôi vào lòng, ngồi trên võng bố đưa kèn kẹt. Các chú thỉnh 
thoảng lại cười vang. Nội cũng cười, trông nội cười vui lắm, cái 
vui như thức dậy sau đêm dài vươn mình ngắm bình minh.
 Niềm vui giản dị và đơn sơ của nội khi 
 được chứng kiến cảnh sum họp, ấm 
 áp và quây quần sau những tháng 
 ngày cô quạnh, đìu hiu 1 mình.