Bài giảng Ngữ Văn 8 - Bài 23: Hịch tướng sĩ

 Tt ĐỀ MỤC BÀI GIẢNG
I TÌM HIỂU CHUNG
 1. Tác giả
 2. Tác phẩm
II TÌM HIỂU VĂN BẢN
 1. Nêu gương trung thần, nghĩa sĩ
 2. Tình hình đất nước và nỗi lòng chủ tướng
 3. Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai
 4. Nhiệm vụ cấp bách cần làm
III TỔNG KẾT
 1. Nội dung
 2. Nghệ thuật I Đọc- chú thích 
1 Tác giả
 § Trần Quốc Tuấn (1231?-1300) là danh 
 tướng kiệt xuất của dân tộc
 § Là người có tài năng, văn võ song toàn.
 § Là người có công lao lớn trong cuộc 
 kháng chiến chống quân Mông- 
 Nguyên lần thứ 2 (1285) và lần thứ 3 
 (1287- 1288) Tượng đài Trần Hưng Đạo Tượng đài Trần Hưng Đạo 
 tại TP Vũng Tàu tại Nam Định Tín 
ngưỡng 
 Thờ 
 Đức 
 Thánh 
 Trần 
trên mọi 
 miền 
 đất 
 nước Đền thờ 
Đức Thánh 
Trần ngày 
lễ hội tháng 
 Tám âm 
 lịch hàng 
năm tại xã 
Hưng Đạo 
(Chí Linh, 
Hải Dương) Dựng 
lại Hội 
 nghị 
 Bình 
Than tại 
bến Lục 
Đầu tại 
 Chí 
 Linh 
 (Hải 
Dương) I TÌM HIỂU CHUNG
2 Tác phẩm I TÌM HIỂU CHUNG
2 Tác phẩm
 Ra đời trước cuộc kháng chiến 
 chống Mông – Nguyên lần thứ 2 
 Dụ chư tỳ tướng hịch 
 (1285) nhằm nêu cao quyết tâm Tên 
 văn
 đánh giặc, thắng giặc HCST tiếng 
 Hán
 Thể 
 Nghị luận PTBĐ Hịch
 loại I TÌM HIỂU CHUNG
2 Tác phẩm Các em hãy sắp xếp các 
 ý sau sao cho phù hợp 
 với từng thể loại?
 HOẠT Viết bằng văn vần, biền ngẫu hoặc văn xuôi
 ĐỘNG
 Dùng để cổ động, thuyết phục kêu gọi đấu tranh.
 NHÓM
 Dùng để ban bố mệnh lệnh
 Hịch Chiếu Vua viết cho nhân dân
 Vua chúa, tướng lĩnh viết cho nhân dân, binh sĩ.
 Viết bằng văn biền ngẫu I TÌM HIỂU CHUNG
2 Tác phẩm
 Hịch Chiếu
 Viết bằng văn biền ngẫu Viết bằng văn vần, biền ngẫu 
 hoặc văn xuôi
 Vua chúa, tướng lĩnh viết cho 
 nhân dân, binh sĩ. Vua viết cho nhân dân
 Dùng để cổ động, thuyết phục Dùng để ban bố mệnh lệnh
 kêu gọi đấu tranh. I TÌM HIỂU CHUNG
2 Tác phẩm
 Từ đầu “còn lưu Tiếp “vui lòng” 
 tiếng tốt” (Tình hình đất 
 (Nêu gương 1 nước hiện tại và 
 trung thần nghĩa sĩ) 2 nỗi lòng của chủ 
 Bố tướng)
 cục
 Còn lại Tiếp “không 
 (Nêu nhiệm vụ 4 3 muốn được 
 cấp bách, khích lệ không ?” 
 tinh thần chiến (Phân tích 
 đấu) phải trái, làm rõ 
 đúng sai) BẢNG SO SÁNH
 P1: Nêu vấn đề LĐ1: Nêu gương trung thần 
 nghĩa sĩ trong sử sách 
 SƠ ĐỒ P2: Nêu truyền thống vẻ vang SƠ ĐỒ 
 LĐ2: Lột tả sự ngang ngược 
 trong sử sách để tạo sự tin 
KẾT CẤU và tội ác của kẻ thù và đồng KẾT 
 tưởng
 CHUNG thời nói lên lòng căm thù giặc CẤU 
 CỦA BÀI 
CỦA THỂ 
 P3: Nhận định tình hình, phân HỊCH 
 LOẠI LĐ3: Phân tích phải trái, làm 
 tích phải trái để gây lòng căm 
 rõ đúng sai TƯỚNG 
 HỊCH
 thù giặc SĨ
 P4: Kết thúc vấn đề LĐ4: Nêu nhiệm vụ cấp bách 
 Nêu chủ trương cụ thể để kêu để khích lệ tinh thần chiến đấu
 gọi đấu tranh II TÌM HIỂU CHI TIẾT
 1 Nêu gương trung thần, nghĩa sĩ
 Kỉ Tín, Do Vu, Vương Công Kiên, 
 Những Tướng Cốt Đãi Ngột Lang
 tấm 
 gương 
 Dự Nhượng, Sẵn sàng chết vì 
 trung Gia thần Kính Đức
 thần, vua, vì chủ tướng, 
 nghĩa hoàn thành xuất 
 sĩ Quan nhỏ Thân Khoái sắc nhiệm vụ. II TÌM HIỂU CHI TIẾT
 1 Nêu gương trung thần, nghĩa sĩ
 * Nghệ thuật: Liệt kê, sử dụng 
 dẫn chứng tiêu biểu....
 Như một luận cứ làm cơ sở 
 cho lập luận nhằm khích 
 lệ lòng trung quân ái quốc, 
 ý chí lập công danh của 
 tướng sĩ. II TÌM HIỂU CHI TIẾT
 2 Tình hình đất nước và nỗi lòng chủ tướng
 a. Tình hình đất nước
 Huống chi ta cùng các người sinh phải thời loạn lạc, lớn gặp buổi gian nan. Ngó thấy sứ 
 giặc đi lại nghênh ngang ngoài đường, uốn lưỡi cú diều mà sỉ mắng triều đình, đem 
 thân dê chó mà bắt nạt tể phụ, thác mệnh Hốt Tất Liệt mà đòi ngọc lụa, để thỏa lòng 
 tham không cùng, giả hiệu Vân Nam Vương mà thu bạc vàng, để vét của kho có hạn. 
 Thật khác nào như đem thịt mà nuôi hổ đói, sao cho khỏi để tai vạ về sau.
 Tội - Sứ giặc đi lại nghênh ngang
 ác - Uốn lưỡi cú diều sỉ mắng Giặc ngang 
 - Đem thân dê chó bắt nạt tể phụ
 ngược, hống 
 của - Đòi ngọc lụa thỏa lòng tham
 giặc - Thu bạc vàng để vét của kho hách II TÌM HIỂU CHI TIẾT
 2 Tình hình đất nước và nỗi lòng chủ tướng
 a. Tình hình đất nước
 Huống chi ta cùng các người sinh phải thời loạn lạc, lớn gặp buổi gian nan. Ngó thấy sứ 
 giặc đi lại nghênh ngang ngoài đường, uốn lưỡi cú diều mà sỉ mắng triều đình, đem 
 thân dê chó mà bắt nạt tể phụ, thác mệnh Hốt Tất Liệt mà đòi ngọc lụa, để thỏa lòng 
 tham không cùng, giả hiệu Vân Nam Vương mà thu bạc vàng, để vét của kho có hạn. 
 Thật khác nào như đem thịt mà nuôi hổ đói, sao cho khỏi để tai vạ về sau.
 Tình 
 hình - Thời loạn lạc Tình thế nguy 
 đất - Buổi gian nan kịch của đất nước
 nước II TÌM HIỂU CHI TIẾT
 2 Tình hình đất nước và nỗi lòng chủ tướng
 a. Tình hình đất nước
 * Nghệ thuật: ẩn dụ, vật hóa, 
 nhịp dồn dập, lời văn gợi tả
 Thể hiện sự khinh bỉ, căm 
 phẫn của tác giả. Đồng 
 thời khơi gợi lòng căm thù 
 giặc và nỗi nhục mất nước II TÌM HIỂU CHI TIẾT
 2 Tình hình đất nước và nỗi lòng chủ tướng
 b. Nỗi lòng chủ tướng II TÌM HIỂU CHI TIẾT
 2 Tình hình đất nước và nỗi lòng chủ tướng
 b. Nỗi lòng chủ tướng
 Tột cùng Tột cùng Tột cùng Tột cùng 
 lo lắng đau xót căm uất hi sinh
 mất ăn, ruột đau như cắt, xả thịt lột da, dẫu cho trăm 
 mất ngủ nước mắt đầm đìa nuốt gan uống thân này 
 máu quân thù vui lòng