Bài giảng Ngữ Văn 8 - Bài 31: Văn bản tường trình

 TIẾT 126:
 VĂN BẢN TƯỜNG TRÌNH I. ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN TƯỜNG TRÌNH
 1. Tìm hiểu ví dụ (SGK trang 133, 134) Văn bản 1 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
 Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
 Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 12 tháng 1 năm 2004
 BẢN TƯỜNG TRÌNH
 Về việc nộp bài chậm
 Kính gửi: Cô Nguyễn Thị Hương, giáo viên Ngữ văn lớp 8A
 Em là Phạm Việt Dũng, học sinh lớp 8A Trường THCS Bình Minh, xin phép được tường trình với cô 
một việc như sau:
 Vừa qua, cô dặn chúng em viết bài tập làm văn ở nhà và nộp bài cho cô vào ngày 10 tháng 1 năm 
2004. Không may, bố em bị ốm phải nằm viện. Em phải giúp mẹ em chăm sóc bố nên không kịp viết bài 
văn theo đúng yêu cầu của cô.
 Em xin cam đoan sự việc trên là có thực và xin cô cho phép em nộp bài vào ngày 15 tháng 1 năm 2004.
 Người làm tường trình
 Phạm Việt Dũng Văn bản 2 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
 ? Trong các văn bản: Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
 - Ai là người viết, viết cho ai? 
 - Mục Thanh Hóa, ngày 10 tháng 3 năm 2004 đích viết là gì? 
 - Thái độ của người viết với sự việc 
 được tường trình như thế nào? BẢN TƯỜNG TRÌNH
 Về việc mất xe đạp
 Kính gửi: Thầy Hiệu trưởng Trường THCS Hòa Bình
 Em là Vũ Ngọc Kí, học sinh lớp 8B Trường THCS Hòa Bình, xin phép được tường trình với Nhà 
 trường một việc như sau:
 Sáng thứ tư ngày 10 tháng 3 năm 2004, em có gửi một chiếc xe đạp mi-ni Nhật màu xanh cẩm 
 thạch tại nhà trông giữ xe của trường. Sau giờ học, vì phải ở lại họp các đội trưởng Sao đỏ nên em về 
 muộn. Tan họp, em đến lấy xe thì xe của em không còn mà chỉ có một chiếc xe mi-ni Trung Quốc cũng 
 màu xanh cẩm thạch. Em tin là bạn nào đó đã vô ý lấy nhầm xe. Vậy em làm bản tường trình này báo 
 cáo để Nhà trường biết và giúp em tìm lại chiếc xe của mình.
 Người làm tường trình
 Vũ Ngọc Kí CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
 Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
 Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 12 tháng 1 năm 2004
 BẢN TƯỜNG TRÌNH
 Về việc nộp bài chậm
 Kính gửi: Cô Nguyễn Thị Hương, giáo viên Ngữ văn lớp 8AKính gửi: Cô Nguyễn Thị Hương, giáo viên Ngữ văn lớp 8A Người nhận
 Em là Phạm Việt Dũng, học sinh lớp 8A Trường THCS Bình Minh,Minh, xin phép được Người viết
tường trình với cô một việc như sau:
 Vừa qua, cô dặn chúng em viết bài tập làm văn ở nhà và nộp bài cho cô vào ngày 10 
tháng 1 năm 2004. Không may, bố em bị ốm phải nằm viện. Em phải giúp mẹ em chăm Mục đích
sóc bố nên không kịp viết bài văn theo đúng yêu cầu của cô.
 Em xin cam đoan sự việc trên là có thực và xin cô cho phép em nộp bài vào ngày 15 Thái độ
tháng 1 năm 2004.
 Người làm tường trình
 Phạm Việt Dũng CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
 Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
 Thanh Hóa, ngày 10 tháng 3 năm 2004
 BẢN TƯỜNG TRÌNH
 Về việc mất xe đạp
 Kính gửi: Thầy Hiệu trưởng Trường THCS Hòa BìnhKính gửi: Thầy Hiệu trưởng Trường THCS Hòa Bình Người nhận
 Em là Vũ Ngọc Kí, học sinh lớp 8B Trường THCS Hòa Bình, Bình, xin phép được tường trình với Người viết
Nhà trường một việc như sau:
 Sáng thứ tư ngày 10 tháng 3 năm 2004, em có gửi một chiếc xe đạp mi-ni Nhật màu xanh 
cẩm thạch tại nhà trông giữ xe của trường. Sau giờ học, vì phải ở lại họp các đội trưởng Sao đỏ 
nên em về muộn. Tan họp, em đến lấy xe thì xe của em không còn mà chỉ có một chiếc xe mi-ni 
Trung Quốc cũng màu xanh cẩm thạch. Em tin là bạn nào đó đã vô ý lấy nhầm xe. Vậy em làm 
bản tường trình này báo cáo để Nhà trường biết và giúp em tìm lại chiếc xe của mình.bản tường trình này báo cáo để Nhà trường biết và giúp em tìm lại chiếc xe của mình. Mục đích
 Người làm tường trình
 Vũ Ngọc Kí I. ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN TƯỜNG TRÌNH
 1. Tìm hiểu ví dụ (SGK trang 133, 134)
 2. Nhận xét
 Văn bản 1 Văn bản 2
 Người viết Học sinh nộp bài muộn Học sinh bị mất xe Người có liên quan đến 
 (Phạm Việt Dũng) (Vũ Ngọc Kí) sự việc
 Người nhận Cô giáo dạy môn Ngữ Thầy hiệu trưởng Cá nhân hoặc cơ quan có 
 văn (Nguyễn Thị Hương) trường THCS Hòa Bình thẩm quyền
 Để cô giáo biết lí do Để nhà trường biết sự Mức độ trách nhiệm, 
 Mục đích không viết và nộp bài tập việc bị lấy nhầm xe trình bày thiệt hại
 làm văn đúng yêu cầu đạp và giúp tìm lại xe
 Thái độ Trung thực => Ghi nhớ 1, 2
 Khái niệm, loại văn bản trình bày thiệt hại hay mức độ trách nhiệm 
 mục đích của người tường trình trong các sự việc xảy ra gây hậu 
 quả cần phải xem xét.
 ĐẶC 
 ĐIỂM Người viết người có liên quan đến sự việc
 VĂN 
 BẢN cá nhân hoặc cơ quan có thẩm quyền xem xét và giải 
 Người nhận
TƯỜNG quyết.
TRÌNH II. CÁCH LÀM VĂN BẢN TƯỜNG TRÌNH
 1. Tình huống cần làm văn bản tường trình II. CÁCH LÀM VĂN BẢN TƯỜNG TRÌNH
 1. Tình huống cần làm văn bản tường trình
 Tình huống sau đây cần viết văn bản tường trình, đúng hay sai.
 Tình huống Viết văn bản 
 tường trình
 a) Lớp em tự ý đi tham quan mà không xin phép thầy, cô giáo chủ nhiệm Đúng
 b) Em làm hỏng dụng cụ thí nghiệm giờ thực hành Đúng
 c) Một số học sinh nói chuyện riêng làm mất trật tự trong giờ học Sai
 d) Gia đình em bị kẻ gian đột nhập lấy trộm tài sản Đúng II. CÁCH LÀM VĂN BẢN TƯỜNG TRÌNH
 1. Tình huống cần làm văn bản tường trình
 2. Cách làm văn bản tường trình Quốc hiệu, tiêu ngữ CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
 Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Địa điểm, ngày tháng năm Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 12 tháng 1 năm 2004
Tên văn bản BẢN TƯỜNG TRÌNH
 Về việc nộp bài chậm
Người (cơ quan) nhận Kính gửi: Cô Nguyễn Thị Hương, giáo viên Ngữ văn lớp 8A
Người tường trình Em là Phạm Việt Dũng, học sinh lớp 8A Trường THCS Bình Minh, xin phép 
 được tường trình với cô một việc như sau:
Nội dung tường Vừa qua, cô dặn chúng em viết bài tập làm văn ở nhà và nộp bài cho cô vào ngày 
trình 10 tháng 1 năm 2004. Không may, bố em bị ốm phải nằm viện. Em phải giúp mẹ em chăm 
 sóc bố nên không kịp viết bài văn theo đúng yêu cầu của cô.
Lời đề nghị Em xin cam đoan sự việc trên là có thực và xin cô cho phép em nộp bài vào ngày 
hoặc cam đoan 15 tháng 1 năm 2004.
 Người làm tường trình
Chữ kí và họ tên người 
tường trình
 Phạm Việt Dũng Một văn bản tường trình cần có các mục sau:
 Quốc hiệu, tiêu ngữ
Thể thức Địa điểm, ngày tháng năm
mở đầu
 TÊN VĂN BẢN 
 Người (cơ quan) nhận
Nội dung Người tường trình
 Trình bày cụ thể: thời gian, địa điểm, nguyên nhân, hậu quả, ai chịu 
 trách nhiệm
Thể thức Lời đề nghị hoặc cam đoan
kết thúc Chữ kí và họ tên người tường trình Bài tập nhanh: Hãy nhận xét cách sử dụng từ ngữ, kiểu câu, biện pháp tu từ 
trong 2 đoạn tường trình dưới đây. Từ đó, cho biết nên chú ý những gì khi viết 
nội dung tường trình?
 Vừa mới hôm nào, cô dặn chúng em viết bài tập Vừa qua, cô dặn chúng em viết bài tập làm 
làm văn ở nhà và nộp bài cho cô vào ngày 10 tháng 1 văn ở nhà và nộp bài cho cô vào ngày 10 tháng 1 
năm 2004. Không may, bố em bị ốm phải nằm viện. Ôi! năm 2004. Không may, bố em bị ốm phải nằm 
Cô có biết em buồn và lo lắng như thế nào không ạ? Ở viện. Em phải giúp mẹ em chăm sóc bố nên 
trong viện chăm sóc bố mà nghĩ đến bài tập làm văn không kịp viết bài văn theo đúng yêu cầu của cô. 
chưa hoàn thành lòng em như có lửa đốt. Em xin cam đoan sự việc trên là có thực và 
 Mong cô hiểu được lòng em và hãy thông cảm cho xin cô cho phép em nộp bài vào ngày 15 tháng 1 
đứa học trò tội nghiệp này! năm 2004.
 - Câu cảm thán, câu nghi vấn, câu cầu - Câu trần thuật, đúng ngữ pháp.
 khiến, câu rút gọn, câu đặc biệt - Ngôn ngữ khách quan, nghiêm túc
 - Ngôn ngữ mang đậm màu sắc chủ - Không sử dụng biện pháp tu từ 
 quan, bày tỏ tình cảm cá nhân
 - Biện pháp tu từ: so sánh
 ĐÚNG
 SAI GHI NHỚ
 Khái niệm, loại văn bản trình bày thiệt hại hay mức độ trách nhiệm 
 mục đích của người tường trình trong các sự việc xảy ra gây hậu 
 quả cần phải xem xét.
 ĐẶC 
 ĐIỂM Người viết người có liên quan đến sự việc
 VĂN 
 BẢN cá nhân hoặc cơ quan có thẩm quyền xem xét và giải 
 Người nhận
TƯỜNG quyết.
TRÌNH
 tuân thủ thể thức 
 Cách làm
 trình bày đầy đủ, chính xác thời gian, địa điểm, sự việc, 
 họ tên những người liên quan cùng đề nghị của người viết; 
 có đầy đủ người gửi, người nhận, ngày tháng, địa điểm II. CÁCH LÀM VĂN BẢN TƯỜNG TRÌNH
 1. Tình huống cần làm văn bản tường trình
 2. Cách làm văn bản tường trình
 Tên văn bản dùng chữ in hoa
 Chừa khoảng cách hơn một dòng giữa các phần quốc hiệu 
 và tiêu ngữ; địa điểm và thời gian làm tường trình, tên văn 
 LƯU bản và nội dung tường trình để dễ phân biệt
 Ý Không viết quá sát lề giấy bên trái, không để phần trên trang 
 giấy có khoảng trống quá lớn
 Dùng câu trần thuật ngắn gọn, chính xác, ngôn từ mang màu 
 sắc khách quan, không dùng từ nhiều nghĩa, không dùng 
 biện pháp tu từ Các bước làm văn bản tường trình
 - Viết tay
 - Đánh máy
1. Phân tích - Điền theo mẫu
 tình huống
 Người viết, người nhận, thời gian, sự 
 2. Phác thảo ý việc, nguyên nhân, hậu quả, mức độ 
 trách nhiệm
 - Đúng thể thức
 3. Tạo lập văn 
 bản - Nội dung đầy đủ, 
 trung thực
 4. Đọc lại và 
 sửa chữa TRÌNH BÀY VĂN BẢN IN
Tham khảo Thông tư số 01/2011/TT-BNV của Bộ Nội vụ ra ngày 19 
tháng 01 năm 2011 Hướng dẫn thể thức và kỹ thuật trình bày văn bản 
hành chính III. LUYỆN TẬP
 Bài tập 1: Lựa chọn loại văn bản hành chính phù hợp với các tình 
 huống sau và giải thích lí do.
 a. Lớp em xin phép nhà trường cho xây dựng tủ sách dùng chung.
 b. Em mong muốn tham gia Câu lạc bộ Tin học của nhà trường.
 c. Lớp em cần trình bày với cô Tổng phụ trách về kết quả hưởng ứng 
 phòng chống dịch covid: làm mũ chống giọt bắn, vẽ tranh, làm video 
 tuyên truyền 
 d. Cô giáo chủ nhiệm phát hiện em nghịch ngợm làm hỏng nhiệt kế điện 
 tử của lớp, yêu cầu trình bày rõ sự việc.