Bài giảng Ngữ Văn 8 - Bài 8: Truyện lịch sử và tiểu thuyết - Thực hành tiếng Việt

 Tình huống 1 Tình huống 2 Tình huống 3
Trong giờ học Ngày mai là chủ Trong buổi diễn văn 
môn Ngữ văn, nhật, Trang mời nghệ của trường, lớp 
Mai để quên bút ở em tới nhà cùng 8A có trình diễn tiết 
nhà nên phải nhau học bài và ăn mục hát múa “Thịnh 
mượn em. Em sẽ cơm trưa. Nếu là Vượng Việt Nam sáng 
trả lời Mai như thế em, khi nhận được ngời”. Hãy đặt câu 
nào? lời mời, em sẽ trả thể hiện ý kiến của 
 lời Trang như thế em sau khi lắng nghe 
 nào? tiết mục đó. Bài 8: 
 TRUYỆN LỊCH SỬ 
 VÀ TIỂU THUYẾT
Thực hành tiếng Việt I. Lý thuyết Câu khẳng định Câu phủ định
 Là câu dùng để thông báo, xác nhận sự Là câu dùng để thông 
 tồn tại của một sự vật, sự việc nhất định. báo, xác nhận không có 
Khái 
 sự vật, sự việc hoặc bác 
niệm
 bỏ một ý kiến, một nhận 
 định nào đó.
 - Câu khẳng định thường không chứa các - Thường có các từ ngữ 
 từ ngữ mang ý nghĩa phủ định mang nghĩa phủ định 
 - Chứa 2 từ phủ định (phủ định + phủ như: không, chưa, chẳng, 
Hình 
 định = khẳng định) không phải, chẳng phải, 
thức
 - Hoặc đặt các từ ngữ mang nghĩa phủ đâu (có), có .đâu, làm 
 định sau một từ ngữ phiếm chỉ (ai, gì, gì, làm sao, 
 nào, ) II. THỰC HÀNH Bài tập 1
 Ví dụ Kiểu câu Đặc điểm hình thức và ý nghĩa
a. Tất cả những điều ấy, ho ̣ Câu phủ định Trong câu có từ "làm sao". 
làm sao hiểu đươc̣ rõ ràng, Câu xác nhận không tồn tại sự việc 
đích xác. (Ngô gia văn phái) nêu trong câu
b. Hôm sau, vua Quang Câu khẳng định Câu không chứa các từ ngữ phủ định
Trung ha ̣ lêṇ h tiến quân Câu xác nhận sự tồn tại của việc vua 
(Ngô gia văn phái) Quang Trung hạ lệnh tiến quân.
c. Các quân đều nghiêm Câu khẳng định Câu không chứa các từ ngữ phủ định. 
chỉnh đôị ngũ mà đi (Ngô gia Xác nhận sự tồn tại của sự việc Các 
văn phái) quân đều nghiêm chỉnh đội ngũ mà đi
d. Chi ̣ Dâụ vâñ chưa nguôi Câu phủ định Trong câu có từ “chưa". 
cơn giâṇ (Ngô Tất Tố) Câu xác nhận không tồn tại sự việc 
 nêu trong câu Bài tập 2
 Câu Mục đích Giải thích
 Hỏi Khẳng Phủ 
 định định
a (1) Tổng đốc ho ̣ Tôn đem thứ - Có đặc điểm hình thức của câu hỏi 
quân nhớ nhà kia mà chống (từ sao, dấu ?)
choị , thì đic̣ h sao cho nổi? - Nhưng về nghĩa không dùng để hỏi 
 mà để bác bỏ khả năng chống chọi 
 quân tổng đốc họ Tôn đối với quân 
 Tây Sơn
a (2) Ho ̣chẳng qua chỉ là ngườ i - Không chứa từ ngữ phủ định (chẳng 
khách, chuyến này sang cũng qua là từ tổ hợp biểu thị mức độ hạn 
cốt xem sư ̣ thế khó hay dê ̃ để chế của sự vật)
liêụ bề tiến lui mà thôi. - Xác nhận sự tồn tại của sự việc nêu 
 trong câu. Câu Mục đích Giải thích
 Hỏi Khẳng Phủ 
 định định
a (3) Nhưng còn nhà nướ c của - Đều có đặc điểm của câu hỏi (dấu 
ta thì sao? hỏi chấm, từ chăng)
a (4) Thái hâụ có thể chaỵ sang Đều được dùng với mục đích hỏi
đất Trung Hoa môṭ chuyến nữa 
chăng?
b. (1) Tư ̣ vương trẻ tuổi, chưa - Có từ nghi vấn “sao” và dấu hỏi 
từ ng trải công viêc̣ , trướ c đây chấm
tớ i đón chào ta ở Laṇ g Sơn, sao Đều được dùng với mục đích hỏi
không nói cho rõ? 
b (2) Bấy giờ , nhân khi ta - Có hình thức của câu hỏi “há chẳng, 
thắng, đè bep̣ ngay lúc chúng hay sao” và dấu hỏi chấm.
đang khốn đốn, há chẳng dê ̃ - Về nghĩa: không dung để hỏi mà để 
dàng hơn hay sao? xác nhận sự tồn tại của sự việc nêu 
 trong câu Bài tập 3
 Câu khẳng định Câu khẳng định có chứa 2 lần từ phủ định
a. Ai cũng muốn đuổi chúng đi (Ngô Ví dụ: Không ai không muốn đuổi chúng đi
gia văn phái)
b. Ngày nào Thi ̣ Nở cũng phải đi Ví dụ: Không ngày nào thị Nở không phải đi 
qua vườ n nhà hắn (Nam Cao) qua vườn nhà hắn.
c. Từ đấy, ngày nào Hoài Văn cũng Ví dụ: Từ ngày đấy, không ngày nào Hoài 
xuống các thôn xóm, vâṇ đôṇ g bà Văn không xuống các thôn xóm, vận động bà 
con đứ ng lên cứ u nướ c (Nguyêñ con đứng lên cứu nước.
Huy Tưở ng) AI NHANH NHẤT
Viết một đoạn văn (khoan̉ g 5 – 7 dòng) nêu cam̉ nghi ̃ của em sau khi học văn 
ban̉ Quang Trung đại phá quân Thanh (Ngô gia văn phaí ), trong đó có sử dụng câu 
khăn̉ g điṇ h được thể hiện dưới hiǹ h thức “phủ điṇ h của phủ điṇ h”.
 Đoạn văn tham khảo
 Trong tác phẩm Quang Trung đại phá quân Thanh (Ngô gia văn phái), hình 
ảnh Quang Trung hiện lên là một vị tướng kì tài, trí dũng vô song. Quang Trung 
đã tự mình dẫn quân tiêu diệt hai mươi chín vạn quân Thanh xâm lược, xây nên 
Gò Đống Đa lịch sử bất tử. Không thể không công nhận tài năng và đức độ của vị 
vua này. Chiến thắng ấy vẫn còn vang dội và là niềm tự hào của dân tộc ta cho 
đến ngày nay. Hình tượng người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ đã để lại trong ta 
bao ấn tượng không phai mờ.
Câu khẳng định dưới hình thức phủ định của phủ định: Không thể không công 
nhận tài năng và đức độ của vị vua này