Bài giảng Ngữ văn 8 - Bài 9: Thực hành đọc hiểu: Nắng mới, áo đỏ và nét cười đen nhánh

 NGỮ VĂN 8
 TậpTập 22 
 Bài 9
 Thực hành đọc hiểu
 Nắng mới, áo đỏ 
và nét cười đen nhánh vTrình bày những hiểu biết của em 
 về nội dung và nghệ thuật của bài 
 thơ Nắng mới (Lưu Trọng Lư).
vĐiều gì để lại ấn tượng sâu sắc cho 
 em sau khi đọc tác phẩm này? vNội dung
Bài thơ là nỗi nhớ của chủ thể trữ tình đối 
với người mẹ của mình. Qua đó thể hiện 
giá trị đạo đức truyền thống uống nước 
nhớ nguồn, hiếu thuận của người Việt Nam. vNghệ thuật
• Thể thơ thất ngôn.
• Giọng điệu nhẹ nhàng, tha thiết.
• Sử dụng linh hoạt các biện pháp tu từ.
• Từ ngữ trong bài thơ giản dị, mang màu sắc làng quê Bắc Bộ.
• Nhịp thơ: 3/4, 4/3, 2/5, phù hợp với tâm trạng của chủ thể trữ tình.
• Gieo vần: vần chân liền và vần chân cách - tạo nhạc tính cho bài thơ. I.
TÌM HIỂU CHUNG 1. Tác giả
 Hãy trình bày hiểu biết của em 
 về tác giả Lê Quang Hưng. - Sinh ngày 10 tháng 4 năm 1956.
- Quê quán: huyện Vũ Quang thuộc tỉnh Hà Tĩnh.
- Ông là Phó giáo sư Tiến sĩ chuyên ngành nhân văn.
- Được trao tặng giải thưởng và huân huy chương: 
ü Kỉ niệm chương Vì thế hệ Trẻ.
ü Giải thưởng: “Các tác phẩm lí luận, phê bình văn học, 
 nghệ thuật xuất bản năm 2018”. - Tác phẩm tiêu biểu
Xuất bản năm 2019, cung cấp cho các 
bạn những kiến thức hữu ích, quan trọng 
về văn chương Việt Nam hiện đại ở nhiều 
góc nhìn và khía cạnh khác nhau. 2. Tác phẩm
Trích từ “Đến với tác phẩm 
văn chương”, NXB Đại học 
Quốc gia Hà Nội, 2007. II.
TÌM HIỂU CHI TIẾT THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI
Dựa vào kiến thức đã chuẩn bị ở nhà, trả lời 
câu hỏi sau: Vấn đề trọng tâm mà bài viết này 
nêu lên là gì? Những yếu tố nào giúp người đọc 
có thể xác định nhanh vấn đề ấy? Câu 1
- Vấn đề trọng tâm: làm rõ chi tiết nắng mới, 
 áo đỏ và nét cười đen nhánh trong bài thơ 
 Nắng mới của Lưu Trọng Lư.
- Nhan đề là yếu tố giúp người đọc có thể 
 xác định nhanh vấn đề ấy – Nắng mới. Hệ thống luận điểm của bài viết 
được triển khai như thế nào (chú ý 
tới nhan đề, bố cục bài viết, lí lẽ, 
bằng chứng được sử dụng cho 
từng luận điểm)? Câu 2
 Phần 1: Hồn thơ trong bài thơ Nắng mới.
 Phần 2: Chi tiết "Nắng mới" và cái "áo đỏ" 
Bố cục trong bài thơ Nắng mới.
 Phần 3: Nét cười trong bài thơ Nắng mới.
 Phần 4: Khái quát lại nội dung toàn bài. Luận điểm Lí lẽ Bằng chứng
Nắng mới đã hội tụ được 
những vẻ đẹp nơi tâm hồn thơ Nắng mới đã rọi vào cái - Mô típ bài thơ.
Lưu Trọng Lư: thành thực phiêu tình cảm muôn thuở mà - Chủ thể trong bài thơ.
lưu trong cõi mộng, cứ để lòng bao giờ cũng mới mẻ. 
mình tràn lan trên mặt giấy. Luận điểm Lí lẽ Bằng chứng
 Phân tích khổ thơ hai khổ 
 Hai chữ "nắng mới" vừa ghi 
 thơ: "Mỗi lần nắng mới hắt 
 nhận một thời điểm đặc biệt “Thời điểm ấy...mung 
 bên song... những ngày 
 trên dòng chảy thời gian vừa lung đến thế”.
 không”, "Tôi nhớ mẹ tôi... 
 diễn tả không gian.
 trước giậu phơi."
Mẹ là tâm điểm của nỗi nhớ về - Phân tích khổ thơ "Hình 
 tuổi thơ trong nắng mới, là nét Dáng vào ra của dáng mẹ... giậu thưa.
 son trong "những ngày không" mẹ... đa cảm. - So sánh với bài thơ của 
 đi suốt cuộc đời với nhà thơ. Hoàng Cầm. THẢO LUẬN NHÓM (4 – 6 HS)
Những nhận xét sau đây nói về cách thức thể hiện của văn bản Nắng mới, áo đỏ và 
nét cười đen nhánh (Về bài thơ Nắng mới của Lưu Trọng Lư) là đúng hay sai? Vì sao?
a) Bố cục văn bản mạch lạc, lô gic, giúp cho người đọc tiện theo dõi.
b) Bằng chứng được trích dẫn đầy đủ, phân tích toàn diện cả về nội dung (ngữ 
 nghĩa, thông điệp) và cách thức thể hiện (hình ảnh, từ ngữ, giọng điệu).
c) Có so sánh, liên hệ, mở rộng với tác giả khác viết về cùng đề tài để nhấn mạnh 
 giá trị của tác phẩm.
d) Sử dụng đa dạng các phép tu từ tạo nên cách diễn đạt độc đáo, giàu tính biểu 
 cảm cho văn bản. Câu 3
a. Đúng vì bài chia làm các luận điểm cụ thể, lí lẽ, dẫn chứng đầy 
 đủ giúp người đọc dễ dàng theo dõi.
b. Đúng vì ở mỗi luận điểm, tác giả đều trích dẫn các câu thơ cụ 
 thể và phân tích cúng nhằm làm sáng tỏ luận điểm. Trong mỗi 
 bài luận điểm đều để ý phân tích các chi tiết, hình ảnh, giọng 
 điệu của bài thơ.
c. Đúng vì tác phẩm có so sánh với thơ của Hoàng Cầm.
d. Sai vì bài phân tích ít sử dụng các biện pháp tu từ.