Bài giảng Ngữ Văn 8 - Văn bản: Ông đồ

 VĂN BẢN : 
 ÔNG ĐỒ
 (VŨ ĐÌNH LIÊN) 1 HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
 2 HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Ông Đồ
 3 LUYỆN TẬP
 4 VẬN DỤNG HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
 Chia sẻ hiểu biết của em 
 về “Ông đồ” và vai trò 
 cuả ông đồ trong xã hội 
 phong kiến xưa.
 (Bùi Thi Tuyên-0346604658-trường thcs Tân Viên, An lão, Hải phòng HÌNH THÀNH KIẾN THỨC PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1: TÌM HIỂU CHUNG VĂN BẢN
Nhiệm vụ: Giới thiệu hiểu biết của em về tác giả Vũ Đình Liên và bài thơ “Ông đồ”.
 1.Tác giả Vũ Đình Liên TRẢ LỜI
 ....
 2. Tác phẩm Ông đồ
 Nêu xuất xứ của bài thơ: ...
 Đọc - giải thích từ khó: ...
 Nêu cách đọc bài thơ từ, khó và ấn tượng chung của em:
 Đề tài, chủ đề: ...
 + Bài thơ viết về ai và về điều gì? 
 + Ai là người bày tỏ cảm xúc, tình cảm suy nghĩ trong bài thơ?
 Thể thơ: 
 Nhận diện và nêu đặc điểm thể thơ của bài “Ông đồ”:
 Bố cục, mạch cảm xúc: ...
 Bài thơ có thể chia làm mấy phần? Nêu nội dung từng phần. 
 Nội dung bài thơ trình bày theo trình tự nào? Cách trình bày ấy có tác 
 dụng gì? I. Tìm hiểu chung văn bản
 1. Tác giả Vũ Đình Liên
 Quê gốc Hải Dương 
 1913 - 1996 nhưng sống ở Hà Nội
 Ông là nhà thơ, nhà dịch thuật, nhà 
 giáo. Được phong tặng danh hiệu nhà 
 giáo nhân dân năm 1990.
 Thơ ông nặng lòng thương 
 người và niềm hoài cổ. I. Tìm hiểu chung văn bản
2. Tác phẩm
a. Xuất xứ bài thơ
 Bài thơ được đăng trên báo “Tinh hoa”, được tuyển vào tập 
 “Thi nhân Việt Nam” của Hoài Thanh, Hoài Chân. Bài thơ 
 được nhiều nhà nghiên cứu, phê bình coi là một kiệt tác. I. Tìm hiểu chung văn bản
2. Tác phẩm
 b. Đọc và tìm hiểu từ ngữ
 Hai khổ đầu: giọng vui, phấn khởi ngắt nhịp 2/3 hoặc 3/2. 
 Ba khổ cuối giọng trầm, buồn. I. Tìm hiểu chung văn bản
2. Tác phẩm
 b. Đọc và tìm hiểu từ ngữ
 Các từ khó: ông đồ, nghiên I. Tìm hiểu chung văn bản
2. Tác phẩm
 b. Đọc và tìm hiểu từ ngữ
 Các từ khó: ông đồ, nghiên I. Tìm hiểu chung văn bản
2. Tác phẩm
c. Thể thơ
 Thể thơ: năm chữ (ngũ ngôn).
 Có 5 khổ, mỗi khổ 4 câu, mỗi câu 4 tiếng.
 Vần chân (gieo ở tiếng cuối câu, vần cách, 
 vần liền, bằng trắc xen kẽ hoặc nối tiếp). I. Tìm hiểu chung văn bản
2. Tác phẩm
d. Đề tài và chủ đề
 Viết về ông đồ - lớp nhà nho lỗi thời khi nền Hán học suy tàn.
 Thể hiện niềm thương cảm của nhà thơ với ông đồ và lớp 
 người như ông, niềm nhớ tiếc quá khứ với những phong tục 
 văn hóa đẹp đẽ. I. Trải nghiệm cùng văn bản
 2. Tác phẩm
 e. Bố cục
 Khổ 1,2: Hình ảnh ông đồ thời đắc ý.
 Bố cục Khổ 3,4: Hình ảnh ông đồ thời tàn.
 Khổ 5: Niềm hoài cổ của nhà thơ 
 dành cho ông đồ.
 Mạch cảm xúc: Bài thơ kết cấu theo trình tự thời 
 gian làm bật được tình cảnh đáng thương của ông 
 đồ và nỗi lòng của tác giả. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2: 
 TÌM HIỂU HÌNH ẢNH ÔNG ĐỒ VÀ TÌNH CẢM CỦA TÁC GIẢ
Nhiệm vụ: Tìm từ ngữ, hình cảnh, các chi tiết biểu hiện hình ảnh của ông đồ thời đắc 
ý (khổ 1,2) và hình ảnh ông đồ thời tàn (khổ 3,4) và tình cảm của tác giả, dành cho 
nhân vật, cách nhà thơ thể hiện hình ảnh ông đồ và tình cảm, cảm xúc của mình.
 Nội dung tìm hiểu Khổ 1,2 Khổ 3,4
1.Từ ngữ, hình ảnh thể hiện khung cảnh thời gian, không gian ... ...
ông đồ xuất hiện.
2. Thái độ, tình cảm của mọi người dành cho ông đồ. ... ...
3. Tâm trạng của ông đồ trước thái độ tình cảm của mọi người. ... ...
4. Biện pháp nghệ thuật đặc sắc được tác giả sử dụng để miêu ... ...
tả ông đồ. Tâm trạng của ông và tình cảm, thái độ của mọi 
người.
5. Nhận xét tình cảm của tác giả dành cho ông đồ. ... ...
6. Lời thơ gợi trong em tình cảm, cảm xúc gì? ... ... II. Đọc – tìm hiểu chi tiết
 1. Hình ảnh ông đồ thời đắc ý
 Thời gian: “Mỗi năm” thời điểm “hoa đào nở”;
 Không gian: “phố đông người”;
 Thời Công việc: “Bày mực tàu giấy đỏ”;
 gian, 
không Hình ảnh “hoa đào”- loài hoa mang tín hiệu của mùa xuân 
 gian gợi ta nhớ đến không khí ngày Tết cổ truyền của dân tộc.
 Phụ từ lại cụm từ mỗi năm gợi sự lặp lại thời gian, lặp lại hình 
 ảnh ông đồ xuất hiện bên phố vào mỗi dịp Tết đến, xuân về.
 =>Khi Tết đến xuân về, có hoa đào rực nở, ông đồ lại xuất hiện cùng “mực 
 tàu, giấy đỏ” bên phố phường đông đúc để viết chữ, viết câu đối bán cho mọi 
 người. Sự có mặt của ông đồ góp sự đông vui tấp nập của phố phường. II. Đọc – tìm hiểu chi tiết
 1. Khổ 1, 2: Hình ảnh ông đồ thời đắc ý
 Nô nức tìm đến ông đồ để mua chữ.
 Thái 
độ của Tấm tắc, ngợi ca tài viết chữ đẹp của ông.
 mọi 
người
 Công việc: “Bày mực tàu giấy đỏ”.
=> Thể hiên thái độ mến mộ, quý trọng ông đồ - yêu mến chữ nho, mến mộ 
chữ nho - nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc. II. Đọc – tìm hiểu chi tiết
 1. Hình ảnh ông đồ thời đắc ý
 Cùng mực tàu, giấy đỏ góp phần vào sự đông 
 vui náo nhiệt của phố phường.
 Hình Ông trở thành trung tâm của bức tranh xuân, là đối 
 ảnh tượng để mọi người ngưỡng mộ, ngợi ca.
ông đồ
 Trong niềm vui đông khách, ông như người nghệ sĩ 
 được trổ tài trước công chúng - đưa tay viết những 
 nét chữ thanh cao, bay bổng, phóng khoáng.
 => Biện pháp nghệ thuật so sánh đã gợi tài năng viết chữ, niềm vui đông 
 khách của ông đồ khi được giúp ích cho mọi người, cho cuộc đời.