Bài giảng Ngữ văn Lớp 8 - Bài 5: Nghị luận xã hội - Văn bản: Chiếu dời đô (Tiết 63)

 Thù chồng nợ nước hỏi ai,
Đuôi quân tham bạo, diệt loài xâm lăng
 Mê Linh nổi sóng đất bằng,
 Hát giang ghi dấu hơn căm đến giờ. 
 - Là ai? Đố ai trên Bạch Đằng Giang,
Làm cho cọc nhọn, dọc ngang sáng ngời
 Phá quân Nam Hán tơi bời,
 Gươm thần độc lập giữa trời vung lên.
 - Là ai? Đố ai đánh Tống Bình Chiêm
Ba ngày phá vỡ Khâm, Liêm hai thành
 Ung Châu đổ nát, tan tành
 Mở đầu Bắc phạt, uy danh vang lừng. 
 - Là ai? Đố ai nổi sáng sông, rừng
Đã vui Hàm Tử lại mừng Chương Dương
 Vân Đồn cướp sạch binh cường
Nồi bàng mai phục chặn đường giặc lui? Can trường kháng chiến mười năm
Anh hùng áo vải nhiều lần khốn nguy.
 Gian lao có quản ngại gì,
Gươm thần trả lại chính vì quốc dân. 
 - Là ai? Đố ai giải phóng Thăng Long,
 Nửa đêm trừ tịch, quyết lòng tiến binh.
 Đống Đa, sông Nhĩ vươn mình
Giặc Thanh vỡ mộng cường chinh, tơi bời. 
 - Là ai? Vua nào sau buổi đăng quang
Dời Hoa Lư chuyển đô sang La Thành? Bài 5: Nghị luận xã hội
 Văn bản
Tiết 63 - Chiếu dời đô
 - Lý Công Uẩn- I. Đọc­ tìm hiểu chung
1. Đọc b. Từ khó 
 ­ Phồn thịnh: chỉ sự dồi dào, tốt đẹp
 - Thế “rồng cuộn hổ ngồi”: thế đất được coi là đẹp, vương triều xây 
 dựng trên đó sẽ phát triển thịnh vượng
 ­ Thắng địa: chỉ vùng đất có hình thế, cảnh vật tốt đẹp.
 ­ Trọng yếu: rất quan trọng, có vai trò cơ bản, mấu chốt 2. Tìm hiểu chung
a. Tác giả
 - Lý Công Uẩn ( 974 - 1028) tức Lý Thái Tổ, 
 người châu Cổ Pháp, lộ Bắc Giang ( Từ Sơn, 
 Bắc Ninh) 
 - Ông là người thông minh, nhân ái, có ý chí, 
 có công lớn sáng lập vương triều nhà Lý Khi mới 20 tuổi, Lý Công Uẩn được 
đưa vào triều làm một chức quan võ. 
Vốn là người thông minh, có sức khoẻ và 
chí lớn, Công Uẩn từ đó ngày càng được 
tin cậy trong triều, về sau làm tới Tả 
thân vệ Điện tiền chỉ huy sứ và trở thành 
trụ cột của nhà tiền Lê. Vì vậy ngay sau khi Lê Long Đĩnh mất, mọi 
triều thần mà người chủ xướng là Đào Cam Mộc 
nhận thấy Lý Công Uẩn là người khoan hòa, 
nhân thứ và được lòng muôn dân nên đã tôn ông 
lên làm vua. Lý Công Uẩn lên ngôi vua, lấy niên 
hiệu là Thuận Thiên, triều Lý được thành lập. 
Cuộc chuyển giao triều đại từ họ Lê sang họ Lý 
đã diễn ra một cách hoà bình. §Òn §« b. Tác phẩm
- Hoàn cảnh ra đời: sau khi lên ngôi, Lý Công Uẩn nhận thấy Hoa Lư không còn thích hợp cho 
việc định đô nên năm 1010 (năm Canh Tuất niên hiệu Thuận Thiên thứ nhất) ông viết bài chiếu 
này bày tỏ ý định dời đô từ Hoa Lư ( Ninh Bình) đến thành Đại La ( HN)
- Thể loại: Chiếu: 
 + là thể văn nghị luận cổ do vua dùng để ban bố mệnh lệnh
 + có thể viết bằng văn vần, văn xuôi, văn biền ngẫu (biền: hai con ngựa kéo xe sóng nhau, 
ngẫu: từng cặp)
 + được công bố và đón nhận một cách trang trọng
 + văn tự : chữ Hán
- Phương thức biểu đạt: nghị luận, biểu cảm
- Bố cục: 3 phần
 -> phần 1: đoạn 1: Cơ sở lịch sử và thực tiễn của việc dời đô
 -> phần 2 :đoạn 2 : Lí do chọn Đại La là nơi đóng đô
 -> phần 3: đoạn 3: Hỏi ý kiến quần thần Nhà vua ban chiếu BảnBản gốc gốc Chiếu Chiếu dời đô đô của vua Lý Thái Tổ 
 trong khối mộc bản triều Nguyễn tại Trung tâm Chiếu dời đô 
của vua Lý Thái Tổ tronglưu khốitrữ quốc mộc gia bản IV triều được dịch ra nhiều thứ tiếng 
 Nguyễn tại Trung tâm lưu trữ quốc gia IV khác nhau. Phong cảnh cố đô Hoa Lư­ nhìn từ núi Mã Yên ­ XXI Vïng nói Hoa Lư­