Bài giảng Ngữ Văn Lớp 8 - Luyện nói: Kể chuyện theo ngôi kể - Kết hợp với miêu tả và biểu cảm (Tiết 43+44)

 V Đ Kiểm tra bài cũ:
 ?Bài văn tự sự thông thường khác với bài văn tự sự có yếu tố 
 miêu tả và biểu cảm ở chỗ nào?
 ? Tác dụng của yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự ?
 Trả lời:
 * Tuy vậy bài văn tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm khác với bài văn tự sự (kể) 
 thông thường ở chỗ các yếu tố miêu tả và biểu cảm được nhấn mạnh,tô đậm hợp 
 lí .
* Các yếu tố miêu tả và biểu cảm giúp cho việc kể chuyện sinh động và sâu sắc hơn. Tiết 43,44-Luyện nói: Kể chuyện theo ngôi kể
 Kết hợp với miêu tả và biểu cảm
I) ÔN TẬP NGÔI KỂ:
 1.Nhớ lại kiến thức
 •Một em nhớ lại kiến thức và cho biết: khi viết văn thì người ta 
 thường dùng mấy ngôi kể?
 • Trong khi viết văn thường sử dụng hai ngôi kể:
 +Ngôi kể thứ nhất
 +Ngôi kể thứ ba Tiết 43,44-Luyện nói: Kể chuyện theo ngôi kể
 Kết hợp với miêu tả và biểu cảm
 2. Trả lời câu hỏi SGK-109.
 ? Kể theo ngôi thứ 
 Ngôi Từ ngữ Vị trí của Tác dụng
 kể xưng hô người kể nhất là kể như thế 
 nào? Vị trí của 
Ngôi Người kể Người kể Người kể có thể trực người? Lấy víkể dụ ?Tác về 
kể xưng “tôi” tham gia trực tiếp nói ra những dụngcách kểcủa chuyện ngôi kể 
thứ tiếp hoặc là suy nghĩ, tình cảm thứtheo nhất? ngôi thứ nhất 
nhất người chứng của chính mình, và ngôi thứ ba ở 
 kiến,trải qua làm tăng tính chân một vài tác phẩm 
 các sự việc thực, tính thuyết Kể theo ngôi 
 hay trích đoạn 
 phục, do đó chuyện thứ ba là kể 
 văn tự sự đã học?
 có độ tin cậy cao. như thế nào?
Ngôi Người kể gọi Người kể giấu Người kể có thể kể Vị trí của 
kể thứ tên các nhân mình đi một cách khách người kể ?Tác 
ba vật bằng tên quan, linh hoạt, tự dụng của ngôi 
 gọi của do những gì diễn ra kể thứ ba?
 chúng với nhân vật.
 Ví dụ: * Kể theo ngôi thứ nhất: Tôi đi học, Trong 
 lòng mẹ, Lão Hạc, Hai cây phong, 
 * Kể theo ngôi thứ ba: Tức nước vỡ bờ, Cô bé bán 
 diêm, Chiếc lá cuối cùng. Luyện nói: Kể chuyện theo ngôi kể
 Kết hợp với miêu tả và biểu cảm
 2.Trả lời cẩu hỏi SGK-109.
 Ngôi kể Từ ngữ xưng Vị trí của người Tác dụng
 hô kể
Ngôi kể Người kể Người kể tham Người kể có thể trực tiếp 
thứ nhất xưng “tôi” gia trực tiếp nói ra những suy nghĩ, tình Tại sao 
 hoặc là người cảm của chính mình, làm 
 chứng kiến,trải tăng tính chân thực, tính người ta 
 qua các sự thuyết phục, do đó chuyện 
 việc có độ tin cậy cao. phải thay 
Ngôi kể Người kể gọi Người kể giấu Người kể có thể kể một đổi ngôi 
thứ ba tên các nhân mình đi cách khách quan, linh hoạt, 
 vật bằng tên tự do những gì diễn ra với kể?
 gọi của chúng nhân vật.
 * Thay đổi ngôi kể là để:
• Thay đổi điểm nhìn đối với sự việc và nhân vật.
 + C¸ch nh×n nhËn, ®¸nh gi¸ vÒ mét sù vËt, hiÖn t­îng lu«n cã sù 
 kh¸c nhau giòa ng­êi trong cuéc kÓ víi ng­êi ngoµi cuéc
• Thay đổi thái độ miêu tả, biểu cảm.
 +Thay ®æi ng«I kÓ linh ho¹t sÏ lµm t¨ng tÝnh sinh ®éng, phong 
 phó khi miªu t¶ sù vËt, sù viÖc, con ng­êi. Luyện nói: Kể chuyện theo ngôi kể
 Kết hợp với miêu tả và biểu cảm
2.Trả lời câu hỏi SGK-109.
 Ngôi kể Từ ngữ xưng Vị trí của người Tác dụng *
 hô kể
Ngôi kể Người kể Người kể tham Người kể có thể trực 
thứ nhất xưng “tôi” gia trực tiếp tiếp nói ra những suy 
 hoặc là người nghĩ, tình cảm của 
 chứng kiến,trải chính mình, làm tăng 
 qua các sự tính chân thực, tính 
 việc thuyết phục, do đó 
 chuyện có độ tin cậy 
 cao.
Ngôi kể Người kể gọi Người kể giấu Người kể có thể kể 
thứ ba tên các nhân mình đi một cách khách quan, 
 vật bằng tên linh hoạt, tự do những 
 gọi của chúng gì diễn ra với nhân vật.
 * Thay đổi ngôi kể là để:
 • Thay đổi điểm nhìn đối với sự việc và nhân vật.
 • Thay đổi thái độ miêu tả, biểu cảm.
 II) LUYỆN NÓI
 1. Ph©n tÝch ®o¹n trÝch: ‘’T¾t ®Ìn’’ cña Ng« TÊt Tè. Luyện nói: Kể chuyện theo ngôi kể
 Kết hợp với miêu tả và biểu cảm
HS 1: Đoạn trích “ Tắt đèn” được kể theo ngôi thứ mấy? Có những nhân
vật nào?
HS 2: Nêu nội dung chính trong đoạn trích ?
HS 3: Nêu các từ ngữ sử dụng yếu tố miêu tả. Nêu tác dụng của nó?
HS 4: Nêu các từ ngữ sử dụng yếu tố biểu cảm và tác dụng của nó? Luyện nói: Kể chuyện theo ngôi kể
 Kết hợp với miêu tả và biểu cảm
 TÌM HIỂU CÁC YẾU TỐ TRONG ĐOẠN VĂN TỰ SỰ KẾT HỢP VỚI CÁC 
 YẾU TỐ MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM (SGK TRANG 110)
*Ngôi kể: Thø ba.
*Nhân vật: Chị Dậu, Cai lệ, Người nhà lí trưởng.
*Sự việc: Cuộc đối đầu giữa những kẻ đi thúc sưu với người xin khất sưu.
*Yếu tố miêu tả:
 - Chị Dậu xám mặt 
 -Sức lẻo khoẻo của anh chàng nghiện người đàn bà lực điền ngã chỏng 
 quèo nham nhảm thét
 -Sấn sổ bước đến,giằng co, đu đẩy,kêu khóc om sòm,anh chàng hầu cận 
 ông lí yếu hơn chị chàng con mọn ngã nhào ra thềm 
* Tác dụng: Khắc hoạ cụ thể,sinh động nhân vật và sự việc
*Yếu tố biểu cảm: Nổi bật nhất là các từ xưng hô:
 - Cháu van ông chồng tôi đau ốm ông không được phép hành hạ 
 -Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!
* Tác dụng: Thể hiện thái độ van xin,tâm trạng uất ức,thái độ căm thù, vùng lên Luyện nói: Kể chuyện theo ngôi kể
 Kết hợp với miêu tả và biểu cảm
 Hướng dẫn kể theo ngôi thứ nhất.
Ngôi kể,lời thoại Ngôi thứ nhất (Xưng “Tôi” bởi vì lúc này người kể đang là 
 Chị Dậu).
 Chuyển từ lời thoại trực tiếp sang lời thoại gián tiếp.
Nội dung Trung thành với nội dung chính (các sự việc chính).
Yêú tố miêu tả Tả chi tiết,cụ thể,sinh động về hình ảnh chị Dậu,hình ảnh 
 cai lệ và người nhà lí trưởng khi bị đánh ngã 
Yếu tố biểu cảm Nói về thái độ, tâm trạng căm phẫn của chị Dậu trước sự 
 áp bức của kẻ thúc sưu (Biểu cảm chủ quan)
Giọng điệu,cử Giọng điệu mạch lạc,tự nhiên,dứt khoát, phân biệt ngữ 
chỉ,thái độ điệu rõ ràng,có thể kết hợp với cử chỉ, nét mặt để miêu 
 tả và thể hiện tình cảm,thái độ của người nói Luyện nói: Kể chuyện theo ngôi kể
 Kết hợp với miêu tả và biểu cảm
I) ÔN TẬP NGÔI KỂ:
II) LUYỆN NÓI.
 Đọc đoạn trích 
1. Phân tích đoạn trích “ Tắt đèn ”. (SGK) và kể lại 
 theo lời của chị 
2. Thực hành.
 Dậu (Ngôi thứ 
 nhất) Dàn ý kể chuyện: Cuộc đối đầu giữa kẻ đi thúc sưu và người khất sưu
 Cảnh 1 Cảnh 2
Chị Dậu đặt con xuống đất, đỡ Người nhà lí trưởng sấn đến,toan 
lấy tay,van xin cai lệ đánh chị Dậu
Cai lệ quát, đấm vào ngực chị Dậu,sấn 
 Chị Dậu túm lấy gậy
đến để trói anh Dậu
Chị Dậu tức quá,cự lại Hai người giằng co,du đẩy nhau
Cai lệ tát vào mặt chị Dậu,rồi nhảy Cả hai áp vào vật nhau
đến trói anh Dậu
Chị Dậu nghiến răng,thách thức Bọn trẻ kêu khóc om sòm
Chị Dậu túm lấy cổ cai lệ, ấn dúi ra 
cửa Người nhà lí trưởng yếu hơn
Cai lệ ngã chỏng quèo ,trong khi miệng 
vẫn thét trói vợ chồng anh Dậu Hắn bị chị Dậu túm tóc,lẳng ngã 
 nhào Luyện nói: Kể chuyện theo ngôi kể
 Kết hợp với miêu tả và biểu cảm
I) ÔN TẬP NGÔI KỂ:
II) LUYỆN NÓI. Em hãy 
 1. Phân tích đoạn trích “Tắt đèn”
 2. Thực hành nhận xét 
 3 Nhận xét và cho điểm phần trình 
- Ngôi kể bày của bạn 
 - Nội dung 
 - Yếu tố miêu tả. ?
 - Yếu tố biểu cảm.
 - Tư thế, tác phong, thái độ
=> Mỗi yêu cầu đạt tiêu chuẩn 
được tối đa 2,0 điểm. MỘT BÀI LUYỆN NÓI KỂ CHUYỆN THEO NGÔI KỂ THỨ NHẤT KẾT HỢP VỚI 
 MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM ĐÃ ĐƯỢC GHI LẠI BẰNG VĂN BẢN.
 Mặt tôi như xám mặt lại, vội vàng đặt con bé xuống đất, chạy tới đỡ lấy tay 
cai lệ,van xin :“Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh lại, xin ông tha cho!”
 Nhưng tên người nhà lí trưởng vừa đấm vào ngực tôi vừa hùng hổ sấn tới định 
trói chồng tôi. Vừa thương chồng , vừa uất ức trước thái độ bất nhân của hắn, 
tôi liều mạng cự lại: “Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ!”
 Cai lệ tát vào mặt tôi đánh bốp một cái làm tôi nổ cả đôm đóm mắt rồi như 
một con thú dữ gặp mồi,hắn lao tới chỗ chồng tôi đang nằm chết ngất. Đến lúc 
này thì mọi sự chịu đựng đều không còn giới hạn, tôi nghiến răng,nói lớn:“Mày 
trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!”
 Rồi lấy hết sức bình sinh,tôi chộp tay túm lấy cổ hắn, ấn dúi ra cửa.Sức 
loẻo khoẻo của một gã trai quanh năm nghiện xái cũ làm sao có thể kịp với sức 
xô đẩy của một người đàn bà lực điền như tôi,hắn ngã chỏng quèo trên mặt đất 
trong khi miệng vẫn nham nhảm thét trói vợ chồng tôi.
 Ngay sau đó,tên người nhà lí trướng sấn sổ bước đến giơ gậy chực đánh 
tôi.Nhưng nhanh như cắt,tôi nắm ngay được gậy của hắn.Cứ thế tôi và hắn 
giằng co nhau,du đẩy nhau.Hắn này khoẻ hơn tên cai lệ kia,nên sau một hồi 
giằng co cả tôi và hắn đều buông gậy ra, áp vào vật nhau.Tiếng hai đứa con tôi 
kêu khóc om sòm.
Kết cục,anh chàng hầu cận ông lý yếu hơn tôi,nên hắn bị tôi túm tóc,lẳng mạnh 
một cái ngã nhào ra thềm,trông thật thảm hại. Củng cố. Bµi häc kÕt thóc
CHÚCCHÚC THẦYTHẦY CÔCÔ GIÁOGIÁO DỒIDỒI DÀODÀO SỨCSỨC KHỎE!KHỎE!
 CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!