Bài giảng Vật Lí 9 - Bài 27: Lực điện từ

 MÔN VẬT LÍ 9
 TIẾT 29: BÀI 27: 
LỰC ĐIỆN TỪ Lực từ là gì?
Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay 
dây dẫn có hình dạng bất kì đều gây ra 
tác dụng lực lên kim nam châm đặt gần 
nó, lực này gọi là Lực từ. So sánh lực từ và lực điện từ? 
 LỰC TỪ
 A I. TÁC DỤNG CỦA TỪ TRƯỜNG LÊN DÂY DẪN CÓ DÒNG ĐIỆN
1.Thí nghiệm
Mắc mạch điện như hình dưới đây. Đoạn dây 
dẫn thẳng AB nằm trong từ trường của nam 
châm
 B
 N
 A
 S
 A
 +
 K Đóng công tắc K : Quan sát xem 
có hiện tượng gì xảy ra với đoạn 
dây AB. 
 ChứngHiện tượngtỏ đoạn đ dâyó AB 
 chịuchứng tác tỏdụng điều của gì? một 
 lực nào đó.
 B
 N
 A
 S
 A
 +
 K 2. Kết luận: Từ trường tác dụng lực lên đoạn dây dẫn AB có 
dòng điện chạy qua đặt trong từ trường. Lực đó gọi là lực 
điện từ
 Lực đó gọi là 
 lực điện từ
 B
 N
 A
 S
 A
 +
 K II. CHIỀU CỦA LỰC ĐIỆN TỪ - QUY TẮC BÀN TAY 
 TRÁI
1. Chiều của lực điện từ phụ thuộc vào những yếu tố nào?
 a. Thí nghiệm
 Làm lại thí nghiệm trên. Quan sát chuyển động của 
 dây dẫn AB và cho biết:
 §Đổi chiều dòng điện chạy qua dây dẫn AB
 §Giữ nguyên chiều dòng điện, đổi chiều đường sức từ § Đổi chiều dòng điện chạy qua dây dẫn AB
 Chóng ta theo dâi chËm tõng b­ước, chó ý chiÒu 
 chuyÓn ®éng cña ®o¹n d©y AB
 S B
 A
 N
 A
 + - K
 8 § Đổi chiều dòng điện chạy qua dây dẫn AB
 S B
 A
 N
 A
 + - K
 9 §Đổi chiều dòng điện chạy qua dây dẫn AB: chiều lực điện từ thay đổi.
§Giữ nguyên chiều dòng điện, đổi chiều đường sức từ : chiều lực điện từ thay đổi
Kết luận: Chiều của lực điện 
từ tác dụng lên dây dẫn AB 
phụ thuộc vào chiều dòng điện 
chạy trong dây dẫn và chiều Qua 2 TN em 
đường sức từ. h·y rót ra kÕt 
 luËn?S
 N
 A B
 A B N
 S O 3
 O 3 A
 A
 - +
 - +
 +
 + -
 -
 10 Ii. ChiÒu cña lùc ®iÖn tõ. Quy t¾c bµn tay tr¸i
 1. ChiÒu cña lùc ®iÖn tõ phô thuéc vµo yÕu tè nµo?
 2. Quy t¾c bµn tay tr¸i
BiÕt chiÒu dßng ®iÖn ch¹y qua ®o¹n d©y dÉn 
th¼ng vµ chiÒu ®­ường søc tõ.
Quy t¾c bµn tay tr¸i gióp ta x¸c ®Þnh ®­ưîc 
chiÒu cña lùc ®iÖn tõ t¸c dông lªn d©y dÉn. 
 Quy t¾c bµn tay tr¸i:
§Æt bµn tay tr¸i sao cho c¸c ®­ưêng søc tõ 
h­ướng vµo lßng bµn tay.
 ChiÒu tõ cæ tay ®Õn ngãn tay gi÷a h­ưíng theo chiÒu dßng ®iÖn.
 Th× ngãn tay c¸i cho·i ra 900 chØ chiÒu cña lùc ®iÖn tõ. + - +
 K
 - + A
0 1 2 3 4
 A
 B GHI NHỚ
 TIẾT 29: LỰC ĐIỆN TỪ
I. T¸c dông cña tõ trƯ­êng lªn d©y dÉn cã dßng ®iÖn
1. ThÝ nghiÖm
2. KÕt luËn
Tõ trư­êng t¸c dông lùc lªn ®o¹n d©y dÉn AB cã dßng ®iÖn ch¹y qua ®Æt trong 
 tõ tr­ưêng. Lùc ®ã gäi lµ lùc ®iÖn tõ
 Ii. ChiÒu cña lùc ®iÖn tõ. Quy t¾c bµn tay tr¸i
1. ChiÒu cña lùc ®iÖn tõ phô thuéc vµo yÕu tè nµo?
 a. ThÝ nghiÖm
b. KÕt luËn: ChiÒu cña lùc ®iÖn tõ t¸c dông lªn d©y dÉn AB phô thuéc vµo chiÒu dßng ®iÖn 
ch¹y trong d©y dÉn vµ chiÒu ®­ưêng søc tõ.
2. Qui tắc bàn tay trái
- Đặt bàn tay trái sao cho các đường sức từ hướng vào lòng bàn tay chiều từ cổ tay đến ngón 
tay giữa hướng theo chiều dòng điện thì ngón tay cái choãi ra một góc 900 chỉ chiều của lực 
điện từ.
 13 III. VẬN DỤNG
 AA
 FF BB
 C2. Áp dụng quy tắc bàn tay trái, xác định chiều dòng điện 
 chạy qua đoạn dây dẫn AB trong hình 27.3 C3. Xác định chiều đường sức từ của Nam châm trên hình 27.4 AA
FF
 BB C4: Biểu diễn lực điện từ tác dụng 
lên các đoạn AB , CD của khung 
dây dẫn có dòng điện chạy qua 
trong hình 27.5a, b , c. Các cặp lực 
điện từ tác dụng lên AB và CD 
trong mỗi trường hợp có tác dụng 
gì đối với khung dây? BB
AA CC
DD Hình a : Cặp lực từ F1 F2 , tác dụng lên AB và CD 
làm cho khung dây quay theo chiều kim đồng hồ .