Bài giảng Vật lí 9 - Bài 32: Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng

 Bài 32 I. SỰ BIẾN ĐỔI SỐ ĐƯỜNG SỨC TỪ XUYÊN QUA TIẾT DIỆN CỦA CUỘN DÂY
 C1 a. Đưa nam châm lại gần cuộn dây theo phương vuông góc với tiết 
 diện S của cuộn dây.
 Khi đưa nam châm lại gần cuộn dây thì số đường sức từ xuyên qua tiết 
 diện S của cuộn dây tăng lên b. Đặt nam châm đứng yên trong cuộn dây
Khi đặt nam châm đứng yên trong cuộn dây thì số đường sức từ xuyên 
qua tiết diện S của cuộn dây không thay đổi c. Đưa nam châm ra xa cuộn dây theo phương vuông góc với tiết diện S 
của cuộn dây
Khi đưa nam châm ra xa cuộn dây thì số đường sức từ xuyên qua tiết 
diện S của cuộn dây giảm. d. Để nam châm nằm yên, cho cuộn dây chuyển động lại gần nam châm.
Khi để nam châm nằm yên, cho cuộn dây dẫn chuyển động lại gần nam 
châm thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây tăng lên 2 0 2
 4
 4
 9 mA 6
 0:6 mA
= 1 ┴
 Khoa vËt lÝ Tr­êng §hsp Tn
 VËt lÝ kÜ thuËt 2 0 2
 4
 4
 9 mA 6
 0:6 mA
= 1 ┴
 Khoa vËt lÝ Tr­êng §hsp Tn
 VËt lÝ kÜ thuËt 2 0 2
 4
 4
 9 mA 6
 0:6 mA
= 1 ┴
 Khoa vËt lÝ Tr­êng §hsp Tn
 VËt lÝ kÜ thuËt Nhận xét 1
 Khi đưa một cực của nam châm lại gần hay xa đầu một cuộn 
dây dần thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây 
tăng hoặc giảm (biến thiên) II. ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
 C2 Chọn từ thích hợp cho các ô trống ở bảng sau:
 Có dòng điện cảm Số đường sức từ xuyên qua tiết 
 Làm thí nghiệm
 ứng hay không? diện S có biến đổi hay không 
 Đưa nam châm lại gần 
 cuộn dây Có Có
 Để nam châm nằm yên Không Không
 Đưa nam châm ra xa 
 cuộn dây Có Có
 C3 Từ bảng trên, hãy cho biết trong trường hợp nào thì xuất hiện dòng 
 điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín ? Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến thiến ( 
tăng, giảm) thì trong cuộn dây có dòng điện cảm ứng.
 Nhận xét 2
 Dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín đặt trong 
từ trường của một nam châm khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện 
S của cuộn dây biến thiên C4
 K
 Khi đóng hay ngắt mạch điện, từ trường của nam châm đột ngột xuất hiện 
hay biến mất, số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn 
tăng,giảm, do đó trong cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng - Khi đóng mạch điện, cường độ dòng điện tăng từ không đến có, từ 
trường của nam châm điện mạnh lên, số đường sức từ biểu diễn từ 
trường tăng lên, số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây dẫn 
cũng tăng lên.
- Khi ngắt mạch điện, cường độ dòng điện trong nam châm điện giảm 
về không, từ trường của nam châm yếu đi, số đường sức từ biểu diễn 
từ trường giảm, số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây dẫn 
giảm. Kết luận
 Trong mọi trường hợp, khi số đường sức từ xuyên qua tiết 
diện S của cuộn dây dẫn biến thiên thì trong cuộn dây dẫn 
xuất hiện dòng điện cảm ứng. III. VẬN DỤNG
C5
 N N SS
 Vì sao khi quay núm của đinamô thì đèn 
 Đinamô xe đạp xe đạp lại sáng? Quay núm của đinamô, nam châm quay theo. 
Khi một cực của nam châm lại gần cuộn dây, số 
đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây tăng. 
Khi cực đó của nam châm ra xa cuộn dây thì số 
đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây giảm. 
Do đó xuất hiện dòng điện cảm ứng. C6 Vì sao nam châm quay thì trong dây dẫn kín xuất hiện dòng điện 
 cảm ứng?
 Khi nam châm quay, số đường sức từ xuyên qua tiết diện của 
cuộn dây thay đổi (biến thiên tăng, giảm), nên trong cuộn dây dẫn 
xuất hiện dòng điện cảm ứng. Bài tập 32.2
 Trường hợp nào dưới đây, trong cuộn dây dẫn kín xuất hiện dòng điện 
cảm ứng:
A . Số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín lớn.
B. Số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín được giữ không 
thay đổi.
C. số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín thay đổi.
D. Từ trường xuyên qua tiết diện S của cuộn dây kín mạnh. Michael Faraday 
(1791 - 1867), nhà 
vật lí và hoá học 
người Anh. Ông xuất 
thân trong một nhà 
nghèo, tự học thành 
tài và là bậc thầy về 
thực nghiệm. Ngày 29/8/1831, khi đưa thanh nam châm vào cuộn xê-lê-nô-
it, Pha-ra-đây khẳng định trong cuộn dây đã xuất hiện dòng 
điện. Phát hiện ra hiện tượng cảm ứng điện từ được xem như 
một phát minh vĩ đại về vật lí ở thế kỉ XIX. 
 Những phát minh của ông mở đường cho việc chế tạo máy 
 phát điện xoay chiều và nhiều máy quan trọng khác có ứng 
 dụng rộng rãi trong đời sống và sản xuất.