Bài giảng Vật Lí 9 - Bài 34: Máy phát điện xoay chiều

 VẬT LÍ 9 Khởi động
 1. Dòng điện xoay chiều là gì ?
2. Nêu các cách tạo ra dòng điện xoay chiều ? Cái đinamô ở xe đạp nhỏ xíu và nhà máy thủy điện Hòa 
Bình khổng lồ đều cho dòng điện xoay chiều. Vậy cấu tạo 
và chuyển vận của chúng có gì giống nhau và khác nhau ? Tiết 40 : MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
I – Cấu tạo và hoạt động của máy phát điện xoay chiều .
1. Quan sát :
 Hình 34.1 Hình 34.2
C1. Hãy chỉ ra những bộ phận chính của mỗi loại máy phát điện này và 
nêu lên chỗ giống và khác nhau của chúng. Hình 34.1 Hình 34.2
Máy phát điện có cuộn dây quay Máy phát điện có nam châm quay Giống nhau : Gồm hai bộ phận chính là cuộn dây và nam châm .
 Khác nhau :
Máy ở hình 34.1 Máy ở hình 34.1
Rô to (phần quay) : cuộn dây Rô to (phần quay) : cuộn dây
Stato (phần đứng yên): Nam châm Stato (phần đứng yên): Nam châm
*Có thêm bộ góp điện : Vành 
khuyên và thanh quét (chổi than). C2 : Vì sao khi ta cho nam châm ( hoặc cuộn dây ) quay ta lại thu 
 được dòng điện xoay chiều trong các máy trên khi nối hai cực của 
 máy với các dụng cụ tiêu thụ điện.
Khi nam châm hoặc cuộn dây quay thì số đường sức từ qua tiết 
diện S của cuộn dây luân phiên tăng giảm Kết luận
Các máy phát điện xoay chiều đều có hai bộ phận chính là nam 
châm và cuộn dây. Một trong hai bộ phận đó đứng yên gọi là 
Stato, bộ phận còn lại có thể quay được gọi là Rô to. II. Máy phát điện xoay chiều trong kỹ thuật
 1. Đặc tính kỹ thuật. 
Máy phát điện xoay chiều trong kĩ thuật : 
Cường độ dòng điện đến : 2000 A, công suất 300 MW.
Hiệu điện thế đến 25000 V, tần số 50 Hz
 2. Cách làm quay máy phát điện
 Để làm quay Rôto của máy phát điện người ta dùng tua 
 bin nước, động cơ nổ, cánh quạt gió . Nhà máy thủy điện: 
 TuabinTuabin thủythủy lựclực
 (Tuabin(Tuabin nước)nước) NhàNhà máymáy nhiệtnhiệt điệnđiện TuaTua binbin hơihơi nướcnước DùngDùng cánhcánh quạtquạt giógió Máy phát điện động cơ xăng, động cơ dầu
 Dùng động cơ nổ ( động cơ đốt trong) III. Vận dụng
C3. So sánh chỗ giống và khác nhau về cấu tạo và hoạt động của 
đinamô ở xe đạp và máy phát điện xoay chiều trong công nghiệp
Giống nhau: đều có nam châm và cuộn dây dẫn khi một trong hai bộ 
phận quay thì xuất hiện dòng điện xoay chiều.
Khác nhau : Đinamô xe đạp có kích thước nhỏ hơn, công suất phát 
điện nhỏ hơn, hiệu điện thế , cường độ dòng điện ở đầu ra nhỏ hơn Muốn máy phát điện xoay chiều phát điện liên tục thì phải 
 làm thế nào ?
Trả lời : Phải làm cho nam châm hoặc cuộn dây quay liên tục. 
Có thể dùng tay quay hoặc động cơ . . . . 
 Ghi nhớ 
 Một máy phát điện xoay chiều có hai bộ phận chính là 
 nam châm và cuộn dây dẫn. Một trong hai bộ phận đó 
 đứng yên gọi là Stato, bộ phận còn lại quay gọi là Rôto CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT:
Trong các máy phát điện lớn dùng trong công nghiệp, 
người ta dùng nam châm điện thay cho nam châm nam 
châm vĩnh cửu để tạo ra từ trường mạnh. Để đưa dòng điện 
một chiều vào nam châm điện. Người ta dùng một bộ góp 
điện. Bộ góp điện gồm hai vành khuyên gắn với hai đầu 
cuộn dây của nam châm điện và thanh quét (hay chổi than) 
luôn tì sát vào vành khuyên . Dây dẫn nối hai chổi than với 
hai cực của nguồn điện ở ngoài . Nhờ thế mà khi nam châm 
quay, dây dẫn nối không bị xoắn lại . Hướng dẫn về nhà
* Học thuộc ghi nhớ
*Giải các bài tập: 34.1 đến 34.7 – SBT
* Đọc và chuẩn bị trước nội dung bài 35: 
 “Các tác dụng của dòng điện xoay chiều – 
 Đo cường độ và hiệu điện thế xoay chiều”.