Bài giảng Vật lí 9 - Bài 42: Thấu kính hội tụ

 Môn: VẬT LÝ 9 Câu 1.Hiện tượng khúc xạ ánh 
 sáng là gì? 
-Hiện tượng tia sáng truyền từ môi 
trường trong suốt này sang môi 
trường trong suốt khác bị gãy khúc tại 
mặt phân cách giữa hai môi trường 
gọi là hiện khúc xạ ánh sáng. Câu 2. Nêu kết luận về hiện tượng khúc 
 xạ ánh sáng khi tia sáng truyền từ 
 không khí sang nước. 
 S N
 - Khi tia sáng truyền từ không 
khí sang nước: K.Khí
 i
+ Tia khúc xạ nằm trong mặt i
phẳng tới r Nước
+ Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới
 N’
 K Bạn Kiên:Cậu dùng loại kính gì hứng ánh sáng mặt trời 
mà lại đốt cháy được miếng giấy trên sân được?
Bạn Long:Anh tớ bảo đó là thấu kính hội tụ.
Bạn Kiên:Thấu kính hội tụ là gì nhỉ? Tiết 45 - Bài 42:
THẤU KÍNH HỘI TỤ I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
1. Thí nghiệm: (hình 42.2)
 Thấu kính 
 Đèn phát ra hội tụ
 tia Laze
 Hộp chứa khói giúp nhìn 
 thấy tia laze Chiếu một chùm sáng song song theo phương vuông 
 góc với mặt một thấu kính hội tụ.
C1:Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính có đặc điểm gì 
mà người ta lại gọi thấu kính này là thấu kính hội tụ? *Nhận xét:Chiếu chùm sáng tới song 
song theo phương vuông góc với mặt một 
thấu kính hội tụ thì chùm tia khúc xạ ra 
khỏi thấu kính hội tụ tại một điểm. Thấu kính
 Tia tới Tia ló
Tia sáng đi tới thấu kính gọi là tia tới.Tia 
khúc xạ ra khỏi thấu kính gọi là tia ló. 2.Hình dạng của thấu kính hội tụ:
 Thấu kính làm bằng vật 
 liệu trong suốt (thủy 
 tinh, nhựa ).
 Tiết diện mặt cắt ngang của 
 một số thấu kính
C3:Quan sát hình 42.3, so sánh độ dày phần rìa so với 
phần giữa của thấu kính hội tụ. 
- Thấu kính hội tụ có phần rìa mỏng hơn phần ở giữa.
- Kí hiệu của thấu kính hội tụ: II. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự 
của thấu kính hội tụ:
1.Trục chính (Δ) 
 C4: Quan sát lại thí nghiệm. Trong ba tia tới 
 thấu kính, tia nào qua thấu kính truyền thẳng 
 không bị đổi hướng? Thấu kính
 Trục chính 1.Trục chính (Δ) (SGK/114)
Trong các tia tới vuông góc với mặt thấu kính hội 
tụ, có một tia cho tia ló truyền thẳng không đổi 
hướng. Tia này trùng với một đường thẳng gọi là 
trục chính (Δ) của thấu kính. 2. Quang tâm (O) (SGK/114)
 O
 Trục chính của TKHT đi qua điểm O 
 trong thấu kính mà mọi tia sáng tới 
 điểm này đều truyền thẳng. Điểm O gọi 
 là quang tâm của thấu kính. Thí nghiệm chiếu tia tới đến quang tâm
Tia tới đến quang tâm (O) thì tia ló tiếp tục 
truyền thẳng, không đổi hướng. 3. Tiêu điểm (F, F’) (SGK/114)
 F O
Một chùm tia tới song song với trục 
 chính của thấu kính hội tụ cho chùm tia 
ló hội tụ tại điểm F nằm trên trục chính. 
Điểm đó gọi là tiêu điểm của thấu kính 
hội tụ và nằm khác phía với chùm tia tới. 3. Tiêu điểm (F và F’) (SGK/114)
 . O .
 F F'
 F O
Mỗi thấu kính có hai 
 tiêu điểm F và F' đối 
xứng nhau qua quang F O F’
tâm.
 Tia tới song song với 
 trục chính của TK thì 
 tia ló qua tiêu điểm. CHO TIA TỚI ĐI QUA TIÊU ĐIỂM CỦA 
 THẤU KÍNH HỘI TỤ
 Tiêu điểm Trục chính
Tia tới đi qua tiêu điểm thì tia ló song song với 
trục chính. 4. Tiêu cự (f)
 Khoảng cách từ quang tâm đến mỗi tiêu 
 điểm OF = OF' = f gọi là tiêu cự của thấu 
 kính.
 O
 F F'
 f f Đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu 
 kính hội tụ:
 + Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền 
 thẳng theo phương của tia tới.
 O
 F F'
+ Tia tới song song với trục chính thì tia ló qua 
tiêu điểm. O
 F F'
 + Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục 
 chính. O
 F F'