Bài giảng Vật lí Lớp 9 - Bài 32: Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng

 KHỞI ĐỘNG
Câu 1: Đinamô ở xe đạp có cấu tạo gồm các bộ phận chính là :
A. Nam châm và cuộn dây dẫn.
B. Điện tích và cuộn dây dẫn.
C. Nam châm và điện tích.
D. Nam châm điện và điện tích.
Câu 2: Ta có thể dùng nam châm nào để tạo ra dòng điện?
A. Nam châm vĩnh cửu.
B. Nam châm điện.
C. Cả nam châm điện và nam châm vĩnh cửu .
D. Không có loại nam châm nào cả.
Câu 3: Cách làm nào dưới đây có thể tạo ra dòng điện cảm ứng?
A. Nối hai cực của pin vào hai đầu cuộn dây dẫn.
B. Nối hai cực của nam châm với hai đầu cuộn dây dẫn.
C. Đưa một cực của acquy từ ngoài vào trong một cuộn dây dẫn kín.
D. Đưa một cực của nam châm từ ngoài vào trong một cuộn dây dẫn kín. Câu 4: Trong trường hợp sau khi cho nam châm quay 
quanh trục thì có hiện tượng gì ?
Trả lời: Trong cuộn dây có dòng điện cảm ứng xuất hiện. BÀI 32:
ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN 
 CẢM ỨNG BÀI 32: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
I/ SỰ BIẾN ĐỔI ĐƯỜNG SỨC TỪ XUYÊN QUA TIẾT DIỆN CỦA CUỘN DÂY
 C1: a) Đưa nam châm lại gần cuộn dây theo phương 
 vuông góc với tiết diện S của cuộn dây
 Khi đưa nam châm lại gần cuộn dây thì số đường sức từ 
 xuyên qua tiết diện S của cuộn dây tăng lên BÀI 32: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
I/ SỰ BIẾN ĐỔI ĐƯỜNG SỨC TỪ XUYÊN QUA TIẾT DIỆN CỦA CUỘN DÂY
 C1: b) Đặt nam châm đứng yên trong cuộn dây
 Khi đặt nam châm đứng yên trong cuộn dây thì số đường 
 sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây không thay đổi BÀI 32: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
I/ SỰ BIẾN ĐỔI ĐƯỜNG SỨC TỪ XUYÊN QUA TIẾT DIỆN CỦA CUỘN DÂY
 C1: c) Đưa nam châm ra xa cuộn dây theo phương vuông 
 góc với tiết diện S của cuộn dây
 Khi đưa nam châm ra xa cuộn dây thì số đường sức từ 
 xuyên qua tiết diện S của cuộn dây giảm BÀI 32: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
I/ SỰ BIẾN ĐỔI ĐƯỜNG SỨC TỪ XUYÊN QUA TIẾT DIỆN CỦA CUỘN DÂY
 C1: d) Để nam châm nằm yên, cho cuộn dây chuyển 
 động lại gần nam châm
 Khi để nam châm nằm yên, cho cuộn dây dẫn chuyển động 
 lại gần nam châm thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S 
 của cuộn dây tăng lên BÀI 32: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
 0 2
 2 4
 4 6
 9 mA
 0:6 mA
 = 1 ┴
 Khoa vËt lÝ Tr­êng §hsp Tn
 VËt lÝ kÜ thuËt BÀI 32: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
 0 2
 2 4
 4 6
 9 mA
 0:6 mA
 = 1 ┴
 Khoa vËt lÝ Tr­êng §hsp Tn
 VËt lÝ kÜ thuËt BÀI 32: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
 0 2
 2 4
 4 6
 9 mA
 0:6 mA
 = 1 ┴
 Khoa vËt lÝ Tr­êng §hsp Tn
 VËt lÝ kÜ thuËt BÀI 32: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
I/ SỰ BIẾN ĐỔI ĐƯỜNG SỨC TỪ XUYÊN QUA TIẾT DIỆN CỦA CUỘN DÂY
 Nhận xét:
 Khi đưa một cực của nam châm lại gần hay xa đầu 
 một cuộn dây dần thì số đường sức từ xuyên qua 
 tiết diện S của cuộn dây tăng hoặc giảm (biến 
 thiên). BÀI 32: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
II/ ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
C2: Chọn từ thích hợp cho các ô trống ở bảng sau:
 Có dòng điện Số đường sức từ xuyên 
 Làm thí nghiệm cảm ứng hay qua tiết diện S có biến 
 không? đổi hay không 
 Đưa nam châm 
 Có Có
 lại gần cuộn dây 
 Để nam châm 
 Không Không
 nằm yên 
 Đưa nam châm Có Có
 ra xa cuộn dây
C3: Từ bảng trên, hãy cho biết trong trường hợp nào thì 
 xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín ? BÀI 32: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
II/ ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
C3: Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của 
 cuộn dây biến thiến( tăng, giảm) thì trong 
 cuộn dây có dòng điện cảm ứng.
Nhận xét 2:
 Dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây dẫn 
kín khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của 
cuộn dây biến thiên BÀI 32: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
II/ ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
 C4:
 K BÀI 32: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
II/ ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
 K
 Khi đóng hay ngắt mạch điện, từ trường của nam châm 
đột ngột xuất hiện hay biến mất, số đường sức từ xuyên qua 
tiết diện S của cuộn dây dẫn tăng,giảm, do đó trong cuộn 
dây xuất hiện dòng điện cảm ứng BÀI 32: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
II/ ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
Kết luận
Trong mọi trường hợp, khi số đường sức từ xuyên 
qua tiết diện S của cuộn dây dẫn biến thiên thì 
trong cuộn dây dẫn xuất hiện dòng điện cảm ứng. BÀI 32: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
III/ VẬN DỤNG:
 C5:
 N N SS Vì sao khi quay núm của đinamô 
 thì đèn xe đạp lại sáng?
 Đinamô xe đạp BÀI 32: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
III/ VẬN DỤNG:
 C6: Vì sao nam châm quay thì trong dây dẫn kín xuất 
 hiện dòng điện cảm ứng ?
 Khi nam châm quay, số đường sức từ xuyên qua tiết 
 diện của cuộn dây biến thiên (tăng hoặc giảm) nên trong 
 cuộn dây dẫn xuất hiện dòng điện cảm ứng. BÀI 32: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
 Michael Faraday 
 (1791 - 1867), nhà 
 vật lí và hoá học 
 người Anh. Ông xuất 
 thân trong một nhà 
 nghèo, tự học thành 
 tài và là bậc thầy về 
 thực nghiệm. BÀI 32: ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
 Ngày 29/8/1831, khi đưa thanh nam châm vào cuộn 
xê-lê-nô-it, Faraday khẳng định trong cuộn dây đã xuất 
hiện dòng điện. Phát hiện ra hiện tượng cảm ứng điện từ 
được xem như một phát minh vĩ đại về vật lí ở thế kỉ 
XIX. 
 Những phát minh của ông mở đường cho việc chế tạo 
 máy phát điện xoay chiều và nhiều máy quan trọng 
 khác có ứng dụng rộng rãi trong đời sống và sản xuất.