Bài giảng Ngữ Văn 7 - Bài 3: Bạch tuộc

 Lớp: 
CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI 
 BUỔI HỌC NGÀY HÔM NAY KHỞI ĐỘNG
Câu 1. Em có thích xem những bộ phim khoa học viễn tưởng không? Điều 
em cảm thấy thú vị nhất khi xem những bộ phim đó là gì?
Câu 2. Em đã nhìn thấy con bạch tuộc 
chưa? Hãy miêu tả hình dáng của nó. BẠCH TUỘC
 _Giuyn Véc-nơ_ NỘI DUNG BÀI HỌC
 I. TÌM HIỂU CHUNG
 II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
 III. TỔNG KẾT I. TÌM HIỂU CHUNG 1. Tác giả
v Giuyn Véc-nơ (1828 – 1905).
v Quốc tịch: Pháp.
v Là người tiên phong trong thể loại văn học Khoa 
 học viễn tưởng và được coi là một trong những 
 "cha đẻ" của thể loại này.
v Ông là người có tác phẩm được dịch nhiều thứ 
 ba trên thế giới, những tác phẩm của ông cũng 
 được chuyển thể thành phim nhiều lần. 2. Tác phẩm
v Trích tiểu thuyết Hai vạn dặm dưới đáy biển.
v Sáng tác năm 1870.
v Hoàn cảnh sáng tác: Khi đó, tàu ngầm mới đang 
 được thử nghiệm ở mức độ sơ khai. Bạch tuộc cũng 
 chỉ mới được một số người đi biển bắt gặp. 3. Thể loại truyện khoa học viễn tưởng
 Khái niệm: là những tác phẩm văn học mà tác giả tưởng tượng, 
 hư cấu dựa trên thành tựu của khoa học và công nghệ. 
 Đề tài: gắn với các lĩnh vực khoa học như công nghệ tương lai, 
 du hành vũ trụ, người ngoài hành tinh, khám phá đại dương và 
 lòng Trái Đất.
 Sự kiện: có thể bắt đầu từ sự kiện có thật. Từ đó, nhà văn hình 
 dung, tưởng tượng ra câu chuyện. Tình huống trong truyện: khoa học viễn tưởng thường đột 
ngột, bất ngờ, có phần li kì, mạo hiểm,... 
Cốt truyện: gắn với các sự kiện khoa học và công nghệ; với 
những sự kiện "đi trước thời gian", những tình huống táo bạo, 
bất ngờ.
Nhân vật: thường là những người thông thái (nhà khoa học, 
nhà phát minh,...) trong lĩnh vực (đề tài) mà tác phẩm đề cập. 
Bối cảnh trong truyện khoa học viễn tưởng thường gắn với đề 
tài của truyện. 3. Đọc văn bản
 v Thể loại: truyện khoa học viễn tưởng
 v Ngôi kể: ngôi thứ nhất → Câu chuyện trở nên chân thực, đáng tin.
 v Bố cục: 
Phần 1: Từ đầu .... đến "Đèn 
 Hình ảnh con bạch tuộc khổng lồ.
 trên trần bật sáng"
 Cuộc chiến của đoàn thủy thủ với 
 Phần 2: Còn lại
 những con bạch tuộc khổng lồ. 3. Đọc văn bản
Sự kiện: Đoaṇ trić h Bac̣ h tuôc̣ kể laị sự kiêṇ tà u 
No-ti-lớ t găp̣ và chiế n đấ u vớ i những con quá i 
vâṭ bac̣ h tuôc̣ khổ ng lồ ở quầ n đả o Lu-cai. Hãy sắp xếp các chi tiết, sự kiện theo thứ tự đúng để tóm 
 tắt văn bản:
5 a. Lũ bạch tuộc thất bại, lặn xuống biển sâu.
3 b. Những con bạch tuộc khổng lồ xuất hiện.
2 c. Cuộc nói chuyện giữa "tôi" và Nét về những con bạch tuộc khổng lồ.
1 d. Đoàn tàu No-ti-lớt lặn giữa biển.
4 e. Cuộc chiến giữa đoàn thủy thủ với những con bạch tuộc khổng lồ. II. TÌM HIỂU CHI TIẾT Trả lời câu hỏi
Đọc văn bản phần (1), (2) và trả lời câu hỏi:
§ Con tàu xuất hiện trong hoàn cảnh nào?
§ Qua cuộc nói chuyện của nhân vật “tôi” và Nét Len, 
 em hình dung như thế nào về con bạch tuộc?
§ Con bạch tuộc xuất hiện được tác giả miêu tả như 
 thế nào? Chi tiết nào cho thấy trí tưởng tượng rất 
 phong phú của nhà văn về bạch tuộc? Em có nhận 
 xét gì về cách miêu tả đó? 1. Hình ảnh con Bạch tuộc
v Hoàn cảnh xuất hiện: Tàu No-ti- v Cuộc nói chuyện của Nét Len với 
 lớt lặn xuống biển, cách mặt biển nhân vật tôi về những con bạch 
 một ngàn năm trăm mét. tuộc: Là một con vật to lớn, 
 khổng lồ, rất đáng sợ và là bí ẩn 
 phía dưới đại dương. 1. Hình ảnh con Bạch tuộc
Chi tiết miêu tả con bạch tuộc:
§ Con bạch tuộc dài chừng tám mét.
§ Nó bơi lùi rất nhanh.
§ Mát nó màu xanh xám, nhìn thẳng không động đậy.
§ Tám chân từ đầu mọc ra, dài gấp đôi thân và luôn luôn uốn cong.
§ Có hai trăm rưỡi cái giác ở trong vòi.
§ Hàm răng giống cái mỏ vẹt bằng sừng, luôn luôn mở ra, khép lại. 1. Hình ảnh con Bạch tuộc
Chi tiết miêu tả con bạch tuộc:
§ Lưỡi nó cũng bằng chất sừng, hàm răng nhọn, rung lên bần bật 
 mỗi khi thò ra khỏi mồm.
§ Thân hình thoi.
§ Nặng chừng hai mươi, hai lăm tấn.
§ Màu sắc thay đổi từ xám chỉ sang nâu đỏ.
§ Vòi bạch tuộc có khả năng mọc lại. Nhận xét
v Con bạch tuộc được miêu tả rất cụ thể, chi tiết.
v Đây là một con vật rất to lớn, như một con quái vật 
 dưới biển sâu. Trong miêu tả của tác giả, có những 
 chi tiết giống với đặc điểm thực tế của loài bạch 
 tuộc, có những chi tiết mang tính tưởng tượng. 
Þ Bằng trí tưởng tượng rất phong phú, tác giả đã giúp 
 độc giả hình dung được một loài vật đáng sợ. HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI
 Con bạch tuộc Đoàn thủy thủ
q Trình bày diễn biến của cuộc chiến. Kết quả 
 của cuộc chiến là gì?
q Qua văn bản, em cảm nhận được lòng dũng 
 cảm, tình yêu thương và tinh thần đồng đội 
 thể hiện trong văn bản như thế nào?
q Em có nhận xét gì về nghệ thuật kể chuyện 
 của tác giả qua đoạn văn. v Cuộc chiến đấu diễn vô cùng cam go, kịch tính.
 Con bạch tuộc Đoàn thủy thủ
 • Sẵn sàng giáp chiến với con bạch tuộc 
Một cái vòi dài trườn xuống dưới 
 khổng lồ.
thang như một con rắn, hai chục cái 
 • Thuyền trưởng Nê-mô chặt đứt phăng cái 
vòi nữa thì ngoằn ngoèo ở phía trên.
 vòi khủng khiếp.
 • Thuyền trưởng Ne-mô chặt đứt phăng cái 
 vòi khủng khiếp.
Một cái vòi lao tới, nhấc bổng người 
 • Viên thuyền phó, các thủy thủ và ba nhà 
thủy thủ lên.
 khoa học chiến đấu với những con bạch 
 tuộc khác đang bò trên thành tàu.