Bài giảng Ngữ văn 7 - Ếch ngồi đáy giếng

 Văn bản 1: 
ẾCH NGỒI 
ĐÁY GIẾNG
 - Thể loại: truyện ngụ ngôn và tục ngữ.
 - VB đọc chính:
 + VB1: Ếch ngồi đáy giếng (Ngụ ngôn Việt Nam); 
 + VB2: Đẽo cày giữa đường (Ngụ ngôn Việt Nam);
 + VB3: Tục ngữ về thiên nhiên, lao động và con người, xã hội 
 - VB thực hành đọc:
 + VB1: Bụng và Răng, Miệng, Tay, Chân (Ê-Dốp).
 + VB2: Tục ngữ về thiên nhiên, lao động và con người, xã hội 
 - Tục ngữ được xếp cùng với truyện ngụ ngôn vì đều viết về 
 những kinh nghiệm, những bài học ứng xử đúc rút từ cuộc sống. PHIẾU HỌC TẬP 01
 Đặc điểm truyện ngụ ngôn
Hình thức: .
Nhân vật: .
Bối cảnh 
Nội dung, ý nghĩa: .
 PHIẾU HỌC TẬP 02
 Đặc điểm của tục ngữ, thành ngữ.
 Tục ngữ Thành ngữ
Ví dụ 
Cấu tạo 
Nội dung, ý 
nghĩa I. KIẾN THỨC NGỮ VĂN
 1. Truyện ngụ ngôn:
 - Hình thức: Ngắn gọn, được viết bằng văn xuôi hoặc văn vần. 
 Ngôn ngữ truyện giàu hình ảnh, có thể pha yếu tố hài hước.
 - Nhân vật: là con người hoặc con vật, đồ vật được nhân cách hoá, 
 có đặc điểm như con người.
 - Bối cảnh: là khung cảnh, môi trường hoạt động của nhân vật ngụ 
 ngôn, nơi xảy ra sự kiện câu chuyện.
 - Nội dung: mượn chuyện loài vật để kín đáo nói 
 chuyện con người -> khuyên nhủ, răn dạy những bài 
 học cho con người trong cuộc sống. PHIẾU HỌC TẬP 02
 Đặc điểm của tục ngữ, thành ngữ.
 Tục ngữ Thành ngữ
Ví dụ - Nắng chóng trưa, mưa chóng tối. - Đẽo cày giữa đường
 - Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng; - Rán sành ra mỡ
Cấu Một câu nói ngắn gọn, hàm súc, Chưa thành câu, mà là những 
tạo có vần điệu, có hình ảnh. cụm từ ngắn gọn, có vần điệu, 
 hình ảnh.
Nội Nhằm đúc kết kinh nghiệm về thế Giúp lời ăn tiếng nói sinh 
dung, giới tự nhiên, con người. động, có tính biểu cảm cao.
ý 
nghĩa PHIẾU HỌC TẬP SỐ 03: 
KỂ LẠI TRUYỆN BẰNG TRANH
 Nhiệm vụ: 
 Em hãy điền thông 
 tin vào dưới những 
 bức tranh sau đây 
 để kể lại câu 
 chuyện Ếch ngồi 
 đáy giếng: II. Tìm hiểu chung
3. Đặc điểm hình thức truyện
 Tìm hiểu đặc điểm truyện Trả lời
 “Ếch ngồi đáy giếng”
 Thể loại Truyện ngụ ngôn
 Hình thức kể văn xuôi
 Nhân vật chính: Con ếch (loài vật)
 Ngôi kể ngôi thứ ba
 Bố cục 2 phần
 - Phần 1 : Từ đầu → vị chú tể : Ếch khi ở 
 trong giếng
 - Phần 2 : Còn lại : Ếch khi ra khỏi giếng II. Tìm hiểu chung
3. Đặc điểm hình thức truyện
 * Tình huống truyện
 Bị nước đẩy lên mặt đất, con ếch lâu năm ngồi đáy giếng vẫn 
 vênh váo, tự phụ, xem bầu trời bằng cái vung và mình là chúa tể 
 nên đã bị một con trâu dẫm bẹp ->tình huống bộc lộ tác hại vì sự 
 ngộ nhận của bản thân. III. Đọc – hiểu văn bản
1. Nhân vật con ếch
 - Nhân vật chính trong truyện là nhân vật nào? 
 Căn cứ vào đâu để em xác định đây là nhân 
 vật chính?
 - Hãy nêu một số chi tiết trong truyện giúp em 
 hiểu về tính cách của nhân vật ấy.
 - Qua đó, nhân vật bộc lộ những nét tính cách 
 như thế nào? III. Đọc – hiểu văn bản
1. Nhân vật con ếch
 - Nhân vật chính trong truyện là con ếch. Nhiều chi tiết trong 
 truyện kể về cuộc sống, suy nghĩ, hành động của nhân vật:
 + “Cất tiếng kêu ồm ộp làm vang động cả giếng, khiến các con vật kia rất 
 hoảng sợ”.
 + “Cứ tiếng bầu trời trên đầu chỉ bé bằng chiếc vung và nó thì 
 oai như một vị chúa tể”.
 + “Khi ra ngoài, quen thói cũ, nghênh ngang đi lại khắp nơi 
 và cất tiếng kêu ồm ộp”.
 => Tính cách của nhân vật: kiêu ngạo, huênh hoang, 
 hống hách, coi mình là nhất, xem thường mọi sự vật, tự 
 coi mình là vị chúa tể. III. Đọc – hiểu văn bản
2. Bối cảnh của câu chuyện:
 * Bối cảnh câu chuyện xoay quanh cuộc sống và suy 
 nghĩ của ếch khi ở trong giếng và khi ra ngoài giếng.
 PHIẾU HỌC TẬP SỐ 04 PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4
Bối cảnh của câu Ếch khi ở trong đáy giếng Ếch khi ra ngoài giếng
chuyện. 
Môi trường 
Suy nghĩ, nhận 
thức
Hành động, thái độ 
Nhận xét/kết quả PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4
Bối cảnh của Ếch khi ở trong đáy giếng Ếch khi ra ngoài giếng
câu chuyện. 
Môi trường “sống lâu ngày trong một cái sau một trận mưa to, nước 
 giếng”, “xung quanh chỉ vài con trong giếng dềnh lên, tràn bờ, 
 nhái, cua ốc nhỏ”; tiếng kêu của đưa ếch ta ra ngoài.Thay đổi 
 ếch khiến các con vật kinh hãi. (rộng lớn hơn)
 =>Nhỏ bé, chật hẹp ->Bị động do khách quan
Suy nghĩ, Bầu trời bé bằng cái vung, ếch Chưa thay đổi, vẫn nghĩ mình 
nhận thức tưởng mình là một vị chúa tể là chúa tể PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4
Bối cảnh của Ếch khi ở trong đáy giếng Ếch khi ra ngoài giếng
câu chuyện. 
Hành động, 
 Cất tiếng kêu ồm ộp, vang Nghênh ngang đi lại khắp 
thái độ
 động làm các con vật trong nơi, cất tiếng kêu ồm ộp, 
 giếng hoảng sợ nhâng nháo nhìn bầu trời. 
 =>nhân hoá
Nhận xét/kết =>Môi trường hạn hẹp dẫn Bị con trâu dẫm bẹp.
quả đến nông cạn, chủ quan, kiêu =>Chủ quan kiêu ngạo sẽ phải 
 ngạo, ngộ nhận về mình trả giá đắt bằng tính mạng. III. Đọc – hiểu văn bản
2. Bối cảnh của câu chuyện:
 * Ý nghĩa bối cảnh truyện
 - Giúp nhân vật bộc lộ tính cách: 
 + kiêu ngạo, huênh hoang, xem thường mọi vật.
 + suy nghĩ thiển cận; cái nhìn hạn hẹp, không chịu mở mang hiểu biết 
 của bản thân.
 - Làm nổi bật ý nghĩa của câu chuyện:
 + phê phán những kẻ hiểu biết hạn hẹp mà tự cao tự đại, huênh hoang;
 + khuyên nhủ mọi người phải nỗ lực không ngừng để mở rộng tầm 
 nhìn và hiểu biết của bản thân, không được chủ quan, kiêu ngạo. III. Đọc – hiểu văn bản
 3. Bài học
- Không được chủ quan, kiêu ngạo, coi thường những đối tượng xung 
quanh. Sự thiếu hiểu biết kết hợp với thói kiêu ngạo, huênh hoang 
không chỉ dạn nứt những mối quan hệ tốt đẹp mà còn dễ dẫn đến thất 
bại cho bản thân, thậm chí có thể trả giá bằng cả tình mạng.
 - Nếu không biết tường tận, thấu đáo về sự vật, hiện tượng hay 
 một vấn đề nào đó thì không nên đáng giá chủ quan, hồ đồ.
 - Thế giới vốn rất rộng lớn, phong phú và nhiều điều bí ẩn 
 mà dù cả đời vẫn chưa chắc đã tìm hiểu, khám phá được hết. 
 Do đó để mở mang vốn hiểu biết của bản thân, chúng ta cần 
 khiêm tốn, học hỏi không ngừng. IV. Tổng kết
1. Nghệ thuật
 - Xây dựng nhân vật hết sức gần gũi với đời sống.
 - Các sự kiện hài hước, độc đáo khiến câu chuyện trở nên hấp dẫn, 
 lôi cuốn.
 - Tạo bối cảnh câu chuyện độc đáo.
 - Kết cấu ngắn gọn, dễ hiểu, ý nghĩa sâu sắc. IV. Tổng kết
2. Nội dung
 Văn bản Ếch ngồi đáy giếng đem đến bài học về cách sống cho 
 mỗi người: không nên chủ quan, kiêu ngạo coi thường người khác, 
 cố chấp, suy nghĩ thiển cận, không chịu mở mang nhận thức của 
 bản thân. IV. Tổng kết
3. Cách đọc hiểu truyện ngụ ngôn:
 - Đọc kĩ văn bản để xác định được các sự kiện chính của truyện 
 được kể.
 - Nhận diện hình tượng nhân vật chính;
 - Đi sâu tìm hiểu lai lịch, hoàn cảnh, hình dáng, cử chỉ, hoạt động, 
 lời nói, ý nghĩ, của các nhân vật được thể hiện trong truyện.
 - Phát hiện bài học mà truyện muốn gửi gắm
 - Liên hệ, rút ra bài học có ý nghĩa cho bản thân. LUYỆN TẬP
 Nhiệm vụ 1: TRÒ CHƠI: 
 “Cây cà chua hạnh phúc”