Bài giảng Ngữ Văn 7 - Nói và nghe: Thảo luận nhóm về một vấn đề trong đời sống (Tiết 111)

 Tiết 111:NÓI VÀ NGHE Chia sẻ theo kĩ thuật THINK – PAIR – SHARE + Nội dung + Điều ấn Vấn đề được đề 
tranh biện tượng với em cập đến trong 
trong đoạn khi xem đoạn cuộc sống khi 
 xem đoạn video 
vi deo là gì? tranh biện trên
 qua kĩ thuật 
 THINK – PAIR – 
 SHARE. + Trong phần thể hiện này, Minh Anh đã đưa ra nhiều lập luận sắc sảo, 
gây ấn tượng mạnh ví dụ như "Học sinh chỉ học lịch sử ở trên trường 
chứ không học sinh nào chán lịch sử dân tộc!"
 + Ấn tượng cách lập luận sắc sảo, sắc bén thể hiện hiểu biết. I. ĐỊNH HƯỚNG
 + Thảo + Mục + Lưu ý 
 luận đích của khi thảo 
 nhóm về thảo luận luận nhóm 
 một vấn nhóm? về một 
 đề là gì? vấn để. - Khái niệm
Thảo luận nhóm về một vấn đề là dùng hình thức nói (thuyết 
trình) để trao đổi, tranh luận về một vấn đề nào đó còn có ý 
kiến chưa thống nhất.
 - Mục đích 
Thảo luận là nêu lên những điểm thống nhất và khác biệt 
của các thành viên trong nhóm để tìm cách giải quyết. - Lưu ý
+ Lựa chọn được vấn đề cần thảo luận.
+ Bày tỏ ý kiến về vấn đề(tán thành hay phản đối)
+ Sử dụng lí lẽ, bằng chứng để thuyết phục mọi người.
+ Bảo vệ ý kiến của bản thân bằng lí lẽ, dẫn chứng.
+ Tôn trọng tiếp thu ý kiến khác biệt II. THỰC HÀNH
 ĐỀ BÀI : Thảo luận nhóm về vấn đề: “Thế nào là lối sống giản dị” 
(1) Nêu kết quả (2) Thống nhất với (3) Tập nói 
các bước chuẩn bị, bạn trong nhóm trong nhóm và 
tìm ý và lập dàn ý học tập về cách thể sau đó trình bày 
cho bài nói của em. hiện nội dung khi trước lớp.
 nói? a. Chuẩn bị
- Xem lại dàn ý phần viết
- Chuẩn bị các phương tiện tranh ảnh vi deo... để trình bày
 b. Tìm ý và lập dàn ý
 Chỉnh sửa nội dung bài viết thành bài nói
+ Thêm phần chào mở đầu
+ Trình bày nội dung theo dàn ý với các ý cơ bản
 + Cảm ơn và chào trước khi kết thúc c. Nói và nghe
- Nhóm trưởng điều hành việc thảo luận, nêu vấn đề 
thảo luận: “Thế nào là lối sống giản dị?”.
 - Người nói: Dựa vào dàn ý, thực hiện việc trình bày 
 bằng lời ý kiến về vấn đề đã lựa chọn trước nhóm.
 - Người nghe: Tập trung theo dõi, ghi chép nội dung 
 chính và quan sát cách trình bảy của người nói, trao 
 đổi, tranh luận với các ý kiến còn khác biệt.
 - Nhóm trưởng tổng kết lại các điểm đã thống nhất 
 và điểm còn khác biệt (nếu có). Bài nói tham khảo:
*Phần mở đầu:
 Kính thưa: Cô (thầy).................. cùng các bạn. Thay mặt cho nhóm học tập 
của mình chúng em xin chia sẻ quan điểm của nhóm chúng về vấn đề “Thế nào 
là lối sống giản dị”.
*Nội dung chính của bài nói:
 Thưa cô (thầy) và các bạn:
 Nguyễn Trãi, người anh hùng dân tộc sống ở thế kỉ 15 từng khẳng định “Ta 
dại tìm về nơi vắng vẻ/Người khôn tìm đến chốn lao xao”. Sống trong cuộc đời, 
mỗi chúng ta đều chọn cho mình lối sống, cách sống khác nhau. Có người hướng 
tới cuộc sống cao sang có người lại tìm về với lối sống giản dị. Và giản dị là lối 
sống đẹp được nhiều người yêu mến, lựa chọn. Vậy thế nào là giản dị từng là băn 
khoăn của nhiều người. Như cô (thầy) và các bạn đã biết: Hiểu ngắn gọn giản dị là sống đơn giản, bỏ qua 
những sự cầu kì và không chạy đua theo xu hướng xã hội, sống phù hợp với hoàn 
cảnh của mình, không sống xa rời thực tại. Lối sống giản dị được biểu hiện qua 
muôn mặt đời sống trên các phương diện như lời ăn tiếng nói, lối sống, ăn mặc, 
hành động, bằng lòng với thực tại, không đòi hỏi cao từ phía người khác Giản 
dị trong cách ăn mặc đó là mặc đơn giản, không lòe loẹt cầu kì và đặc biệt là phù 
hợp với từng hoàn cảnh khác nhau. Đơn cử khi tham gia một đám hiếu không nên 
mặc váy mà nên mặc quần áo trơn, ít họa tiết nhất có thể, tối màu; còn khi tham 
gia đám hỉ có thể mặc váy sáng màu nhạt, không nên quá cầu kì kiểu cách, miễn 
sao tạo được sử thoải mái trong hoạt động và giao tiếp. Còn trong lời ăn tiếng nói, 
giản dị được biểu hiện ở chỗ nói với âm thanh vừa đủ nghe, lời lẽ ngắn gọn đơn 
giản, dễ hiểu tránh lời thô lỗ dung tục và nói đúng, trúng vấn đề giao tiếp. Giản dị 
trong hành động, sinh hoạt được biểu hiện ăn đủ chất, đủ lượng, không làm thừa 
và đổ bỏ lãng phí, sống hòa đồng với mọi người xung quanh, tự nhiên và gần gũi 
trong cách cư xử . Ví như Bác Hồ lãnh tụ vĩ đại của dân tộc nhưng trang phục của Người vô cùng 
bình dị: Bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, bộ kaki bạc mầu, đôi dép cao 
su... Nơi ở làm việc của người chỉ là nhà sàn, bữa ăn đạm bạc với “Cá kho, dưa 
muối, cà ghém, cháo hoa...” Xưng Bác, gọi các anh bộ đội là các chú, gọi nhân 
dân là đồng bào.
 Chắc chắn thầy( cô) cũng như các bạn sẽ đồng ý với chúng em rằng:
 Sống giản dị không chỉ đem lại nhiều lợi ích cho bản thân mà còn đem lại lợi 
ích cho cộng đồng, xã hội. Khi sống giản dị tạo nên sự thanh thản, bình yên trong 
tâm hồn và sự nhàn nhã, thư thái trong nhịp sống. Sống giản dị còn giúp cho con 
người hoà đồng với tự nhiên, gắn bó sâu sắc với các cá nhân khác và là một trong 
những cách để mỗi người sống thật, sống có hứng thú, có ý nghĩa. Đơn cử như 
khi ăn nói giản dị, văn phong nhẹ nhàng, chân thật thường được mọi người xung 
quanh yêu quý. Cách nói chuyện nhanh gọn, đi đúng vấn đề sẽ chiếm được cảm 
tình từ đối phương. Giản dị trong cách ăn nói khiến cho mục đích giao tiếp thành công hơn. Nội 
dung ngôn từ ngắn gọn súc tích tiết kiệm được nhiều thời gian giao tiếp. Từ đó 
mang lại thành công cho người giản dị Tuy nhiên chúng ta không nên nhầm 
lẫn sống giản dị với sống xuề xoà, dễ dãi, cẩu thả, vì trong những trường hợp 
này, cái giản đơn bên ngoài là biểu hiện của sự thiếu ý thức ở bên trong. Ăn nói 
giản dị, dễ hiểu khác với ăn nói cộc lốc, thiếu lễ độ, thiếu tôn trọng người khác. 
 Tìm về những tấm gương người xưa, ta bắt gặp bao tấm gương đạo đức sáng 
ngời về đức tính giản dị: Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Khuyến rất 
giàu trách nhiệm, nặng tình đời song không tham đua chen chốn quan trường mà 
chọn thanh bần đế chan hoà với không gian suối rừng thôn dã, tìm sự tự do và 
thanh thản trong tâm hồn... Hay với Bác Hồ vị Chủ tịch nước của nhà nước Việt Nam kiểu mới trong cách 
xưng hô khi Người đọc tuyên ngôn độc lập “Tôi nói đồng bào nghe rõ không?” 
cùng thái độ chân thành đã chiếm được trái tim của muôn triệu đồng bào để: “ 
Một triệu con người cùng đáp, tiếng dậy vang như Sấm:- Co...o..ó..!”. Và từ giây 
phút đó Bác cùng với cả biển người đã hòa làm một” (Võ Nguyễn Giáp kể, Hữu 
Mai Ghi). Vì thế sự nghiệp, sức sống của Người đã vượt mọi giới hạn thông 
thường về không gian, thời gian, còn tiếng thơm muôn đời “Những năm tháng 
không thể nào quên”)
 Hay như tấm gương sống giản dị: chủ tích Tôn Đức Thắng. Đại tướng Võ 
Nguyên Giáp viết: "Bác Tôn là con người vô cùng giản dị, vẫn là người công 
nhân, vẫn giữ cái búa, cái kìm... và tự chữa lấy xe đạp của Bác. Bác Tôn của 
chúng ta là một con người như thế, một người công nhân tiêu biểu cho tinh thần 
cách mạng, đạo đức cách mạng cao quý nhất của giai cấp công nhân, của dân tộc 
Việt Nam, của Đảng chúng ta, của dân tộc Việt Nam chúng ta". Những hành động 
từ chối đặc lợi, đặc quyền được thể hiện rõ nét ở con người Chủ Tịch Tôn Đức 
Thắng với ba lần từ chối nhận nhà do Trung ương phân. Như vậy có thể thấy, giản dị là một trong những phẩm chất cao quý của con 
người, mỗi người cần tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất ấy trước hết là giúp ích cho 
bản thân, sau là giúp ích cho cộng đồng, xã hội. Để sống giản dị, cần một năng 
lực sống, năng lực tâm hồn và quyết tâm cao, cũng cần hoà mình vào cuộc sống 
đế sống và cảm nhận, cần loại bỏ lòng tham và bù đắp tình yêu cuộc sống. Đó là 
cách để tránh mọi cám dỗ, giảm áp lực tinh thần và nâng cao bản lĩnh văn hoá. 
Bản thân em cũng cố gắng học tập và tu dưỡng, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp 
với mọi người.
 Giản dị là phẩm chất cao đẹp mỗi người cần rèn luyện trau dồi. Đó là cách 
để người gần người hơn, là cách để tâm hồn, cuộc sống của ta thêm ý nghĩa. Hãy 
rèn lối sống cao đẹp đó từ cách sống, cách nghĩ, lời nói việc làm ngay từ khi còn 
ngồi trên ghế nhà trường.
*Kết thúc bài nói và chào kết thúc.
 Bài nói của em về lối sống giản dị đến đây xin kết thúc. Xin cảm ơn thầy 
cô và các bạn đã lắng nghe. Rất mong nhận được sự góp ý từ thầy cô và các bạn 
về bài nói của nhóm chúng em. PHIẾU ĐÁNH GIÁ BÀI NÓI THEO TIÊU CHÍ
 NHÓM............................
 Tiêu chí Chưa đạt Đạt Tốt
 (0 điểm) (1 điểm) (2 điểm)
1. Giới thiệu được Chưa nêu vấn đề Nêu vấn đề nhưng Biết dẫn dắt và nêu vấn 
vấn đề thảo luận không biết dẫn dắt đề
2. Nội dung thảo Chưa bám sát dàn Bám sát dàn ý đã Bám sát dàn ý đã lập, ý 
luận. ý đã lập lập nhưng còn trình bày sâu sắc.
 thiếu
3. Nói to, rõ ràng, Nói nhỏ, khó Nói to, nhưng đôi Nói to, truyền cảm hầu 
truyền cảm, chủ nghe, nói lặp lại chỗ lặp lại hoặc như không lặp lại hay 
động thuyết trình ngập ngừng nhiều ngập ngừng một ngập ngừng; chủ động 
 lần, phụ thuộc văn vài câu, chủ động thuyết trình
 bản chuẩn bị sẵn thuyết trình PHIẾU ĐÁNH GIÁ BÀI NÓI THEO TIÊU CHÍ
 NHÓM............................
 Tiêu chí Chưa đạt Đạt Tốt
 (0 điểm) (1 điểm) (2 điểm)
4. Sử dụng yếu tố Điệu bộ thiếu tự tin, Điệu bộ tự tin, mắt Điệu bộ tự tin, mắt 
phi ngôn ngữ mắt chưa nhìn vào chưa nhìn vào nhìn vào người 
(điệu bộ, cử chỉ, người nghe, nét mặt người nghe, biểu nghe, nét mặt sinh 
nét mặt, ánh chưa biểu cảm hoặc cảm phù hợp với động.
mắt,..) phù hợp biểu cảm không phù nội dung vấn đề
 hợp.
5. Mở đầu và kết Không chào hỏi và/ Chào hỏi và có lời Chào hỏi có lời kết 
thúc hợp lí hoặc không có lời kết thúc bài nói. thúc bài nói ấn 
 kết thúc bài nói. tượng.
Tổng: ................/10 điểm d. Kiểm tra và chỉnh sửa
(1) Với người (2) Với người nói: Em (3) Em dự định 
nghe: Em thích tâm đắc nhất điều gì kiểm tra và 
nhất điều gì trong trong phần trình bày chỉnh sửa phần 
phần trình bày của mình? Em muốn nói và nghe 
của bạn? Nếu trao đổi hay tiếp thu như nào?
muốn thay đổi, em những góp ý của các 
muốn thay đổi bạn và thầy cô? Nếu 
điều gì trong phần được trình bày lại, em 
trình bày của muốn thay đổi điều 
bạn? gì?