Bài giảng Ngữ Văn 7 - Nói và nghe trang: Thảo luận nhóm về một vấn đề

 NÓI VÀ NGHE:NÓI VÀ NGHE:
 THẢO LUẬN NHÓM VỀ MỘT VẤN ĐỀ THẢO LUẬN NHÓM VỀ MỘT VẤN ĐỀ KHỞIKHỞI ĐỘNGĐỘNG
 Cặp lẻ(1,3,5): Cặp chẵn (2,4,6):
 (1) Vì sao chúng (1) Đã bao giờ em tranh cãi 
 ta cần thảo luận với bạn về một vấn đề nào đó 
 nhóm? chưa? Nếu có thì vấn đề ấy là 
 (2) Các bước thảo gì? Em đã làm gì để giải 
 luận nhóm là gì? quyết vấn đề tranh cãi ấy?
 (3) Khi thảo luận (2) Trước một vấn đề gây 
 nhóm, chúng ta tranh cãi, việc thảo luận nhóm 
 cần có thái độ như có gì khác với việc trình bày 
 thế nào? ý kiến dưới tư cách cá nhân. Trong cuộc sống trước 
 một vấn đề khó tránh 
 khỏi ý kiến trái chiều 
 cần tranh cãi. 
Khi thảo luận cần 
 Để thống nhất ý 
biết cách nói và 
 kiến, cần tham gia 
nghe để việc thảo 
 thảo luận.
luận có kết quả. I. ĐỊNH HƯỚNG
 Thảo luận nhóm về một vấn đề còn gây 
 tranh cãi là dùng hình thức nói (thuyết 
 trình) để trao đổi, tranh luận về một vấn 
 1. Khái niệm đề nào đó còn có ý kiến chưa thống nhất. 
 Mục đích thảo luận là nêu lên những điểm 
 thống nhất và khác biệt của các thành viên 
 trong nhóm để tìm cách giải quyết. 2. Chú ý
 Lựa chọn được vấn đề gây tranh cãi 
 (chưa thống nhất).
 Xác định điểm đã thống nhất, điểm còn 
 khác biệt.
 Chuẩn bị ý kiến của cá nhân về các 
 điểm chưa thống nhất.
 Chú ý đến thái độ, cử chỉ khi phát biểu 
 thảo luận. II. THỰC HÀNHII. THỰC HÀNH
Đề bài: Có người cho rằng, phân tích đặc 
điểm nhân vật Võ Tòng trong đoạn trích 
“Người đàn ông cô độc giữa rừng” (trích 
tiểu thuyết “Đất rừng phương Nam”) của 
Đoàn Giỏi nghĩa là kể lại câu chuyện về 
nhân vật ấy. Em sẽ nêu ý kiến như thế nào 
trong buổi thảo luận nhóm. 1. Chuẩn bị 
 Xem lại nội dung đọc hiểu 
văn bản “Người đàn ông cô 
độc giữa rừng” ở bài 1 và 
các yêu cầu phân tích đặc 
điểm nhân vật Võ Tòng đã 
nêu ở phần Viết. Tìm hiểu sự giống 
 nhau và khác nhau 
 giữa kể lại câu 
chuyện về nhân vật và 
 phân tích đặc điểm 
 nhân vật. Kể lại Dựa vào sự việc trong văn bản để kể lại diễn 
 câu biến của câu chuyện đã xảy ra với nhân vật 
chuyện Võ Tòng. Không cần nêu nhận xét về nhân vật.
 Giới thiệu, mô tả những nét tiêu biểu của Phân 
nhân vật như: lai lịch, xuất thân, hình dáng bên tích 
 ngoài, suy nghĩ, lời nói, việc làm. Nêu nhận nhân 
 xét của người viết về nhân vật Võ Tòng. vật Xác định các điểm thống nhất và các điểm còn gây tranh cãi.
 Chú ý thái độ, cử chỉ khi phát biểu thảo luận.
 Chuẩn bị tranh ảnh và phương tiện trình bày (bảng phụ, bài 
 trình chiếu )
Tập nói trước gương, trước người thân và tự sửa nội dung cho 
 phù hợp thời gian, tự điều chỉnh giọng điệu, ngữ điệu, nét 
 mặt . cho phù hợp để tạo sức hấp dẫn cho bài nói. 2. Tìm ý, lập dàn ý
a. Tìm ý: Tìm ý cho bài nói qua việc đặt và trả lời các câu hỏi: *Khái niệm:
 Phân tích đặc điểm nhân 
 Kể lại câu chuyện là dựa vật là giới thiệu, mô tả 
 những nét tiêu biểu của 
 vào sự việc trong văn bản 
 nhân vật như về: lai lịch, 
 để kể lại diễn biến câu 
 hình dáng, suy nghĩ, lời nói, 
 chuyện đã xảy ra, đồng 
 việc làm... Qua các đặc 
 thời không cần nhận xét về điểm của nhân vật ta có thể 
 nhân vật. thấy nêu lên nhận xét của 
 người viết về nhân vật ấy. * So sánh: Điểm giống và khác nhau giữa kể lại câu chuyện về 
nhân vật và phân tích nhân vật.
 - Giống nhau: Đều dựa vào các sự việc, chi tiết liên quan đến 
nhân vật trong văn bản để khai thác, sử dụng vào bài nói.
 - Khác nhau nhau ở chỗ:
 + Kể lại: cần khách quan, không thêm bớt và không cần nếu 
nhận xét của người kể lại. Kể lại thuộc kiểu văn bản tự sự.
 + Phân tích đặc điểm nhân vật cần có ý kiến, lí lẽ và nhận xét 
của người nói. Phân tích thuộc kiểu văn bản nghị luận. *Điểm cần trao đổi để thống nhất ý kiến
 Khi phân tích đặc Không nên liệt 
 Khi kể lại ta 
 điểm nhân vật ta kê và kể lại toàn 
 không nên liệt 
 chỉ nên lựa chọn bộ câu chuyện 
 kê các đặc điểm 
 những chi tiết liên theo các sự kiện 
 của nhân vật mà 
 quan tới nhân vật đã có, chỉ chọn 
 cần bám sát vào 
ấy trong tác phẩm, lọc những đặc 
 các sự kiện, sự 
 không sử dụng các điểm để làm nổi 
 việc đã được tác 
 chi tiết không liên bật nhân vật 
 giả xây dựng.
 quan tới nhân vật. được phân tích. b. Lập dàn ý: Lập dàn ý cho bài nói bằng cách lựa chọn, sắp 
xếp các ý kiến theo bố cục ba phần: 
*Mở đầu:
Nêu vấn đề: Việc kể lại câu chuyện về Võ Tòng và phân tích đặc 
điểm nhân vật Võ Tòng trong đoạn trích “Người đàn ông cô độc 
giữa rừng” có gì giống và khác nhau? *Nội dung chính:
- Khẳng định ý kiến đề bài nêu ra là chưa chính xác.
- Phân biệt yêu cầu của việc kể lại câu chuyện về nhân vật và 
phân tích đặc điểm nhân vật Võ Tòng:
+ Kể lại câu chuyện là dựa vào sự việc trong văn bản để kể lại 
diễn biến câu chuyện đã xảy ra, đồng thời không cần nhận xét về 
nhân vật Võ Tòng.
Ví dụ: Khi kể lại đoạn trích “Người đàn ông cô độc giữa rừng” ta 
cần bám sát vào diễn biến câu chuyện theo trình tự hợp lí đã 
được tác giả xây dựng (Kể laị viêc̣ tía nuôi dắt An đi thăm chú 
Võ Tòng tại nhà của chú). - Quá khứ của chú Võ Tòng.
 - Cuộc sống hiện tại của nhân vật Võ Tòng.
 + Phân tích đặc điểm nhân vật: là giới thiệu, mô tả những nét 
tiêu biểu của nhân vật như: lai lịch, xuất thân, hình dáng bên 
ngoài, suy nghĩ, lời nói, việc làm.
Nêu nhận xét của người viết về nhân vật Võ Tòng: Võ Tòng là 
hình ảnh của người dân Nam Bộ tuy cuộc đời chịu nhiều bất 
hạnh nhưng vẫn ngời lên phẩm chất cao đẹp: thẳng thắn, chính 
trực, dũng cảm, giàu lòng yêu nước. - Chỉ ra điểm giống và khác nhau của hai yêu cầu trên
 Đều dựa vào sự việc và chi tiết về nhân vật Võ Tòng trong văn 
Giống nhau
 bản.
 - Kể lại câu chuyện cần khách quan, không thêm bớt và không 
 cần nêu nhận xét của người kể lại.
 - Phân tích đặc điểm nhân vật cần có ý kiến, lí lẽ và nhận xét 
Khác nhau
 của người nói.
 - Kể lại thuộc kiểu văn bản tự sự còn phân tích nhân vật thuộc 
 kiểu văn bản nghị luận
*Kết bài:
- Khẳng định lại những điểm giống và khác nhau giữa kể chuyện và phân 
tích nhân vật.
 3. Thực hành nói- nghe.
*Thực hành nói- nghe trong tổ, nhóm.
+ Dựa vào dàn ý đã chuẩn bị để tiến hành thảo luận:
+ Nhóm trưởng chủ trì, nêu vấn đề cần thảo luận
+ Các cá nhân chia sẻ dàn ý đã chuẩn bị, nêu lên ý kiến của mình trước 
nhóm.
+ Trao đổi, tranh luận về các ý kiến còn khác biệt. Chú ý các lỗi cần tránh 
khi nghe và có thái độ phù hợp trong thảo luận, trao đổi.
+ Nhóm trưởng tổng kết việc thảo luận. Thống nhất ý kiến và cử đại diện 
trình bày trước lớp.
*Thực hành nói nghe trước lớp.
+ Lớp trưởng điều hành các cặp đôi đại diện các nhóm lên trình bày.
+ Các cặp đôi đại diện lên trình bày.