Bài giảng Ngữ Văn 7 - Viết bài văn biểu cảm về một con người hoặc một sự việc (Tiết 121+122+123) - Nguyễn Thị Lan Phương

 TIẾT 121,122,123
 Viết bài văn biểu cảm 
về một con người hoặc một sự việc
 GV: NGUYỄN THỊ LAN PHƯƠNG KHỞI 
Yêu cầu: ￿ỘNG
Sau khi học xong văn bản “Người ngồi đợi trước hiên nhà” của 
nhà văn Huỳnh Như Phương, trước sự hi sinh thầm lặng của 
nhân vật Dì Bảy, em có những tình cảm, cảm xúc, suy nghĩ gì? 
Có thể chia sẻ những tình cảm, cảm xúc, suy nghĩ về sự 
hi sinh thầm lặng của nhân vật Dì Bảy:
Xúc động, biết ơn, tự hào, khâm phục, ngưỡng mộ, .
Thấy mình cần sống trách nhiệm hơn, quan tâm hơn đến 
những người gặp hoàn cảnh như dì Bảy, . HÌNH THÀNH KIẾN THỨC I. Định hướng
 + Thế nào là viết một bài văn biểu cảm về con người, sự việc?
 + Theo em, người viết một bài văn biểu cảm về con người, sự 
 việc cần lưu ý điều gì, nên xưng ở ngôi thứ mấy?
 + Tình cảm trong bài viết phải là tình cảm như thế nào?
 + Ngoài yếu tố biểu cảm, ta nên sử dụng thêm yếu tố nào? Tác 
 dụng?
 + Nêu bố cục của bài viết. I. Định hướng
1. Khái niệm
 Viết bài văn biểu cảm về một con người hoặc sự việc là nêu lên 
 những tình cảm, cảm xúc, những suy nghĩ và thái độ của người viết 
 về một người, một sự việc nào đó trong cuộc sống hoặc trong tác 
 phẩm văn học. I. Định hướng
 2. Yêu cầu đối với bài văn biểu cảm về con người, sự việc
 - Xác định được con người hoặc sự việc cần viết trong bài văn 
 biểu cảm
 - Giới thiệu tóm tắt về con người hoặc sự việc định viết bài văn 
 biểu cảm.
 - Sử dụng ngôi thứ nhất để chia sẻ cảm xúc.
 - Kết hợp với miêu tả và tự sự nhằm hỗ trợ cho việc biểu lộ cảm xúc.
1. Khái niệm
 2. Yêu cầu đối với bài văn biểu cảm về con người, sự việc
- Bố cục bài viết cần đảm bảo:
+ MB: Giới thiệu đối tượng biểu cảm.
+ TB: biểu lộ cảm xúc, suy nghĩ cụ thể một cách sâu sắc về đối 
tượng:
 ++ Đối với bài văn biểu cảm về con người, người viết cần biểu 
lộ cảm xúc, suy nghĩ về đặc điểm, tính cách, kỉ niệm gắn với 
người đó.
 ++ Đối với bài văn biểu cảm về sự việc, người viết có thể biểu 
lộ cảm xúc theo trình tự diễn tiến của sự việc.
+ KB: Khẳng định lại tình cảm, cảm xúc về đối tượng; rút ra 
điều đáng nhớ đối với bản thân. I. Định hướng
2. Yêu cầu đối với bài văn biểu cảm về con người, sự việc
 - Bố cục bài viết cần đảm bảo:
 + MB: Giới thiệu đối tượng biểu cảm.
 + TB: biểu lộ cảm xúc, suy nghĩ cụ thể một cách sâu sắc về đối tượng:
 ++ Đối với bài văn biểu cảm về con người, người viết cần biểu lộ cảm 
 xúc, suy nghĩ về đặc điểm, tính cách, kỉ niệm gắn với người đó.
 ++ Đối với bài văn biểu cảm về sự việc, người viết có thể biểu lộ cảm 
 xúc theo trình tự diễn tiến của sự việc.
 + KB: Khẳng định lại tình cảm, cảm xúc về đối tượng; rút ra điều đáng 
 nhớ đối với bản thân. I. Định hướng
3. Phân tích ví dụ về một bài văn biểu cảm về con người, 
sự việc
 Yêu cầu: Đọc ví dụ bài văn “Tiễn biệt vị đại tướng lỗi lạc”
 + Tác giả đã có dùng ngôi thứ mấy để bộc lộ cảm xúc?
 + Bài viết trên được viết để bộc lộ cảm xúc về ai, và sự việc gì?
 + Tìm trong đoạn mở bài, tìm câu giới thiệu về sự việc, câu văn 
 thể hiện cảm xúc của người viết đối với sự việc?
 + Ở phần thân bài, người viết đã biểu lộ cảm xúc gì về sự việc? 
 Để làm rõ điều những cảm xúc ấy, người viết đã sử dụng những 
 yếu tố hỗ trợ nào?
 + Ở đoạn kết bài, người viết đã trình bày nội dung ra sao? I. Định hướng
3. Phân tích ví dụ về một bài văn biểu cảm về con người, 
sự việc
 Văn bản: “Tiễn biệt vị đại tướng lỗi lạc”
 * Bước 1: Đọc bài văn “Tiễn biệt vị đại tướng lỗi lạc”
 - Đọc bài văn sgk, tr. 67
 - Xem cách viết bài văn cảm nhận về buổi tiễn biệt vị đại tướng 
 Võ Nguyên Giáp Văn bản: “Tiễn biệt vị đại tướng lỗi lạc”
* Bước 2: Nhận xét, phân tích các yêu cầu
 - Tác giả dùng ngôi thứ nhất để bộc lộ cảm xúc.
 - Bài viết trên được viết để bộc lộ cảm xúc về một sự việc: sự việc 
 có thật trong đời sống đó là việc tiễn biệt đại tướng Võ nguyên Giáp 
 về với đất mẹ Quảng Bình. Văn bản: “Tiễn biệt vị đại tướng lỗi lạc”
* Bước 2: Nhận xét, phân tích các yêu cầu
 - Đoạn mở bài: Giới thiệu và bộc lộ cảm xúc chung của người viết về 
 sự việc. Trong đó:
+ Câu giới thiệu về con người (đại tướng): “Đại tướng Võ Nguyên 
Giáp- một nhà quân sự, chính trịgia Việt Nam- Đại tướng đầu tiên, 
Tổng tư lệnh tối cao của quân đội nhân dân Việt Nam, một người 
luôn sống hết mình vì đất nước.” Văn bản: “Tiễn biệt vị đại tướng lỗi lạc”
* Bước 2: Nhận xét, phân tích các yêu cầu
 - Đoạn mở bài: Giới thiệu và bộc lộ cảm xúc chung của người viết về 
 sự việc. Trong đó:
 + Câu giớ i thiêụ về sư ̣ viêc̣ là: “Ông đã về với đất mẹ Quảng Bình, về 
 với người thầy đã dạy dỗ ông- Chủ tịnh Hồ Chí Minh, về với những 
 anh hùng dân tộc, về với những hi sinh để bảo vệ tổ quốc, ”.
 + Câu văn thể hiện cảm xúc của người viết đối với sự việc là: “Tuy 
 đã ra đi nhưng trong tim mỗi người Việt Nam, ông vẫn còn sống 
 mãi”. Văn bản: “Tiễn biệt vị đại tướng lỗi lạc”
* Bước 2: Nhận xét, phân tích các yêu cầu
 - Ở phần thân bài:
+ Người viết đã biểu lộ những cảm xúc về đối tượng:
 ++ Dẫu vẫn biết một đời người rồi cũng đến lúc phải kết thúc, 
 nhưng Đại tướng Võ Nguyên Giáp ra đi thực sự đã để lại niềm xót 
 đau vô bờ trong lòng mỗi người dân Việt Nam. Tôi cũng rất xúc 
 động trước tấm chân tình mà người dân Việt Nam và bạn bè trên 
 thế giới đã dành cho ông.
 ++Tôi thấy , Đại tướng Võ Nguyên Giáp tuy không còn cùng sống 
 với chúng ta nhưng ông mãi in dấu trong trái tim mọi người tiếc 
 thương khi mất một vị Đại tướng
 + Để làm rõ những cảm xúc ấy, người viết đã sử dụng những 
 yếu tố hỗ trợ:
 ++ Kết hợp với các yếu tố tự sự để lí giải cho cảm xúc:
 .) Kể tóm tắt lại những công lao của Đại tướng Võ Nguyên 
 Giáp “một người trong vòng ba mươi năm đánh đánh thắng ba 
 đế quốc: Nhật, Pháp, Mỹ.
 .) Kể lại những tình cảm mà người dân đã dành cho Đại tướng 
 trong ngày tiễn biệt ông về với đất mẹ Quảng Bình.
 .) Dẫn ra câu nói của nhà văn Xu-khôm-lin-xki 
 .) Kể lại những hi sinh lớn lao của Đại Tướng: Dẫn lại câu nói 
 của Đại tướng, kế họach tác chiến lớn mà Đại tướng đã làm 
 .) Dẫn lại những nhận định, đánh giá của các nhà áo nước 
 ngoài về Đại tướng: Đa-ni-en Ru- xen, góc nhìn của dư luân Mỹ, 
 người Pháp 
 + Kết hợp với các yếu tố miêu tả để lí giải cho cảm xúc: “một 
 điều ước nhỏ nhoi”, “mà nước mắt cứ tuôn rơi”, 
 Ở đoạn kết bài, người viết khẳng định lại cảm xúc, rút ra điều 
 đáng nhớ với bản thân. Văn bản: “Tiễn biệt vị đại tướng lỗi lạc”
 * Bước 2: Nhận xét, phân tích các yêu cầu
 - Ở phần thân bài:
 + Để làm rõ những cảm xúc ấy, người viết đã sử dụng những yếu tố 
 hỗ trợ:
 ++ Kết hợp với các yếu tố tự sự để lí giải cho cảm xúc:
 .) Kể tóm tắt lại những công lao của Đại tướng Võ Nguyên Giáp “một 
 người trong vòng ba mươi năm đánh đánh thắng ba đế quốc: Nhật, 
 Pháp, Mỹ.
 .) Kể lại những tình cảm mà người dân đã dành cho Đại tướng trong 
 ngày tiễn biệt ông về với đất mẹ Quảng Bình.
+ Kết hợp với các yếu tố miêu tả để lí giải cho cảm xúc: “một 
điều ước nhỏ nhoi”, “mà nước mắt cứ tuôn rơi”, 
Ở đoạn kết bài, người viết khẳng định lại cảm xúc, rút ra điều 
đáng nhớ với bản thân. Văn bản: “Tiễn biệt vị đại tướng lỗi lạc”
* Bước 2: Nhận xét, phân tích các yêu cầu
 - Ở phần thân bài:
+ Để làm rõ những cảm xúc ấy, người viết đã sử dụng những yếu tố 
hỗ trợ:
++ Kết hợp với các yếu tố tự sự để lí giải cho cảm xúc:
.) Dẫn ra câu nói của nhà văn Xu-khôm-lin-xki 
.) Kể lại những hi sinh lớn lao của Đại Tướng: Dẫn lại câu nói của 
Đại tướng, kế họach tác chiến lớn mà Đại tướng đã làm 
.) Dẫn lại những nhận định, đánh giá của các nhà áo nước ngoài về 
Đại tướng: Đa-ni-en Ru- xen, góc nhìn của dư luân Mỹ, người 
Pháp Văn bản: “Tiễn biệt vị đại tướng lỗi lạc”
* Bước 2: Nhận xét, phân tích các yêu cầu
 - Ở phần thân bài:
+ Kết hợp với các yếu tố miêu tả để lí giải cho cảm xúc: “một điều 
ước nhỏ nhoi”, “mà nước mắt cứ tuôn rơi”, 
 - Ở đoạn kết bài, người viết khẳng định lại cảm xúc, rút ra điều 
 đáng nhớ với bản thân. THỰC HÀNH
Đề bài: Viết bài văn biểu cảm về sự hi sinh thầm lặng 
của dì Bảy trong bài tản văn “Người ngồi đợi trước 
hiên nhà” của tác giả Huỳnh Như Phương. Thực hiện kiểm tra phiếu học tập 01 
 (đã giao về nhà) 
 Phiếu học tập 01: 
 Quy trình viết bài văn biểu cảm về con người, sự việc
 Các bước Những việc cần làm Ý nghĩa
Bước 1: 
Bước 2: 
Bước 3: 
Bước 4: Đề bài: Viết bài văn biểu cảm về sự hi sinh thầm lặng 
của dì Bảy trong bài tản văn “Người ngồi đợi trước 
hiên nhà” của tác giả Huỳnh Như Phương.
 Yêu cầu: Suy nghĩ để lựa chọn cho bài viết của mình? + Sau khi đọc xong văn bản Người ngồi đợi trước hiên nhà, em hãy 
ghi ra tờ giấy các sự việc để lại cho em ấn tượng sâu sắc.
+ Em có thể thu thập tư liệu về sự việc bằng việc điền vào mẫu 
phiếu học tập 02:
Phiếu thu thập thông tin về con người hoặc sự việc muốn bộc lộ 
cảm xúc
Tên con người, sự việc: .
Nguồn thông tin Cảm xúc ấn tượng
Quan sát thực tế ..
Nghe người khác kể .
Đọc sách, báo . .